|
| ||||||||||||||||||
آمنه، شیرخوارگاه šīr-xārgāh-e āmene، (مجتمع خدمات بهزیستی، شیرخوارگاه و خانه نوباوگان آمنه) در سال (۱۳۴۷ هـ.ش) بهمنظور نگهداری، پرورش و آموزش نوزادان و کودکان بیسرپرست یا بدسرپرست تأسیس شد. این مرکز در خیابان ولیعصر، بالاتر از میدان ونک واقع شده و در حال حاضر زیر نظر سازمان بهزیستی شمیرانات فعالیت میکند. طراحی این مجموعه توسط هوشنگ سیحون انجام شده و دارای امکانات گستردهای ازجمله فضاهای آموزشی، درمانی، تفریحی و توانبخشی است. شیرخوارگاه آمنه با ظرفیت پذیرش کودکان از گروه سنی شیرخوار تا هشتسالگی، بهصورت شبانهروزی و با ساختاری چندبخشی اداره میشود. در کنار کادر رسمی، داوطلبان مردمی نیز در خدماترسانی مشارکت دارند. خانوادههای واجد شرایط میتوانند از طریق فرآیند فرزندخواندگی، سرپرستی این کودکان را بپذیرند. [ویرایش] ۱ - معرفی شیرخوارگاه آمنهشیرخوارگاه آمنه یا مجتمع خدمات بهزیستی و شیرخوارگاه و خانه نوباوگان آمنه مکانی بـرای نگهداری از کودکان بدسرپرست و بیسرپرست بود. این مکان در خیابان ولیعصر، بالاتر از میدان ونک، نبش خیابان عطار واقع است. شیرخوارگاه آمنه در سال (۱۳۴۷ هـ.ش) با هدف نگهداری، پرورش و آموزش نوزادان، کودکان و نوباوگان بیپناه، بیسرپرست، و محروم از خانواده زیر نظر «جمعیت خیریه فرح پهلوی» تأسیس شد. [ویرایش] ۲ - مالکیت و طراحیزمین شیرخوارگاه به مساحت ۲۱۴‘ ۲۳ مـ۲ بخشی از زمینی وقفی است که مالکیت عرصه آن به آستان قدس رضوی و اعیانی آن به سازمان بهزیستی تهران تعلق دارد. براساس قراردادی که میان این دو نهاد منعقد شده، سازمان بهزیستی موظف به پرداخت اجاره بهای زمین به آستان قدس رضوی است. [ویرایش] ۳ - ساختار و امکانات داخلیاین مجموعه که هوشنگ سیحون معمار معروف آن را طراحی و اجرا کرده است. ۷۶۴‘ ۱۳ مـ۲ فضای سبز و حیاط، و ۴۵۰‘۹ مـ۲ زیربنا در دو طبقه دارد. ۴۵۰ مـ۲ آن برای بخش اداری و بقیه برای اسکان و آموزش کودکان مقیم در نظر گرفته شده است. [ویرایش] ۳ - ساختار و امکانات داخلیساختار و امکانات داخلی را در چند بخش توضیح داده میشود که عبارتند از: ۴.۱ - ساختمان اصلیدر زیرزمین ساختمان دوطبقه، آشپزخانه و انبار قرار دارد. در طبقه اول، که با راهروی قسمت غربی و شرقی آن به هم متصل میشود. دفتر مدیر و معاون مجموعه، و بخش اداری در قسمت جلو، و سالن اجتماعات در قسمت پشت قـرار دارد. طبقه دوم نیز از یک سالن آمفی تئاتر به گنجایش ۱۵۰ تن و خانه موقت (قرنطینه) در قسمت جلو و اتاقهای پزشکی، پرستاری، داروخانه و روابط عمومی در قسمت پشت تشکیل شده است. افزون برآن، این شیرخوارگاه کتابخانهای با حدود ۰۰۰‘۲ جلد کتاب برای استفاده کارکنان و ۵ بخش نیز برای اسکان و نگهداری کودکان مقیم دارد. هر بخش به سرویسهای بهداشتی، متناسب با گروه سنی کودکان مقیم مجهز است. پس از ساخت مجموعه، در قسمت شمالی محوطه نیز، ساختمانی ویلایی در یک طبقه احداث شد که امروزه به بخش پویا موسوم است. در ایـن بخش از کودکانی که دوره نوزادی را پشت سر گذاشتهاند، نگهداری میشود. دندانپزشکی و آزمایشگاه نیز در این ساختمان قرار دارد. ۴.