• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 
قصرانی رازی
نسب‌شناسی
نام محمد بن ابان بن عایشه
لقب قصرانی رازی (qasrānī-ye rāzī)
ولادت/وفات
زادروز سده‌ی ۳ قمری / ۹ میلادی (تقریبی)
شهر تولد قصران (خارج از توابع ری)
کشور تولد ایران (ری)
محل زندگی ری و مسجدالحرام
خویشاوندان
خویشاوندان سرشناس برادر= ولید بن ابان، کاتب عیسی بن جعفر بن منصور عباسی
اطلاعات مذهبی
دین اسلام
مذهب سنی حنفی
فعالیت‌ها
نقش‌های دینی محدث، راوی حدیث در مسجدالحرام


قصرانی رازی qasrānī-ye rāzī ، محدث سنی‌مذهب قرن (۳ هـ.ق / ۹ م)، اهل قصران، از نواحی بیرون ری.
وی برادر ولید بن ابان، کاتب عیسی بن جعفر بن منصور عباسی بود.
محمد بن ابان حدیث را از هشام بن عبیدالله، فقیه حنفی رازی، آموخت و پس از آن در مسجدالحرام به روایت حدیث پرداخت.
با این حال، برخی رجالیون مانند محمد بن ادریس (پدر ابن ابی حاتم) و ابوزرعه رازی، او را متهم به جعل حدیث و دروغ‌گویی دانسته‌اند.
نقل است که در بدو ورود به ری، به خواست مردم احادیثی درباره‌ی رجا جعل کرده است.
نام «قصرانی» ظاهراً برای نخستین‌بار در نسبت او و برادرش ذکر شده است.

[ویرایش]

۱ - شناسایی و نسب



محمد بن ابان بن عایشه، از محدثان سنی‌مذهب (سده‌ی ۳ هـ.ق / ۹ م).
[ویرایش]

۲ - موقعیت جغرافیایی و توصیف قصران



محمد بن ابان اهل قصران خارج از توابع ری بود.
برادر او، ولید بن ابان، کاتب عیسی بن جعفر بن منصور عباسی است.
[۵] کریمان، حسین، قصران ( کوهسران)، تهران، ۱۳۵۶ ش، ج۱، ص۵۸۵.

و ظاهراً برای نخستین‌بار نام قصران در نسب این دو برادر ذکر شده است.
[۶] کریمان، حسین، قصران (کوهسران)، تهران، ۱۳۵۶ ش، ج۱، ص۵۸۵.

[ویرایش]

۳ - آموزش و انتقال حدیث



محمد بن ابان از هشام بن عبیدالله، فقیه حنفی رازی (د ۲۲۱ هـ.ق / ۸۳۶ م)، اخذ حدیث می‌کرده و پس از وی در مسجدالحرام برای مردم حدیث روایت می‌کرده است.
[ویرایش]

۴ - اتهامات کذب و جعل (جره)



اما ابن ابی حاتم از پدرش، محمد بن ادریس (د ۲۷۷ هـ.ق) نقل حدیث می‌کرده است.
ابوزرعه‌ی رازی (د ۲۶۴ هـ.ق) محمد بن ابان را کذاب و جاعل حدیث دانسته است.
[۱۱] کریمان، حسین، قصران ( کوهسران)، تهران، ۱۳۵۶ ش، ج۱، ص۵۸۵.

[ویرایش]

۵ - روایت خاص درباره‌ی "رجا"



چنان‌که نقل است هنگامی که او برای نخستین‌بار وارد ری شد، به اهل آن‌جا گفت:
«دوست دارید چه احادیثی برای شما گفته شود؟»
مردم گفتند:
«درباره‌ی رجا. و او برای آن‌ها احادیثی درباره‌ی رجا جعل کرد.»
[ویرایش]

۶ - پانویس


 
۱. سمعانی، عبد الکریم، الانساب للسمعانی، ج۱۰، ص۴۳۹.    
۲. سمعانی، عبد الکریم، الانساب للسمعانی، ج۱۰، ص۴۳۹.    
۳. ابن أثیر، عزالدین، الکامل فی التاریخ - ط دار صادر و دار بیروت، ج۶، ص۱۲۲.    
۴. سمعانی، عبد الکریم، الانساب للسمعانی، ج۱۰، ص۴۳۹.    
۵. کریمان، حسین، قصران ( کوهسران)، تهران، ۱۳۵۶ ش، ج۱، ص۵۸۵.
۶. کریمان، حسین، قصران (کوهسران)، تهران، ۱۳۵۶ ش، ج۱، ص۵۸۵.
۷. رازی، ابن أبی حاتم، الجرح والتعدیل، ج۷، ص۲۰۰.    
۸. سمعانی، عبد الکریم، الانساب للسمعانی، ج۱۰، ص۴۳۹.    
۹. رازی، ابن أبی حاتم، الجرح والتعدیل، ج۷، ص۲۰۰.    
۱۰. سمعانی، عبد الکریم، الانساب للسمعانی، ج۱۰، ص۴۳۹.    
۱۱. کریمان، حسین، قصران ( کوهسران)، تهران، ۱۳۵۶ ش، ج۱، ص۵۸۵.
۱۲. رازی، ابن أبی حاتم، الجرح والتعدیل، ج۷، ص۲۰۰.    
۱۳. سمعانی، عبد الکریم، الانساب للسمعانی، ج۱۰، ص۴۳۹.    

[ویرایش]

۷ - منبع



خافی، زهرا، دانشنامه تهران بزرگ، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «قصرانی رازی»، صفحه ۱۲۴۵.    





جعبه ابزار