|
| ||||||||||||||||||||||
پلنگآواز palang-āvāz، روستایی متروکه در جنوب باغکمش، نزدیک سد ماملو (استان تهران) است. در دههی (۱۳۸۰ هـ.ش) بهدلیل آبگیری سد تخلیه شد. این روستا در ارتفاع ۱,۳۵۴ متری قرار داشت. امروزه تنها ویرانههایی از خانههای خشتی و گلی و یک بنای منفرد باقی مانده است. قدمت آن به دوران صفویه میرسد. نامش احتمالاً از گربهسان وحشی با صدایی شبیه پلنگ گرفته شده است. منطقه اکنون در محدودههی منطقه حفاظتشده خجیر قرار دارد و دسترسی به آن محدود است. [ویرایش] ۱ - معرفی پلنگآوازپلنگآواز روستایی متروکه در فاصلهی ۱۲کیلومتری جنوب روستای باغکمش است. در فاصلهی حدود ۱۶ کیلومتری از جادهی خاکی بومهن به کرِشت و دروازهدره قرار دارد. این روستا در مجاورت مخزن سد ماملو و در ارتفاع ۱,۳۵۴ متری از سطح دریا واقع شده است. [ویرایش] ۲ - تاریخچه و علت متروکه شدندر نیمهی دوم دههی (۱۳۸۰ هـ.ش) عملیات اجرایی ساخت سد ماملو بر روی رودخانهی جاجرود آغاز شد. با شروع آبگیری مخزن سد، در (۱۳۹۰ هـ.ش) ساکنان پلنگآواز محل را ترک کردند و بخش عمدهی روستا نیز به زیر آب رفت. در گذشته، بناهای روستای پلنگآواز در دو طرف انتهای غربی درازدره یا درازراه قرار داشت. [ویرایش] ۳ - وضعیت کنونی و آثار باقیماندهامروزه (۱۳۹۱ هـ.ش) ویرانهی بخشی از خانههای اهالی که شمار آنها به حدود ۲۰ واحد خشت و گلی میرسد، وجود دارد. شماری زاغه که در دل کوههای دو طرف حفر شدهاند، باقی مانده است. در قسمت غربی روستا که آب آن را فراگرفته است، اثری از روستا دیده نمیشود. همچنین امروزه تنها یک خانه بر بالای تپهای مشرف بر مخزن سد باقی مانده است. این خانه دارای ابعاد ۷×۱۰ متر و با خشت، گِل و سنگ احداث شده و سقف آن مسطح است و با تیرهای چوبی پوشانده شده است. در اطراف این خانه بقایای حدود ۱۵ درخت انار، توت، زبانگنجشک (ون)، عرعر و کُندۀ قطور ریشهی چند درخت کهنسال قابل مشاهده است. [ویرایش] ۴ - بنای تاریخی و مذهبیدر فاصلهی حدود یککیلومتری غرب روستای پلنگآواز بنای تک اتاقی وجود دارد که اهالی آن را قدمگاه مینامیدند. برای اهالی مقدس بود، به زیارت آن میرفتند و بر بدنه و شاخههای درخت مجاور آن دخیل میبستند. این بنا نیز بهسبب قرارگیری در محدودهی مخزن سد، متروکه شده است. بهعلت محل قرارگیری آن در محدودهی منطقهی حفاظتشدهی محیط زیست خجیر، راهش مسدود است و دسترسی به آن ممکن نیست. [ویرایش] ۵ - پیشینهی تاریخی و وجه تسمیهبا توجه به تکه سفالهای بهدست آمده در اطراف روستای پلنگآواز میتوان گفت که دیرینگی این روستا دستکم به دورهی صفویه میرسیده است. بنابه گفتهی برخی از کهنسالان و چوپانانی که در اطراف روستای پلنگآواز فعالیت میکنند، در گذشته در درهها و تنگههای غرب این روستا نوعی گربهی وحشی زندگی میکرد که صدایی نظیر صدای پلنگ داشت. در بعضی مواقع به انسان نیز حمله میکرد. گفته میشود بهسبب وجود این گربه در محل و صدای مخصوصش، اینجا را پلنگآواز نامیدند. [ویرایش] ۶ - ویژگیهای طبیعی و اقتصادیتپهماهورهای اطراف روستای پلنگآواز دارای لایههای خاک مرغوب و پوشش گیاهی نسبتاً انبوه است. قابلیت خوبی برای دامداری و کشت دارد. بهسبب محدودیت منابع آبی، استعداد کشاورزی ندارد. [ویرایش] ۷ - منبعپازوکی طرودی، ناصر،مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «پلنگ آواز»، ص۵۹۲. |
||||||||||||||||||||||