۲ - ساختمانها و بخشهای دیگراز مجموعه مستقر در محوطه شیرخوارگاه میتوان به خانه هنر با گنجایش ۵۰ تن اشاره کرد که در آن، کودکان به عروسکسازی، خمیربازی، ساختن کاردستی، و انجام دادن سرگرمیهایی مانند آن میپردازند. بخش ویژه شنبازی، استخر، ساختمان سوله که در گذشته سالن ورزشی بوده است. خانه فرشتگان واقع در ضلع جنوبی ساختمان دوطبقه از دیگر امکانات موجود در این مجموعه است که در میان درختان و زمینهای تپهماهور پوشیدهای از چمن قرار دارد. در این بخش، شهرداری تهران ۳ مجموعه تفریحی و ورزشی را برای استفاده کودکان و کارمندان ساخته و به شیرخوارگاه اهدا کرده است . هر روز کارکنانی را برای نظافت و باغبانی به آنجا اعزام میکند. افزونبرآن، شیرخوارگاه آمنه به کشتارگاه دائمی مجهز است که امکان نگهداری از دام زنده را نیز دارد. [ویرایش] ۵ - مدیریت و ساختار اجراییمدیر شیرخوارگاه که از طرف سازمان بهزیستی شمیرانات منصوب میشود، بر همه فعالیتهای مجتمع نظارت دارد. در حال حاضر (۱۳۹۱ هـ.ش) یک معاون نیز مدیر شیرخوارگاه را در امور مختلف یاری میکند. افزونبرآن، پرستاران بخشها روزانه گزارشهای محرمانهای را درباره اوضاع روحی و جسمی هر کودک تهیه میکنند که مدیر مجموعه موظف به مطالعه و امضای آنها ست. [ویرایش] ۶ - تقسیمبندی خدماتکلیه فعالیتهای شیرخوارگاه را میتوان به ۳ بخش تقسیم کرد: مددکاری، مشارکتهای مردمی و امور اداری. در شیرخوارگاه آمنه، کودکان گروه سنی شیرخوار تا هشتساله نگهداری میشوند. هر کودک در بدو ورود به مدت ۲۱ روز در «خانه موقت» که گنجایش آن حداکثر ۱۱۰ کودک است، به صورت قرنطینه نگهداری میشود. پس از آن که از لحاظ سلامت جسمی و روحی آزمایش شد، برای نگهداری به یکی از بخشهای پنجگانه سپرده میشود. این بخشهای پنجگانه شامل بخش نوزادان، نوپایان (پس از نوزادی) و ۳ بخش دیگر است که دختران و پسران به صورت مجزا در آنها نگهداری میشوند. هر بخش یک پرستار بهعنوان مدیر بخش و چند کودکیار به تناسب شمار کودکان و نیروی خدماتی دارد که به صورت شبانهروزی و نوبتی فعالیت میکنند. همچنین یک پرستار کل بر فعالیت این ۵ بخش نظارت دارد که گزارش دقیق بخشها را در پایان هر نوبت دریافت میکند و در اختیار مدیر مجموعه قرار میدهد. [ویرایش] ۷ - بخشهای اقامتی کودکاندر گذشته، در خانه فرشتگان، که ۶ اتاق شیشهای دارد و چشمانداز اطراف آن فضای سبز مجموعه است، مهدکودکی قرار داشت که امروزه (۱۳۹۱ هـ.ش)، گروه توانبخشی متشکل از روانشناسی، گفتاردرمانی و کاردرمانی در آن مستقرند. سمینارها، جشنها، آموزش و پخش فیلم برای کارکنان و کودکان نیز در آمفیتئاتر مجموعه برگزار میشود. کودکان بزرگتر برای تحصیل به مهدکودکها و دبستانهای بیرون از مجموعه میروند و بقیه مطابق برنامههای منظم، از امکانات تفریحی و آموزشی داخلی استفاده میکنند. همچنین اخبار داخلی مجتمع به صورت جزوههای ماهیانه در اختیار کارکنان قرار میگیرد. گفته میشود که شیرخوارگاه آمنه ارتباط مستمر و برنامهریزی شدهای با دانشگاهها ندارد؛ اگرچه از لحاظ مشاوره، پیشگیری، آموزش و درمانی غنی است. در حال حاضر در بخش اداری ۲۱۰ کارمند متخصص، فنی و خدماتی در این مجموعه فعالیت دارند. گفتنی است که در همه این سطوح، داوطلبانی نیز به صورت مستمر با این مجتمع همکاری میکنند. در حال حاضر شمار کودکان اسکانیافته در شیرخوارگاه آمنه ۲۲۵ تن است که البته همواره این شمار ثابت نیست. خانوادههای علاقهمند قبول سرپرستی کودکان شیرخوارگاه میتوانند در صورت داشتن شرایط مورد نظر مسئولان این شیرخوارگاه، کودکانی را به فرزندخواندگی بپذیرند. [۱]
سعادت، فاطمه (مسئول روابط عمومی مجتمع خدمات بهزیستی و شیرخوارگاه و خانه نوباوگان آمنه)، مصاحبه با مؤلف.
[ویرایش] ۸ - پانویس
[ویرایش] ۹ - منبع• مرادیان منفرد، علی محمد، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «شیرخوارگاه آمنه»، ص ۴۵۸. ردههای این صفحه : دانشنامه تهران بزرگ | شیرخوارگاههای تهران
|
||||||||||||||||||
