طاهرآباد
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
{{منابع:طاهرآباد (تهران)|عناوین مقالات دانشنامه تهران بزرگ|طاهرآباد (تهران)}}
طاهرآباد \ tāher-ābād \، روستایی در فاصلهی ۳ کیلومتری جنوب شرقی شهر بومهن.
روستای طاهرآباد در فاصله ۳ کیلومتری جنوب شرقی بومهن و در ارتفاع ۱,۶۴۴ متری از سطح دریا واقع شده است.
جمعیت بومی آن حدود ۴۰ خانوار و جمعیت کلی بیش از ۱۵۰ خانوار میباشد.
اهالی عمدتاً ترکیزبان هستند و در گذشته به کشاورزی و دامداری مشغول بودند، اما اکنون بیشتر در مشاغل خدماتی و صنعتی فعالیت میکنند.
آب آشامیدنی روستا از سد لتیان تأمین میشود.
بافت تاریخی آن بهطور کامل تخریب شده است.
روستا دارای مدرسه، مسجد (مسجد نبی اکرم (ص)) و حسینیهای در حال ساخت است.
مناطق اطراف روستا بهسبب ساختوسازهای روزافزون به شدت تغییر کرده و محو شدهاند.
در جریان جنگ ایران و عراق، ۵ شهید از این روستا تقدیم شده است و بیشتر اهالی بومی این روستا اهل حقاند.
[ویرایش]
طاهرآباد روستایی در جنوب بزرگراه نوبنیاد پردیس ـ دماوند، و در شمال غربی روستای گلخندان و در جنوب روستای شهرآباد است.
این روستا در سینهکش ارتفاعات و تپهماهورهای غرب رودخانهی سیاهرود، در °۵۱ و ´۵۲ طول شرقی، و °۳۵ و ´۴۲ عرض شمالی، در ارتفاع ۶۴۴‘۱متری از سطح دریا واقع شده است.
[ویرایش]
ساختمانها، تأسیسات و خانههای اهالی این روستا در طول و دو طرف جادهی اصلی روستا قرار گرفتهاند.
گسترش خانههای اهالی روستای طاهرآباد از مجاورت رودخانه آغاز میشود و در تمام سطح شیب کوههای غرب مسیل رودخانه ادامه مییابد، تا به خطالرأس ارتفاعات میرسد.
بیشتر ساختمانها و خانههای این روستا در ۲، ۳ دههی اخیر ساخته شده، و صاحبان آنها مهاجرانی از مناطق گوناگون ایراناند.
[ویرایش]
نام خانوادگی اهالی بومی و اصیل روستای طاهرآباد، که عمدتاً ترکیزباناند، قانبیلی، شاهمحمدی، طاهری، پنجهزاری، فرهنگی، ارزاقی و سُرنی است.
بیشتر خانوادههایی که نام خانوادگی آنها پنجهزاری بوده، نام خود را به صادقینژاد تغییر دادهاند.
جمعیت ثابت و بومی روستای طاهرآباد حدود ۴۰ خانوار، اما جمعیت کُلی آن بیش از ۱۵۰ خانوار است.
[ویرایش]
هالی طاهرآباد در گذشته به کشاورزی و دامداری اشتغال داشتهاند.
امروزه کشاورزی کاملاً منسوخ شده است و تنها دو واحد دامداری و گاوداری در این منطقه به فعالیت مشغولاند.
حرفهی جدید باغداری، که کموبیش در بیشتر روستاهای اطراف وجود دارد، در این روستا، بهسبب محدودیت اراضی و کمبود شدید آب رونق ندارد.
بیشتر مردان و جوانان روستای طاهرآباد در شهر بومهن و تهران دارای مشاغل خدماتیاند و برخی از آنان نیز در کارگاههای صنعتی و تولیدی کوچک فعالیت میکنند.
[ویرایش]
آب کشاورزی اهالی روستای طاهرآباد در گذشته از رودخانهی سیاهرود تأمین میشده است.
امروزه آب این رودخانه بهسبب جاری شدن فاضلاب واحدهای مسکونی، تجارتی، صنعتی و خدماتی شهر بومهن در آن، به شدت آلوده و غیر قابل استفاده است.
آب آشامیدنی اهالی این روستا در دوران پهلوی اول از چشمهای که در شرق روستا، و در زیر ارتفاعات غربی رودخانه وجود داشت، تأمین، و با ظرف به خانهها حمل میشد.
پس از آن، در دوران پهلوی دوم، اهالی برای جبران کمبود آب، حلقهچاهی در نزدیکی این چشمه حفر، و از آن پس، آب را با لوله از چاه به مرکز روستا منتقل کردند.
در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی، بهسبب گسترش ساختوسازها و آلودهشدن آب چاه، استفاده از آن ممنوع شد و اکنون آب مصرفی و آشامیدنی اهالی از تشکیلات آب شهر بومهن، که از سد لتیان انتقال مییابد، تأمین میشود.
[ویرایش]
روستای طاهرآباد فاقد بافت تاریخی است و شمار محدود خانهها و بناهای تاریخی این روستا طی چند دههی اخیر تخریب، و به جای آن یک واحد دامداری احداث شده است.
در گذشته جنوب روستای طاهرآباد، محوطهی تاریخی ـ فرهنگیای وجود داشت که به آن «برج» میگفتند.
