• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

کارخانۀ لوازم خانگی ارج

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ارج، کارخانۀ لوازم خانگی kār-xāne-ye lavāzem-e xānegī-ye arj ، از قدیمی‌ترین کارخانه‌های خصوصی تولید لوازم خانگی در ایران. 
کارخانۀ لوازم خانگی ارج
نامکارخانۀ لوازم خانگی ارج
استانتهران
بخشخیابان شوش
دوره ساخت اثر ۱۳۱۶ ش
مالک فعلی اثرمالکیت آن نخست به وزارت صنایع و معادن، بانک صنعت و معدن، و سرانجام به بانک ملی ایران واگذار شد


[ویرایش]

۱ - زمان تاسیس



این کارخانه در ۱۳۱۶ ش در کارگاهی کوچک واقع در خیابان ۳۰متری نظامی جی با هدایت مهندس خلیل ارجمند، استاد دانشکده فنی دانشگاه تهران، و به همراه ۸ کارگر ساده تأسیس شد.
[ویرایش]

۲ - دلیل نام‌گذاری



گویا دلیل نام‌گذاری «ارج» بر این کارخانه این بوده که در گذشته در آن کارگاه، کارهای آهنگری، ریخته‌گری و جوشکاری انجام می‌شد و نام «ارج» برگرفته از حرف اول این ۳ صنعت است.
[۱] «دربارۀ ما»، ارج بش ).

[ویرایش]

۳ - موقعیت جغرافیایی جدید



در ۱۳۲۱ ش با پیشرفت کار، کارخانۀ ارج به محل جدیدی با وسعت حدود ۰۰۰‘۲۱ مـ۲ واقع در خیابان شوش تهران انتقال یافت.
[ویرایش]

۴ - اتفاق رخ داده در کارخانه



در اواخر پاییز ۱۳۲۳ ش مهندس خلیل ارجمند دراثر حادثه‌ای در جریان آزمایش یک ماشین فنی که در کارخانه طراحی و ساخته شده بود، جان خود را از دست داد.
[۲] «دربارۀ ما»، ارج بش ).
. کسانی که از نزدیک بـا او آشنایی داشتند، وی را در تجارت و صنعت، فردی برجسته و نابغه توصیف کرده‌اند.
[۳] یوسفـی، مجید، «گفتنـد کلاه بیـاورید، بـا سرش آوردنـد»، مهرنامه، تهران، ۱۳۹۱ ش، شم‌ ۲۱.

[ویرایش]

۵ - ویژگی‌های کارخانه



در ۱۳۴۸ ش کارخانۀ ارج توسعه یافت و با کارگاه‌های متعدد و ماشین‌های جدید، در قطعه زمینی به مساحت ۰۰۰‘۱۰۵ مـ۲ واقع در جادۀ مخصوص کرج با بهره‌گیری از نیروهای متخصص و فناوریهای روز، به کار خود ادامه داد.
[۴] «دربارۀ ما»، ارج بش ).
این کارخانه در آن زمـان در عرصۀ تولید لوازم خانگی در خاورمیانه سرآمد بوده است.
[۵] «نفسهـای برند ارج، قدیمی‌ترین تولیدکنندۀ لوازم خانگی کشور به شمارش افتاد»، ویوان نیوز (بش ).
با آغاز سال ۱۳۵۲ ش، کارخانۀ ارج به شرکت سهامی عام بدل شد و بخشی از سهام آن، نخست به کارکنان ارج، و سپس به مردم فروخته شد.
[۶] «دربارۀ ما»، ارج بش ).

[ویرایش]

۶ - تولیدات کارخانه



در ۱۳۵۳ ش، این کارخانه نخستین یخچال ساید بای ساید در ایران را تولید، و اقدام به صادرات آن کرد. در همین سال، کارخانۀ ارج اجاق‌گاز فردار نیز تولید و صادر کرد؛ محصولاتی که در آن زمان، جایگاه ویژه‌ای را در میان شرکت‌های تولیدکنندۀ لوازم خانگی در ایران، از آن خود کرده بود.
[۷] «نفسهـای برند ارج، قدیمی‌ترین تولیدکنندۀ لوازم خانگی کشور به شمارش افتاد»، ویوان نیوز (بش ).

