دیـوبنـد، غـار qār-e dīv-band ، غاری در ۴ کیلومتری شمال روستای آبنیک (استان تهران)، در ارتفاع حدود ۲۸۰۰ متر از سطح دریا و در دامنه سینهکش شرقی کوه جانستون جنوبی، در نزدیکی رودخانهی آبنیک و گردنه معروف به آبشار. طول غار بیش از ۱۰ متر نیست و در انتهای آن آثار ریزش سقف و تخریب دیده میشود که عمدتاً در (دهههای ۱۳۵۰–۱۳۶۰ هـ.ش) ایجاد شده و همچنان بر اثر بارندگی و حفاری غیرمجاز آسیب میبیند. باورهای محلی غار دیوبند را مکانی مرتبط با قهرمانان اساطیری ایرانی مانند رستم و کاوهی آهنگر میدانند و آن را محل زندانیشدن دیوها توصیف میکنند، اما بررسیهای علمی هیچ شواهد تاریخی یا فرهنگی مستندی در غار نیافتهاند. احتمال دارد غار با استخراج زغالسنگ از معدن آبسنگ در شرق آن مرتبط بوده باشد. [ویرایش] ۱ - موقعیت جغرافیاییغـاری در ۴ کیلومتری شمال روستای آبنیک. این غار در ۳۰۰ متری غرب رودخانهی آبنیک، در نزدیکی گردنه آبشار گردنهی مشهور به آبشار که مزارع آبنیک را پشت سر میگذارد و وارد دشت نسبتاً وسیع جانستون میشود، در °۵۱ و ´۳۷ و ´´۱۵ طول شرقی و °۳۶ و ´۵/ ۱ عرض شمالی، در ارتفاع متوسط ۸۰۰‘۲ متری از سطح دریا و در دامنهی سینهکش شرقی کوه جانستون جنوبی ــ که مانند یالی از شمال به جنوب میان روستاهای آبنیک و لالان کشیده شده است ــ جای دارد. [ویرایش] ۲ - اساطیر محلی و اعتقادات مردممردم روستاهای اطراف حکایتهای بسیاری دربارهی غار دیوبند نقل میکنند و معتقدند این غار تا زیر کوه جانستون و خرسنگ ادامه دارد و رستم، قهرمان حماسی ایرانیان، همهی دیوهای منطقه را در آن غار زندانی کرده است. اکنون نیز، این دیوها طلسم شدهاند و در صورت شکستن طلسم، از غار بیرون خواهند آمد. برخی نیز این اقدام را به کاوهی آهنگر نسبت میدهند. آنان عموماً افراد تازهوارد به منطقه را از نزدیک شدن به این غار بر حذر میدارند. [ویرایش] ۳ - توصیف فیزیکی غاردرازای غار دیوبند از ۱۰ متر بیشتر نیست، اما در انتهای آن، آثار تخریب و ریزش سقف بهخوبی قابل تشخیص است. [ویرایش] ۴ - علل تخریببه گفتهی اهالی محل، بخش عمدهی این تخریب مربوط به (دهههای ۱۳۵۰ تا ۱۳۶۰ هـ.ش) است؛ اما هر ساله به سبب حفاریهای غیرمجاز قاچاقچیان یا بارندگیهای زیاد، بخشهایی از آن فرو میریزد. [ویرایش] ۵ - تاریخچهی استخراج و تحقیقات علمیشاید این غار دهانهی استخراج زغال سنگ از معدن آبسنگ باشد که در شرق این غار و به فاصلهی ۵۰۰ متری از آن و در آن طرف مسیر رودخانهی آبنیک قرار دارد و در اوایل حکومت پهلوی اول، از آن برداشت میشده است. تاکنون در بررسیهای به عمل آمده، هیچ مدرکی دال بر تاریخی بودن محل، به دست نیامده است. [ویرایش] ۶ - منبعپازوکی طرودی، ناصر، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «غار دیوبند»، ج۱، ص۹۰۴. ردههای این صفحه : دانشنامه تهران بزرگ | غارهای تهران
|
||||||||||||||||||||||||||||||||