این محوطه احتمالاً در راستای اهداف دفاعی دژ گلخندان نقش ایفا میکرد.
بقایای این اثر تاریخی در دههی (۱۳۶۰ هـ.ش) با بهرهگیری از قدرت ماشینآلات راهسازی کاملاً تخریب، و محل آن تسطیح، و واحدهایی مسکونی در آنجا ساخته شد و اکنون اثری از آن وجود ندارد.
حمام تاریخی روستای طاهرآباد، که قدمت آن به اوایل دورهی قاجار میرسید، نیز تا دههی (۱۳۶۰ هـ.ش) مورد استفاده قرار میگرفت.
اما به مرور، متروکه، و سپس کاملاً تخریب شد و اکنون دیگر اثری از آن باقی نمانده است.
[ویرایش]
روستای طاهرآباد تا اواخر دههی (۱۳۶۰ هـ.ش) مدرسه نداشت.
دانشآموزان برای ادامهی تحصیل به روستاهای شهرآباد یا گلخندان میرفتند.
در سال (۱۳۶۸ هـ.ش) مدرسهای ششکلاسه در این روستا ساخته شد که اکنون نیز وجود دارد؛ اما از آن بهرهبرداری نمیشود و متروکه است.
[ویرایش]
بنای مسجد قدیمی روستای طاهرآباد در اواسط دههی (۱۳۵۰ هـ.ش) و پیش از پیروزی انقلاب اسلامی تخریب، و با افزودن زمینهایی به آن در اندازهای بزرگتر نوسازی شد.
این مسجد، که مسجد نبی اکرم (ص) نامیده میشود، در ابعاد ۸× ۸ متر با مصالح آجر، آهن و سیمان و در یک طبقه و نیم ساخته شده است و همچنان از آن استفاده میشود.
نمای خارجی مسجد، سیمان تگری و سطوح داخلی آن، بهجز قسمت ازاره که تا ارتفاع ۱۲۰ سانتیمتری با سنگهای خاکستریرنگ پوشانده شده است، با گچ اندود شده، و فاقد تزیینات دیگر است.
ورودی مسجد از سمت جنوب است و ایوانی با ۳ ستون فلزی در آنجا تعبیه شده، و سقف مسجد نیز به صورت مسطح پوشانده شده است.
==حسینیهی روستا=
این روستا همچنین، حسینیهای به نام ثارالله دارد که با ابعاد ۲۷×۱۳ متر در دههی (۱۳۷۰ هـ.ش) بنا نهاده شده،اما هنوز (خرداد ۱۳۹۱) عملیات ساختمانی آن پایان نیافته است.
این ساختمان با مصالح سنگ، آجر، سیمان و با اسکلت فلزی در دو طبقه و زیرزمین ساخته میشود.
طبقهی زیرزمین مختص تأسیسات، طبقهی اول حسینیه، و طبقهی دوم آن سالن اجتماعات عمومی است و فعالیتهای فرهنگی و مراسم مناسبتهای دینی، مذهبی و ملی در آنجا برگزار میشود.
سقف بنا با خرپای فلزی و ورق گالوانیزه (شیروانی) پوشیده شده است.
بدنهی خارجی بنا فعلاً در حد سفتکاری، و آجری است و گفته میشود اهالی قصد دارند آن را با سنگ گرانیت تزیین کنند.
[ویرایش]
در شمال شرقی روستای طاهرآباد، درهای به نام آقدره (درهی سفید)، و نیز دشت کوچک و نسبتاً همواری وجود دارد که به آن دیمه (دیمزار) میگویند.
در غرب دیمه نیز، درهای به نام یبیده (یک بیده: یک درخت بید) وجود دارد.
در غرب روستا، مناطقی به نامهای میرزا یوردی (یورت یا یورد: خیل، محل برپایی چادر دامداران)، چالِکز (چال درخت گز)، قورته بلاغه (چشمهی گرگ)، و در جنوب غربی، مناطقی به نامهای گدوک داله (پشت گردنه) و غفر بلاغه (چشمهی غفور) قرار دارد.
در جنوب روستا، منطقههای گیل دره (درهی گِل که در آنجا گل سفید رنگی وجود داشت که از آن گل برای سفید کردن خانهها و ساییدن و سفید کردن ظروف مسی و آهنی استفاده میشد)، گوی گدیک (گردنهی سبز)، آق دولایی (تپهی سفید پرتگاه) و منطقهی برج واقع شده است.
این مناطق در جریان ساختوسازهای روزافزون اراضی و مراتع اطراف روستا به کلی محو شدهاند و تنها افراد کهنسال روستا نام آنها را میدانند.
اراضی و مراتع حد فاصل روستاهای اطراف نیز به طور کامل مورد ساختوساز قرار گرفته، و همهی آنها یکپارچه شدهاند.
این وضعیت برای روستاهای واقع در شیب دامنههای ارتفاعات شرقی و غربی رودخانهی سیاهرود از نقاط دیگر بیشتر است.
[ویرایش]
اهالی روستای طاهرآباد در جریان جنگ عراق با ایران، ۵ تن شهید تقدیم کردهاند. گفته میشود بیشتر اهالی بومی این روستا اهل حقاند.
[ویرایش]
•
پازوکی طرودی، ناصر، دانشنامه تهران بزرگ، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «طاهرآباد»، ص۱۱۶۲.