[ویرایش]

۷ - تغییرات بعد از انقلاب



پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در ۱۳۵۷ ش، کارخانۀ ارج مصادره گردید و عمدۀ سهام آن، به صنایع ملی ایران واگذار شد. پس از آن، این کارخانه کم‌و‌بیش روند مطلوب تولیداتش را همچون گذشته حفظ کرد. در ۱۳۷۴ ش از پوشش سازمان صنایع ملی خارج شد و بخش عمده‌ای از سهام آن به بانک ملی ایران، و مابقی به کارکنان کارخانه و مردم فروخته، و واگذار گردید.
[۸] «نفسهـای برند ارج، قدیمی‌ترین تولیدکنندۀ لوازم خانگی کشور به شمارش افتاد»، ویوان نیوز (بش ).
[۹] «دربارۀ ما»، ارج بش ).

[ویرایش]

۸ - تغییر در مالکیت کارخانه



از سال‌های پایانی دهۀ ۱۳۷۰ به بعد، این کارخانه دچار بحران مالی شد و در مقطعی، تولیدات خود را متوقف کرد. ازاین‌رو با بدهی‌های سنگینی روبه‌رو شد، تا جایی که مالکیت آن نخست به وزارت صنایع و معادن، بانک صنعت و معدن، و سرانجام به بانک ملی ایران واگذار شد.
[۱۰] «نفسهـای برند ارج، قدیمی‌ترین تولیدکنندۀ لوازم خانگی کشور به شمارش افتاد»، ویوان نیوز (بش ).

[ویرایش]

۹ - زمان تعطیل شدن کارخانه



کارخانۀ ارج در دوران اوج فعالیتش حدود ۸۰۰‘۲ نیروی انسانی در اختیار داشت. در ۱۳۸۹ ش این تعداد به حدود ۰۰۰‘۱ و در ۱۳۹۲ ش به ۴۵۰ تن کاهش یافت. در اوایل سال ۱۳۹۵ ش شایعۀ تعطیلی این کارخانه بر سر زبان‌ها افتاد؛ تا آنکه در خرداد ۱۳۹۵ پس از ۷۹ سال فعالیت، این کارخانه تعطیل شد.
[۱۱] «دربارۀ ما»، ارج بش ).

[ویرایش]

۱۰ - پانویس


 
۱. ↑ «دربارۀ ما»، ارج بش ).
۲. ↑ «دربارۀ ما»، ارج بش ).
۳. ↑ یوسفـی، مجید، «گفتنـد کلاه بیـاورید، بـا سرش آوردنـد»، مهرنامه، تهران، ۱۳۹۱ ش، شم‌ ۲۱.
۴. ↑ «دربارۀ ما»، ارج بش ).
۵. ↑ «نفسهـای برند ارج، قدیمی‌ترین تولیدکنندۀ لوازم خانگی کشور به شمارش افتاد»، ویوان نیوز (بش ).
۶. ↑ «دربارۀ ما»، ارج بش ).
۷. ↑ «نفسهـای برند ارج، قدیمی‌ترین تولیدکنندۀ لوازم خانگی کشور به شمارش افتاد»، ویوان نیوز (بش ).
۸. ↑ «نفسهـای برند ارج، قدیمی‌ترین تولیدکنندۀ لوازم خانگی کشور به شمارش افتاد»، ویوان نیوز (بش ).
۹. ↑ «دربارۀ ما»، ارج بش ).
۱۰. ↑ «نفسهـای برند ارج، قدیمی‌ترین تولیدکنندۀ لوازم خانگی کشور به شمارش افتاد»، ویوان نیوز (بش ).
۱۱. ↑ «دربارۀ ما»، ارج بش ).

[ویرایش]

۱۱ - منبع



• مرادی، محسن، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «کارخانه لوازم خانگی ارج»، ص۸۳.    


رده‌های این صفحه : کارخانه های تهران




جعبه ابزار