|
| ||||||||||||||||||||||||||||||
هملون، غارها qārhā-ye hamelūn ، مجموعهای از غارهای طبیعی در تنگهی هملون، ۶ کیلومتری شمال میگون (استان تهران) هستند. مهمترین آنها دو غار هملون کوچک و هملون بزرگ است. هملون کوچک در ارتفاع حدود ۲۴۰۰ متر از سطح دریا و به طول ۶۰ متر قرار دارد و دارای تالاری ۱۲ متری با استالاکتیتها، گنبد مرمری آهکی و بخشهایی با شیب و پرتگاه است. هملون بزرگ در ارتفاع ۲۴۷۷ متری واقع شده، دهانهای سهمتری و تالاری وسیع با ارتفاع ۵ متر دارد که به دهلیزی ۳۳ متری منتهی میشود. شواهد باستانشناسی نشان میدهد که این غارها در گذشته محل سکونت یا پناهگاه جوامع شبانی و کشاورزی بودهاند. امروزه بیشتر مورد توجه کوهنوردان و غارنوردان قرار دارند. [ویرایش] ۱ - موقعیت جغرافیایینام غارهایی در ۶ کیلومتری شمال میگون، در تنگهی هملون. در حد فاصل ابتدای تنگهی هملون در مسیر میگون به شمشک و جبههی شمالی رودخانهی تنگهی هملون، غارهایی وجود دارد که از میان آنها دو غار از همه مشهورترند و به هملون کوچک و هملون بزرگ معروفاند. یکی از آنها در فاصلهی حدود یککیلومتری ابتدای تنگه و در ارتفاع ۴۰۰‘۲متری از سطح دریا واقع شده است و غار دوم به فاصلهی حدود ۷۰۰متری غار اول در سمت غرب و در ارتفاع ۴۷۷‘۲ متری از سطح دریا جای دارد. [ویرایش] ۲ - دسترسی اولیه (غار هملون کوچک)از ابتدای تنگهی هملون پس از ۱۵ دقیقه راهپیمایی، کمی بالاتر از رودخانه، زیر یک طاق سنگی بزرگ، غاری وجود دارد که هملون کوچک خوانده میشود. درازای این غار حدود ۶۰ متر و کف آن اغلب مرطوب و لغزنده است و در انتهای آن سنگچین پلکانی بزرگی برای سهولت تردد غارنوردان کار گذاشته شده است. [ویرایش] ۳ - تالار مرکزی غار هملون کوچکدر ابتدای غار هملون کوچک تالار نسبتاً بزرگی با ۱۲ متر درازا و ۲ متر ارتفاع وجود دارد و استالاکتیتها از سقف آن آویزاناند. سطح تالار غار صاف و کف آن پوشیده از خاک نرم و مرطوب همراه با فضولات احشام است. [ویرایش] ۴ - گنبد مرمری (محوطهی شاخص غار هملون کوچک)مهمترین قسمت غار هملون کوچک محوطهی گنبدیشکلی است که برای رسیدن به آن باید از کنار یک پرتگاه و داخل یک دهلیز سنگی گذشت. این محوطه را که یکپارچه از سنگهای سفید و آهکی و شاخصترین قسمت غار است، «گنبد مرمری» مینامند، ولی در اثر یادبودها و نقشونگارهایی که توسط افراد مختلف بر روی آن نقش گردیده، لطمهی بسیاری به زیبایی آن وارد شده است. [ویرایش] ۵ - شیب خطرناک و مسیر به عمقدر روبهروی تالار یک شیب تند و خطرناک ۵ متری وجود دارد که غارنوردان با کمک طناب از آن پایین میروند و پس از عبور از یک دهلیز به بخش انتهایی غار، در عمق ۲۸ متری میرسند. [ویرایش] ۶ - غار هملون بزرگ۶.۱ - دسترسی به غار هملون بزرگبرای رسیدن به غار هملون بزرگ باید چند دقیقهای از یک دامنهی پرشیب پس از غار هملون کوچک بالا رفت. ۶.۲ - ویژگیهای کلیغار هملون بزرگ که با شیب ملایمی به طرف پایین رفته است، دهانهای با حدود ۳ متر پهنا، یک متر بلندی و حدود ۱۰۰ متر درازا دارد. چند متر پس از ورودی غار، محوطهی وسیعی وجود دارد که دارای یک تالار بسیار بزرگ سنگی بدون استالاگمیت و با ارتفاع ۵ متر است و هیچ راه و حفرهای در آن نیست. ۶.۳ - شکافها و مدخلهادو سمت تالار دارای بریدگیهای کمعمق شکافمانند است و در سمت چپ آن، مدخل تنگ حفرهای باریک و کوتاه ۱۰ متری زیرزمینی وجود دارد. ۶.۴ - دهلیز انتهاییانتهای تالار به دهلیزی حدوداً ۳۳ متری میرسد. این دهلیز دارای سنگهای بزرگ طاقچهمانند از سنگهای آهکی است و در حفرههای کوچکی که در گوشه و کنار آن قرار دارد، میتوان این سنگهای آهکی را دید. اما بیشتر آنها از لطمه و تخریب انسانی مصون نمانده و زیبایی خود را از دست دادهاند. [ویرایش] ۷ - حفرهها و رسوباتدر بعضی نقاط غار حفرههایی دیده میشود که جویندگان اشیاء عتیقه کندهاند؛ یکی از این گودالها حدود دو متر عمق دارد. در برخی نقاط بهخصوص قسمت انتهای تالار، رسوبات سیلابهای بهاری انباشته شده است. [ویرایش] ۸ - بررسی باستانشناسیبررسی و کارشناسی باستانشناسی نشان داده که غارهای تنگهی هملون، هزاران سال پیش، محل سکونت یا پناهگاه افرادی بوده است که در اطراف آن زندگی شبانی یا کشاورزی داشتهاند. [ویرایش] ۹ - استفادهی کنونیاین غارها در حال حاضر بیشتر توسط کوهنوردان و بهویژه غارنوردان مورد استفاده قرار میگیرد. [ویرایش] ۱۰ - منبعصفری، سیما، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «هملون غارها»، ج۱، ص۱۶۷۸. ردههای این صفحه : دانشنامه تهران بزرگ | غارهای تهران
|
||||||||||||||||||||||||||||||
