پلک palak، گیاهی یکساله با ارتفاع حدود یک متر و برگهای پهن شبیه برگ انگور است. نامهای محلی این گیاه هَلَک، پنیرک، انجیرک و گلپر وحشی است. این گیاه در دو نوع مثمر با طعمی مشابه گلپر و غیرمثمر جهت خوراک دام وجود دارد. پلک عمدتاً در مناطق مرتفع بالای ۲۱۰۰ متر و نزدیک به منابع آب مانند چشمهها و درهها میروید. نامگذاری مناطق رویش آن مانند پلکدره در البرز مرکزی رواج دارد. همچنین در گویش مناطق کمارتفاعتر، پلک به گیاهی کوتاهقد با دانههای قرمز و خواص ضدباکتریایی اطلاق میشود. نگارش پهنکدره یا پلنگدره در برخی منابع احتمالاً اشتباه است. [ویرایش] ۱ - معرفی پلکپلک نام گیاه و بوتهای یکساله که حدود یک متر رشد میکند، است. دارای برگهای پهن و شبیه برگ انگور است و قطر آن به حدود ۷۰ سانتیمتر میرسد. این گیاه را در برخی مناطق لواسان و رودبار قصران با نام هَلَک، پنیرک، انجیرک و گلپر وحشی میشناسند. نوع مفید و مثمر پلک محصولی با طعمی شبیه به گلپر میدهد. از نوع غیرمثمر آن بهعنوان خوراک دام استفاده میشود. [ویرایش] ۲ - شرایط رشد و پراکنش جغرافیاییاین گیاه بیشتر در مناطقی با ارتفاع بیش از ۱۰۰‘۲ متر از سطح دریا که آب فراوان نیز دارند، عموماً در کنار چشمهها و میان درهها و حاشیهی رودها میروید. بیشتر مناطق کوهستانی البرز مرکزی میتوان یافت. مناطق رویش این گیاه را اهالی روستاهای اطراف و چوپانان به نام آن میخوانند. ازاینرو، نام پلکدره یا مزرعهی پلک یا مرتع پلک را در بیشتر مناطق کوهستانی البرز مرکزی میتوان یافت. [ویرایش] ۳ - نامگذاری مناطق مرتبط با پلکمناطقی در شهرستان شمیران به این نام خوانده میشود، از جمله: • درهی پلک در دشت لار؛ • در سمت غرب محوطهی باستانی تپهی خرسنگ در ارتفاع متوسط ۳۰۰‘ ۳ متر از سطح دریا؛ • منطقهای در سمت غرب روستای لالان؛ • در دامنهی جنوبی کوه ریگچال در ارتفاع متوسط ۱۰۰‘ ۳ متر از سطح دریا. [ویرایش] ۴ - تصحیح نگارشی اشتباهات رایجدر بسیاری از موارد، نام پهنکدره یا پلنگدره در نقشهها و برخی نوشتهها، نگارشی غلط از پلکدره است. زیرا پلنگ کمتر به مناطق مسکونی و شهرها و روستاها نزدیک میشده و آنقدر هم فراوانی نداشته است که همهجا دیده شود. [ویرایش] ۵ - تفاوت پلک در گویش مناطق کمارتفاعپلک در گویش مردم روستاهایی که در مناطق پستتر (ارتفاع کمتر از ۷۰۰‘۱ متر) زندگی میکنند، به گیاهی یکساله گفته میشود. این گیاه حداکثر ۳۰ سانتیمتر بیشتر رشد نمیکند. دارای دانههایی مانند انگور یاقوتی اما قرمز رنگ است. این گیاه خاصیت ضدباکتریایی دارد و برای درمان عفونتهای پوستی از آن استفاده میشود. [ویرایش] ۶ - منبعپازوکی طرودی، ناصر، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «پلک»، ص۵۸۷. |
||||||||||||||||||||||||||