• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

رودخانه لار

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



{{منابع:رودخانه لار (تهران)|عناوین مقالات دانشنامه تهران بزرگ|رودخانه لار (تهران)}}
 
رودخانه لار
نام رودخانه لار
نام محلی \ rūd-xāne-ye lār \
نام‌های دیگر رودخانه لار (سرچشمه اصلی هراز)
استان تهران (سرچشمه) / مازندران (ادامه مسیر)
شهرستان شمیرانات (سرچشمه)
نوع بنا رودخانه
کاربری تأمین آب سد لار، آبیاری زمین‌های پلور
دیرینگی طبیعی

لار، رودخانه rūd-xāne-ye lār، از سرشاخه‌های اصلی و پرآب رود هراز.
رودخانه لار، یکی از سرشاخه‌های اصلی رود هراز، از دامنه‌های کوه‌های پالون‌گردن و خرسنگ در شمیرانات سرچشمه می‌گیرد و به سمت جنوب شرقی جریان می‌یابد.
این رود با آب رود چهل‌بره ترکیب شده و به سد لار می‌رسد و سپس به رودخانه‌های الرم و سیاه‌پلاس ملحق می‌شود.
در نهایت، لار وارد مازندران شده و به رود هراز تبدیل می‌شود.
درازای این رود حدود ۷۰ کیلومتر و آبدهی سالانه آن حدود ۴۳۵ میلیون متر مکعب است، که ۴۰٪ از آب رود هراز را تأمین می‌کند.

[ویرایش]

۱ - معرفی رودخانه لار



رودخانه لار از سرشاخه‌های اصلی و پرآب رود هراز است.
[ویرایش]

۲ - محل‌سرچشمه و جهت‌جریان



این رودخانه از دامنه‌های کوه بلند پالون‌گردن(ارتفاع: ۳۷۵‘۴ متر) و خرسنگ(ارتفاع: ۹۳۱‘ ۳ متر) در شمال شرقی شهرستان شمیرانات در استان تهران سرچشمه می‌گیرد و از میان دره‌های عمیق از شمال غربی به جنوب شرقی جریان می‌یابد.
[۱] نقشه عمومی جمهوری اسلامی ایران، گیتاشناسی، تهران، ۱۳۷۹ ش، شم‌ ۳۴۰.
[۲] افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۶۴.

[ویرایش]

۳ - مسیر‌جریان



رودخانه‌ی لار در مسیر خود به منطقه‌ی کمردشت وارد می‌شود و با آب رود چهل‌بره درمی‌آمیزد.
آن‌گاه در دره‌ی کوه چاهک که سد لار بر دهانه‌ی آن بسته شده است، به رودخانه‌های الرم و سیاه‌پلاس می‌پیوندد.
این رودخانه پس از تأمین‌کردن آب سد، با آب‌سفید مخلوط، و راهی منطقه‌ی چال می‌شود.
رودخانه‌ی لار در این ناحیه، آب رودخانه‌ی دلی‌چای را دریافت می‌کند و به سوی منطقه‌ی نیاک جریان می‌یابد.
این رود سپس با ورود به استان مازندران، زمینهای آبادی پلور را آبیاری، و در شمال این منطقه با رودخانه‌ی پلور تلاقی می‌کند و از این پس به هراز تغییر نام می‌دهد.
[۳] جعفری، عباس، رودها و رودنامه ایران، تهران، ۱۳۷۶ ش، ص۴۷۵.

رود هراز دامنه‌های جنوبی و شرقی کوه دماوند را دور می‌زند.
سپس در مسیر خود در جهت شمال، شاخه‌های متعددی همچون رودخانه‌های لاسم، دینان، آب‌رزان، سیاه‌رود و شیرکلا را دریافت می‌کند و پس از تلاقی با شاخه‌ی مهم رودخانه‌ی نور در ۲۴ کیلومتری شمال شرقی آمل وارد دریای خزر می‌شود.
[۴] افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۶۰.

[ویرایش]

۴ - درازا و مساحت حوضه‌ی آب‌گیری



درازای رودخانه‌ی لار حدود ۷۰ کمـ و مساحت حوضه‌ی آب‌گیری آن بیش از ۲۵۰‘۱ مـ۲ است.
[۵] افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۶۴.

[ویرایش]

۵ - دریافت ریزابه‌های فراوان در مسیر



این رود همچنین در مسیر خود ریزابه‌های پرشماری از جمله خشکه‌لار (که از کوه سیاه در ۱۲ کیلومتری شمال غربی دهستان لواسان بزرگ سرچشمه می‌گیرد) و گل‌سرداب (که از کوههای فیل‌زمین و گاوبینی در ۵ کیلومتری شمال شرقی دهستان لواسان بزرگ سرچشمه می‌گیرد)، و امام‌بهتک (که از تیزکوه واقع در ۱۸ کیلومتری شرق بخش لواسان بزرگ سرچشمه می‌گیرد) را دریافت می‌کند.
[۶] فرهنگ جغرافیایی رودهای کشور، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، جلد۲، تهران، ۱۳۸۲ ش، ص۲۱۹.

[ویرایش]

۶ - علت پرآبی



رودخانه‌ی لار رودخانه‌ای دائمی است و سبب پرآبی آن گستردگی منطقه و بارشهای فراوان در بلندیهای سرچشمه‌ی آن است.
[ویرایش]

۷ - حوضه‌ی آبریز



حوضه‌ی آبریز رودخانه‌ی لار مرتفع و کوهستانی است و دشتهای زیادی را در بر نمی‌گیرد.
این رود به تنهایی حدود ۴۰٪ از آب رود هراز را تأمین می‌کند.
[ویرایش]

۸ - میزان‌ آبدهی



آبدهی رودخانه‌ی لار به طور میانگین سالانه حدود ۰۰۰‘۰۰۰‘۴۳۵ مـ۳ اندازه‌گیری شده است.
[۷] افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۶۴.

[ویرایش]

۹ - پانویس


 
۱. ↑ نقشه عمومی جمهوری اسلامی ایران، گیتاشناسی، تهران، ۱۳۷۹ ش، شم‌ ۳۴۰.
۲. ↑ افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۶۴.
۳. ↑ جعفری، عباس، رودها و رودنامه ایران، تهران، ۱۳۷۶ ش، ص۴۷۵.
۴. ↑ افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۶۰.
۵. ↑ افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۶۴.
۶. ↑ فرهنگ جغرافیایی رودهای کشور، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، جلد۲، تهران، ۱۳۸۲ ش، ص۲۱۹.
۷. ↑ افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۶۴.

[ویرایش]

۱۰ - منبع



•بنی‌جانی، علیرضا، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ،برگرفته از مقاله «رودخانه لار»، ص۱۴۰۶.    






جعبه ابزار