|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
زردبند zard(de)-band، روستایی در بخش رودبار قصران شهرستان شمیران است. این روستا در ارتفاع ۱۶۹۶ متری، در غرب لشکرک و شرق امینآباد و در دو طرف جادههی لشکرک به اوشان واقع شده است. رودخانهی جاجرود در شمال آن جریان دارد و در شمال آن کوههای سیاهبند و ورجین قرار گرفتهاند. درهای فصلی به نام فولادوش در شرق روستا مرز طبیعی آن با لشکرک است و پلی تاریخی به نام کلهگاوی از دوره پهلوی اول روی آن قرار دارد. نام روستا از صخرهای زردرنگ در درهی مجاور گرفته شده که در گذشته از آن رنگ زرد استخراج میکردند. این روستا قدمت تاریخی زیادی ندارد و بین دهههای (۱۳۲۰ تا ۱۳۳۰ هـ.ش) شکل گرفته است. جمعیت ثابت آن حدود ۳۰ خانوار است که عمدتاً به امور خدماتی اشتغال دارند. آب شرب از چاه و آب کشاورزی از رودخانه جاجرود و چشمههای جنوبی تأمین میشود. اقتصاد محلی بر پایهی چند باغ گیلاس محدود و خدمات جادهای است. [ویرایش] ۱ - معرفی زردبندزردبند روستایی از توابع بخش رودبار قصران شهرستان شمیران است. روستای زردبند که درگذشته به آن زردهبند نیز میگفتند. در °۵۱ و ´۳۵ طول شرقی، °۳۵ و ´۴۹ عرض شمالی و در ارتفاع ۶۹۶‘۱متری از سطح دریا قرار دارد. در جبههی غربی لشکرک و سمت شرق روستای امینآباد و در دو طرف جادهی آسفالت لشکرک به اوشان واقع است. [ویرایش] ۲ - ویژگیهای طبیعی و جغرافیاییدر طول جبههی شمالی این روستا رودخانهی جاجرود از غرب به شرق جریان دارد. در سمت شمال رودخانه ابتدا کوه سیاهبند و در پشت آن کوه ورجین جای دارد. در سمت شرق زردبند دره و مسیل رودخانهای فصلی وجود دارد که آبریز آن از جنوب غربی به سمت شمال است. نهایتاً به رودخانهی جاجرود میریزد. این دره فولادوش نام دارد و مرز زمینهای زردبند و لشکرک است. [ویرایش] ۳ - اماکن و آثار شاخصدر قسمت انتهایی این مسیل که از زیر جادهی لشکرک به اوشان میگذرد، پلی در سال (۱۳۰۴ هـ.ش) زمان پهلوی اول احداث شده است. این پل به پل کَلّهگاوی شهرت دارد. علت این نامگذاری آن است که بر روی پیشانی طاق سمت شمال پل، مجسمهی سر گاوی که با بتون سیمانی قالبگیری شده است، نصب کردهاند. جایی از تنگهی یادشده را که این پل در آنجا ساخته شده است، دهنهی زیندر مینامند. درهی فولادوش در قسمت آغازین (جنوب غربی) شامل ۳ شاخهی فرعی است. شاخهی اول که از سمت غرب میآید، به نام شِنگِزاری (شِنگ نام گیاهی خوراکی است)، شاخهی میانی حدادیه و شاخهی شرقی تنگفاطمی خوانده میشود. به گَردهپشتلو و گردنهی قوچک متصل است. [ویرایش] ۴ - مراتع و درههامراتع و درههای جنوب غربی زردبند عبارتاند از: • سینهتَلَرز یا تلهرز (تَله یا تلخه نام گیاهی بسیار تلخ است)؛ • هَلیستون (هَلی + ستان در گویش محلی هَلی به آلوچۀ کوهی گفته میشود)؛ • درهی ماستون یا درهی ماستونک (ماستون یا ماستونک یا مَسّک نام گیاهی است). [ویرایش] ۵ - وجه تسمیه زردبنددر سمت غرب روستای زردبند زمینهایی وجود دارد که به زمینهای سلطانی معروف است. علت این نامگذاری آن است که مالک قبلی آن شخصی به نام حسن خان سلطانی (از خوانین منطقه در گذشته) بود. در حدفاصل زمینهای سلطانی و روستای امینآباد که در غرب آن واقع است، درهای وجود دارد که به نامهای گَلوندگاه و درهی اورنگ خوانده میشود. در میان این دره صخرهی زردرنگی وجود دارد که در قدیم از آن رنگ زرد تهیه میکردند. بههمین علت این منطقه را زردهبند مینامیدند و بر اثر کثرت استعمال، امروزه زردبند گفته میشود. کوه سیاهبند که در سمت شمال روستای زردبند و رودخانهی جاجرود قرار دارد. از پایین به بالا به نامهای چَنِگدَر، پَسْتونَک (= سنجد در زبان محلی) و بیشهدراز نامیده میشود. اهالی میگویند محدودهی پستونک مملو از درختان انگور است، اما بهعلت فراوانی مار در آنجا کسی جرئت نزدیکی به آن محل و برداشت انگور را ندارد. [ویرایش] ۶ - جمعیتشناسی و اقتصاد اهالیروستای زردبند قدمت تاریخی ندارد و در دهههای (۱۳۲۰ تا ۱۳۳۰ هـ.ش) شکل گرفته است. این روستا در حال حاضر (۱۳۹۰ هـ.ش) حدود ۳۰ خانوار جمعیت ثابت دارد. بیشتر اهالی آن به کارهای خدماتی کنار جادهای اشتغال دارند. نامهای خانوادگی اهالی این روستا به نسبت کثرت جمعیت شامل عربسوهانی، خلیلی، یولجی، شالچی، سلطانی، رازفر و دشتی است. همهی اهابس مهاجرانیاند که از مناطق دیگر به زردبند آمده و در آن مستقر شدهاند. خانوادههای عربسوهانی و یولجی که اکنون نام خود را به افشین تغییر دادهاند، از قدیمیترین افراد این روستایند. این روستا مدرسه ندارد. در جریان جنگ تحمیلی یک تن جانباز تقدیم میهن اسلامی ایران کرده است. [ویرایش] ۷ - آثار و بناهای شاخصروستای زردبند با توجه به قدمت تاریخی اندک آن، بافت تاریخی ندارد، اما میتوان دو اثر نسبتاً قدیمی برای آن عنوان کرد: پل کلّهگاوی بر روی مسیل رودخانهی فصلی تنگهی فولادوش و دهنهی زیندر با قدمت اوایل حکومت پهلوی؛ کافه زردهبند که از (۱۳۳۲ هـ.ش) با مدیریت فردی به نام حسین زردهبندی بهعنوان اولین واحد پذیرایی منطقه راهاندازی شد و همچنان فعال است. [ویرایش] ۸ - منابع آبی و کشاورزیدر محدودهی روستای زردبند شمار محدودی باغ گیلاس وجود دارد که بیشتر محصول آن به مصرف محلی میرسد. آب مصرفی اهالی روستای زردبند از طریق حفر چاه، آب کشاورزی آن از رودخانهی جاجرود و چند چشمهی درههای سمت جنوب تأمین میشود. [ویرایش] ۹ - منبع• پازوکی طرودی، ناصر، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «زردبند»، ص۹۴۳ ردههای این صفحه : دانشنامه تهران بزرگ | روستاهای تهران
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
