شهرآباد
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
{{منابع:شهرآباد (تهران)|عناوین مقالات دانشنامه تهران بزرگ|شهرآباد (تهران)}}
شهرآباد šahr-ābād، روستایی واقع در سینهکش ارتفاعات و تپهماهورهای غرب رودخانهی سیاهرود.
روستای شهرآباد در ارتفاع ۱,۷۱۷ متری از سطح دریا و در نزدیکی رودخانه سیاهرود واقع شده است.
جمعیت بومی آن حدود ۷۰ خانوار است، اما با احتساب مهاجران به بیش از ۲۵۰ خانوار میرسد.
در گذشته، اهالی به کشاورزی و دامداری مشغول بودند، اما اکنون بیشتر در کارگاههای کوچک و مراکز خدماتی کار میکنند.
آب آشامیدنی روستا از طریق خط انتقال آب سد لتیان تأمین میشود و بافت سنتی روستا بهطور کامل تخریب شده است.
شهرآباد دارای ۴ مدرسه، یک حسینیه و دو مسجد است.
در نزدیکی روستا یک زیارتگاه کوچک به نام قدمگاه حضرت ابوالفضل (ع) وجود دارد که به تازگی ساخته شده است.
همچنین، شهرکی به نام طلایه در نزدیکی روستا تأسیس شده که شامل مجتمعهای مسکونی است
[ویرایش]
این روستا با ارتفاع ۷۱۷‘ ۱ متر از سطح دریا در شمال غربی روستای سیاهبند و جبههی جنوب شرقی بومهن و متصل به آن، و در جبههی شرقی روستای کرشت و متصل به آن قرار دارد.
[ویرایش]
فاصلهی مرکز روستای شهرآباد با جادهی هراز حدود ۵۰۰‘۱ متر است.
اما خانهها و تأسیسات آن تا لب جاده گسترش یافته، و تمام سطح دامنهی شیبدار تپهماهورهای غرب رودخانهی سیاهرود را دربرگرفته است.
[ویرایش]
خانههای کوچک این روستا در سینهکش تند تپهها بهگونهای قرارگرفتهاند که پشتبام هر خانه، حیاط خانهی بالادست است.
بنابراین، از نظر ایستایی وضعیت خوبی ندارند.
[ویرایش]
نام خانوادگی ساکنان اولیهی این روستا حبیبی، تیموری و خردهپا بوده است.
اما تعداد مهاجران نیز زیاد است؛ بهگونهای که بومیان روستا، مردم آنجا را خانوادههای هزارطایفه خطاب میکنند.
[ویرایش]
جمعیت بومی روستای شهرآباد حدود ۷۰ خانوار است که با احتساب مهاجران از ۲۵۰ خانوار تجاوز میکند.
[ویرایش]
درگذشته اهالی این روستا مانند دیگر روستاهای منطقه، به کشاورزی و دامداری اشتغال داشتند.
اما وضع معیشتی آنها بهسبب محدودیت اراضی و مراتع، از رونق مناسب برخوردار نبود.
هماکنون سال (۱۳۹۱ هـ.ش) بیشتر اهالی و بهخصوص جوانان روستا در کارگاههای کوچک تولیدی و صنعتی و مراکز خدماتی بومهن، روستای سیاهبند و منطقهی لوران کار میکنند.
[ویرایش]
درگذشته آب مورد نیاز اهالی روستا برای کشاورزی از رودخانهی سیاهرود تأمین میشد.
اما امروزه آب این رود قابلیت بهرهبرداری ندارد.
همچنین آب آشامیدنی اهالی روستا از دو چشمه به نامهای چشمهقُبی و چشمه شهرآباد ـ بُلاغی تأمین میشد که آن نیز به دنبال توسعهی روستا و افزیش ساختوسازها از اوایل دههی (۱۳۸۰ هـ.ش) به شدت آلوده شد و ادارهی بهداشت، اهالی روستا را از آشامیدن آن منع کرد.
در حال حاضر آب مصرفی و آشامیدنی این روستا از طریق خط انتقال آب سد لتیان به بومهن تأمین میشود.
[ویرایش]
بافت سنتی و خانههای قدیمی روستای شهرآباد به طور کامل تخریب شده، و اثری از آن بر جای نمانده است.
درواقع از دههی (۱۳۶۰ هـ.ش) تا دههی (۱۳۸۰ هـ.ش) بیشتر خانهها، باغها و باغچههای این روستا که دارای ابعاد بزرگ بودند، به قطعات کوچک تفکیک، و به مهاجران تازهوارد فروخته شدند و آنها نیز اقدام به ساخت خانههای کوچک در آنجا کردند که اغلبشان کارگری و نیمهکاره هستند.
[ویرایش]
حمام قدیمی روستا که گفته میشود متعلق به اواسط دورهی قاجار بوده، و در دورهی پهلوی دوم نوسازی شده است، در اواسط دههی(۱۳۷۰ هـ.ش) تخریب شد.
[ویرایش]
روستای شهرآباد دارای ۴ مدرسهی دخترانه و پسرانه در مقاطع مختلف، یک حسینیه و دو مسجد است که یکیشان قدیمی بوده، و دیگری به نام مسجد حضرت ابوالفضل (ع) جدید است.
[ویرایش]
در شمال روستا و در فاصلهی حدود ۱۰۰متری شمال شرقی مسجد حضرت ابوالفضل (ع) زیارتگاه کوچک تازهساختی وجود دارد که به آن قدمگاه حضرت ابوالفضل (ع) میگویند و برپایی آن بر اثر خواب یک نوجوان بوده است.
البته بسیاری از اهالی به این زیارتگاه اعتقاد ندارند و آن را خرافی میدانند.
[ویرایش]
در بالای ارتفاعات و تپهماهورهای جنوب غربی روستای شهرآباد و در شمال بزرگراه تهران ـ دماوند و در محل زمینهای دیمزاری که اهالی محل آن را «ویبیده» (محلی که یک درخت بید در آنجا بود) مینامیدند، شهرکی بهنام شهرک طلایه بر پا شده که در آن، حدود ۱۵ مجتمع مسکونی بزرگِ شش تا هشتطبقه و حدود ۵۰ واحد مسکونی وجود دارد.
[ویرایش]
در شرق این شهرک تا پیش از ساخت آن در اوایل دههی (۱۳۸۰ ـ.ش) سنگی نسبتاً بزرگ و سیاهرنگ وجود داشت که به آن قدمگاه میگفتند و نزد اهالی بسیار مقدس بود.
در ایام اعیاد و عزا، بهخصوص در روزهای عاشورا و تاسوعا هیئتهای عزاداری به آنجا میرفتند و اهالی آش و غذاهای نذری خود را در آنجا میپختند و بین مردم توزیع میکردند.
این مکان مقدس و سنگ آن در جریان تسطیح زمینهای این محل برای احداث شهرک طلایه، شبانه و در غفلت اهالی تخریب، و نابود شد.
[ویرایش]
•
پازوکی طرودی، ناصر، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله"شهرآباد"، ص۱۱۲۲.
