پل رومی pol-e rūmī، یک پل تاریخی و منطقهای مسکونی در شمال غربی خیابان دکتر شریعتی (جاده قدیم شمیران) در محدوده منطقه ۱ تهران است. این پل در نزدیکی تپهی قیطریه و رود دربند قرار دارد و شرق و غرب رود دربند (جعفرآباد) را بههم متصل میکند. نام آن احتمالاً بهدلیل ارتباط با سفارت عثمانی که در دوره قاجار به آن روم میگفتند یا شیوه معماری رومی طاقزنی آن است. ساختار فعلی پل، متعلق به اوایل دوره پهلوی اول است و احتمالاً جایگزین پلی قدیمیتر شده است. امروزه، پل رومی نام خیابانی کوتاه است که شریعتی را به خیابان شریفیمنش (روبهروی سفارت ترکیه) وصل میکند. محله پل رومی از شمال به تجریش، از جنوب به بزرگراه صدر، از غرب به الهیه و از شرق به قیطریه محدود میشود. [ویرایش] ۱ - معرفی پل رومیپل رومی نام پل و منطقهای مسکونی در شمال غربی خیابان دکتر علی شریعتی (جادهی قدیم شمیران)، واقع در محدودهی منطقهی ۱ شهرداری تهران است. پل رومی در مقابل تپهی قیطریه در محلی که امروزه خیابان شریعتی به نزدیکترین فاصلهی خود با رود دربند میرسد، قرار دارد. این پل ارتباط بین اراضی شرق و غرب رود دربند (جعفرآباد) را برقرار میکند. [۱]
امیرجمشیدی، گلاویز، «رود دره دربند»، مجموعه مقالات سومین کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران، بهکوشش باقر آیتاللهزاده شیرازی، تهران، ۱۳۸۵ ش، ج۳، ص۸۵.
[ویرایش] ۲ - وجه تسمیهدر سال (۱۳۰۰ هـ.ق)، فخری افندی، سفیر وقت دولت عثمانی در تهران، در شمال الٰهیه در غرب رود دربند، باغ و عمارتی احداث کرد. امروزه به دولت ترکیه تعلق دارد. در واقع پل رومی همان پل آجری مقابل این باغ بوده است. از آنجا که در دورهی قاجار، دولت عثمانی را که جانشین دولت روم شرقی شده بود، دولت روم و سفیر عثمانی را غالباً سفیر روم میگفتند، این پـل را پـل رومی نامیدهاند. [۲]
طباطبایی، محمدهادی و دیگران، تهران ۱۰۰، ویژهنامه صدسالگی شهرداری تهران، تهران، ۱۳۸۷ ش، ص۱۰۷.
[۳]
بلاغی، عبدالحجت، تاریخ تهران، قسمت شمالی و مضافات، شمران قدیم، قم، ۱۳۵۰ ش، ص۱۰۷- ۱۰۸.
[۴]
ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، ج۱، ص۱۹۳، تهران، ۱۳۷۱ ش.
[۵]
معتمدی، محسن، جغرافیای تاریخی تهران، تهران، ۱۳۸۱ ش، ص۳۶۵.
[۶]
امیرجمشیدی، گلاویز، «رود دره دربند»، مجموعه مقالات سومین کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران، بهکوشش باقر آیتاللهزاده شیرازی، تهران، ۱۳۸۵ ش، ج۳، ص۸۵.
[۷]
لودو، کریستف، شمیران یا باغهای گمشده، ترجمه رضا رادنژاد و دیگران، تهران، ۱۳۷۶ ش، ص۱۲.
اما نباید از نظر دور داشت که اصطلاح رومی به نوعی شیوهی طاق در معماری گفته میشود. این احتمال نیز وجود دارد که نام این پل به شیوهی معماری آن اشاره داشته باشد. [۸]
امیرجمشیدی، گلاویز، «رود دره دربند»، مجموعه مقالات سومین کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران، بهکوشش باقر آیتاللهزاده شیرازی، تهران، ۱۳۸۵ ش، ج۳، ص۸۶.
[ویرایش] ۳ - تحولات تاریخی و بازسازی پلساختار فعلی پل رومی، یک پل تکچشمه از آجر و سیمان است که قدمت آن به اوایل دورهی پهلوی اول بازمیگردد. گمان میرود جایگزین پل قدیمیتری در این محل شده باشد. [۹]
امیرجمشیدی، گلاویز، «رود دره دربند»، مجموعه مقالات سومین کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران، بهکوشش باقر آیتاللهزاده شیرازی، تهران، ۱۳۸۵ ش، ج۳، ص۸۵.
[ویرایش] ۴ - پل رومی در تهران امروزامروزه پل رومی نام خیابانی کوچک به درازای حدود ۱۰۰ متر است که خیابان شریعتی را به خیابان شهید شریفیمنش در روبهروی باغ سفارت ترکیه متصل میکند. در تهران ۱۰۰، ویژهنامهی صدسالگی شهرداری تهران، از محلهی پلِ رومی یاد شده است. بنابر تعریف نویسنده، محلهی پل رومی از شمال به تجریش، از جنوب به بزرگراه صدر، از باختر به محلهی الٰهیه و از خاور به محلهی قیطریه محدود میشود. [۱۰]
امیرجمشیدی، گلاویز، «رود دره دربند»، مجموعه مقالات سومین کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران، بهکوشش باقر آیتاللهزاده شیرازی، تهران، ۱۳۸۵ ش، ج۳، ص۸۵.
[ویرایش] ۵ - پانویس
[ویرایش] ۶ - منبعموسویزاده، حسن، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «پل رومی»، ص۸۵۶. ردههای این صفحه : دانشنامه تهران بزرگ | دوره قاجار
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||