|
| ||||||||||||||||||||||||||||||
ارتش، چاپخانه čāp-xāne-ye arteš، چاپخانه ارتش جمهوری اسلامی ایران (چاجا)، با سابقهای طولانی که به پیش از انقلاب مشروطه (۱۹۰۶ م) بازمیگردد. ابتدا با نام مطبعهی کل قشون ایران تأسیس شده است. پس از آن با نامهای مختلفی از جمله چاپخانه ارتش شاهنشاهی ایران شناخته میشد. این چاپخانه در ابتدا برای تأمین نیازهای چاپی ارتش تأسیس شد، اما به مرور زمان دامنه فعالیتهای آن گسترش یافت و به چاپ کتاب، مجله و نقشههای فنی نیز پرداخت. در دهههای مختلف به یکی از بزرگترین و مجهزترین چاپخانههای ایران و خاورمیانه تبدیل شده است. امروزه این چاپخانه علاوه بر انجام کارهای چاپی مرتبط با ارتش، سفارشات چاپ و صحافی از واحدهای وابسته و مرتبط با ارتش را نیز میپذیرد. محل این چاپخانه در طول زمان چندین بار تغییر کرده و هماکنون در جادهی قدیم شمیران، خیابان قصر (شهید قدوسی کنونی) واقع شده است. مدیریت چاپخانه ارتش همواره بر عهده افسران نظامی بوده است. محصولات چاپی آن شامل ماهنامههایی مانند صف، بیمهی بازنشستگی و کانون بازنشستگان میباشد. [ویرایش] ۱ - معرفی چاپخانه ارتشچاپخانه ارتش امروزه، چاپخانهی ارتش جمهوری اسلامی ایران (چاجا) است. این چاپخانه گویا پیش از انقلاب مشروطه (۱۳۲۴ هـ.ق/ ۱۹۰۶ م)، با نام مطبعهی کل قشون ایران تأسیس شد. پس از سال (۱۳۰۰ هـ.ش/ ۱۹۲۱ م) که نام قشون به ارتش تغییر داده شد، ابتدا مطبعهی ارتش، سپس چاپخانهی ارتش و چاپخانهی ارتش شاهنشاهی ایران نام گرفت. پس از پیروزی انقلاب (۱۳۵۷ هـ.ش/ ۱۹۷۸ م)، بهعنوان کنونیاش نامگذاری شد. [۱]
پویافرد، حسن (رئیس وقت چاپخانه ارتش)، گفتوگو با مؤلف.
[ویرایش] ۲ - اهداف از تاسیساین چاپخانه در آغاز، برای تأمین نیازهای ارتش به چاپ و تکثیر مدارک نظامی تأسیس شد. بهتدریج دامنهی فعالیتهای آن گسترش یافت و کتاب، مجله و نقشههای فنی و دقیق در این چاپخانه طبع گردید. [ویرایش] ۳ - تجهیزات و توسعهدر دههی (۱۳۱۰ هـ.ش/ ۱۹۳۰ م) به تجهیزات جدید مجهز شد و در شمار بزرگترین و مجهزترین چاپخانههای زمان خود در ایران قرار گرفت. از دههی (۱۳۴۰ هـ.ش/ ۱۹۶۰ م) به بعد، با ابزارهای جدیدتر تجهیز شد و در ردیف بزرگترین چاپخانههای خاورمیانه درآمد. از دههی (۱۳۷۰ هـ.ش/ ۱۹۹۰ م) به این سو، به انواع دستگاههای رایانهای و شیوههای تکثیر شبکهای مجهز شد. اکنون گذشته از همهی امکانات چاپی، از توان فنی چاپ الکترونیکی نیز برخوردار است. [۲]
میرزای گلپایگانی، حسین، تاریخ چاپ و چاپخانه در ایران، ص۳۰۳- ۳۰۴، تهران، ۱۳۷۸ ش.
[ویرایش] ۴ - ساختار و وابستگیهاچاپخانهی ارتش، وابسته به ستاد مشترک ارتش و فرماندهی کل ارتش جمهوری اسلامی ایران است. نیروهای فنی خود را خود تربیت میکند. هماکنون گذشته از کارهای چاپی ارتش، از واحدهای وابسته و مرتبط با ارتش جمهوری اسلامی ایران سفارشهای پیشچاپ، چاپ و صحافی میپذیرد. [۳]
پویافرد، حسن (رئیس وقت چاپخانه ارتش)، گفتوگو با مؤلف.
[ویرایش] ۵ - مکانهای استقرارمحل چاپخانهی ارتش نخست در خیابان ناصریه (ناصر خسرو کنونی) و نزدیک ساختمان شمسالعماره بود. میان سالهای (۱۳۱۰-۱۳۱۲ هـ.ش) به خیابان سوم اسفند (سرگرد سخایی کنونی) در محل وزارت جنگ سابق انتقال یافت. در سال (۱۳۳۵ هـ.ش) در مجموعهی ستاد بزرگ ارتشتاران سابق، نزدیک دانشگاه پدافند ملی، در جادهی قدیم شمیران و خیابان قصر (شهید قدوسی کنونی) جای گرفت. بر اساس طرح گسترش چاپخانه با همکاری متخصصان آلمانی و شرکتهای ایرانی توسعه یافت. [۴]
میرزای گلپایگانی، حسین، تاریخ چاپ و چاپخانه در ایران، تهران، ۱۳۷۸ ش، ص۳۰۳.
[ویرایش] ۶ - مدیریتمدیران چاپخانهی ارتش همیشه نظامی بودهاند. پس از پیروزی انقلاب به این سو؛ ۲ سرگرد، ۵ سرهنگ، ۳ سرتیپ و یک ناخدای نیروی دریایی مدیریت آن را به عهده داشتهاند. [۵]
پویافرد، حسن (رئیس وقت چاپخانه ارتش)، گفتوگو با مؤلف.
[ویرایش] ۷ - جایگاه و محصولاتچاپخانهی ارتش را میتوان در ردهی چاپخانههای تخصصی و یکی از فنیترین و مجهزترین چاپخانههای کنونی ایران طبقهبندی کرد. ماهنامهی ارتش که اکنون با عنوان صف منتشر میشود. ماهنامههای بیمهی بازنشستگی و کانون بازنشستگان از محصولات چاپی همین چاپخانه است. [ویرایش] ۸ - پانویس
[ویرایش] ۹ - منبع• آذرنگ (دانا)، عبدالحسین، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «چاپخانه ارتش»، ص۸۲. ردههای این صفحه : چاپخانه های تهران
|
||||||||||||||||||||||||||||||
