• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

رودخانه لار

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



{{منابع:رودخانه لار (تهران)|عناوین مقالات دانشنامه تهران بزرگ|رودخانه لار (تهران)}}
 
رودخانه لار
نام رودخانه لار
نام محلی \ rūd-xāne-ye lār \
نام‌های دیگر رودخانه لار (سرچشمه اصلی هراز)
استان تهران (سرچشمه) / مازندران (ادامه مسیر)
شهرستان شمیرانات (سرچشمه)
نوع بنا رودخانه
کاربری تأمین آب سد لار، آبیاری زمین‌های پلور
دیرینگی طبیعی

لار، رودخانه rūd-xāne-ye lār، از سرشاخه‌های اصلی و پرآب رود هراز.
رودخانه لار، یکی از سرشاخه‌های اصلی رود هراز، از دامنه‌های کوه‌های پالون‌گردن و خرسنگ در شمیرانات سرچشمه می‌گیرد و به سمت جنوب شرقی جریان می‌یابد.
این رود با آب رود چهل‌بره ترکیب شده و به سد لار می‌رسد و سپس به رودخانه‌های الرم و سیاه‌پلاس ملحق می‌شود.
در نهایت، لار وارد مازندران شده و به رود هراز تبدیل می‌شود.
درازای این رود حدود ۷۰ کیلومتر و آبدهی سالانه آن حدود ۴۳۵ میلیون متر مکعب است، که ۴۰٪ از آب رود هراز را تأمین می‌کند.

[ویرایش]

۱ - معرفی رودخانه لار



رودخانه لار از سرشاخه‌های اصلی و پرآب رود هراز است.
[ویرایش]

۲ - محل‌سرچشمه و جهت‌جریان



این رودخانه از دامنه‌های کوه بلند پالون‌گردن(ارتفاع: ۳۷۵‘۴ متر) و خرسنگ(ارتفاع: ۹۳۱‘ ۳ متر) در شمال شرقی شهرستان شمیرانات در استان تهران سرچشمه می‌گیرد و از میان دره‌های عمیق از شمال غربی به جنوب شرقی جریان می‌یابد.
[۱] نقشه عمومی جمهوری اسلامی ایران، گیتاشناسی، تهران، ۱۳۷۹ ش، شم‌ ۳۴۰.
[۲] افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۶۴.

[ویرایش]

۳ - مسیر‌جریان



رودخانه‌ی لار در مسیر خود به منطقه‌ی کمردشت وارد می‌شود و با آب رود چهل‌بره درمی‌آمیزد.
آن‌گاه در دره‌ی کوه چاهک که سد لار بر دهانه‌ی آن بسته شده است، به رودخانه‌های الرم و سیاه‌پلاس می‌پیوندد.
این رودخانه پس از تأمین‌کردن آب سد، با آب‌سفید مخلوط، و راهی منطقه‌ی چال می‌شود.
رودخانه‌ی لار در این ناحیه، آب رودخانه‌ی دلی‌چای را دریافت می‌کند و به سوی منطقه‌ی نیاک جریان می‌یابد.
این رود سپس با ورود به استان مازندران، زمینهای آبادی پلور را آبیاری، و در شمال این منطقه با رودخانه‌ی پلور تلاقی می‌کند و از این پس به هراز تغییر نام می‌دهد.
[۳] جعفری، عباس، رودها و رودنامه ایران، تهران، ۱۳۷۶ ش، ص۴۷۵.

رود هراز دامنه‌های جنوبی و شرقی کوه دماوند را دور می‌زند.
سپس در مسیر خود در جهت شمال، شاخه‌های متعددی همچون رودخانه‌های لاسم، دینان، آب‌رزان، سیاه‌رود و شیرکلا را دریافت می‌کند و پس از تلاقی با شاخه‌ی مهم رودخانه‌ی نور در ۲۴ کیلومتری شمال شرقی آمل وارد دریای خزر می‌شود.
[۴] افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۶۰.

[ویرایش]

۴ - درازا و مساحت حوضه‌ی آب‌گیری



درازای رودخانه‌ی لار حدود ۷۰ کمـ و مساحت حوضه‌ی آب‌گیری آن بیش از ۲۵۰‘۱ مـ۲ است.
[۵] افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۶۴.

[ویرایش]

۵ - دریافت ریزابه‌های فراوان در مسیر



این رود همچنین در مسیر خود ریزابه‌های پرشماری از جمله خشکه‌لار (که از کوه سیاه در ۱۲ کیلومتری شمال غربی دهستان لواسان بزرگ سرچشمه می‌گیرد) و گل‌سرداب (که از کوههای فیل‌زمین و گاوبینی در ۵ کیلومتری شمال شرقی دهستان لواسان بزرگ سرچشمه می‌گیرد)، و امام‌بهتک (که از تیزکوه واقع در ۱۸ کیلومتری شرق بخش لواسان بزرگ سرچشمه می‌گیرد) را دریافت می‌کند.
[۶] فرهنگ جغرافیایی رودهای کشور، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، جلد۲، تهران، ۱۳۸۲ ش، ص۲۱۹.

[ویرایش]

۶ - علت پرآبی



رودخانه‌ی لار رودخانه‌ای دائمی است و سبب پرآبی آن گستردگی منطقه و بارشهای فراوان در بلندیهای سرچشمه‌ی آن است.
[ویرایش]

۷ - حوضه‌ی آبریز



حوضه‌ی آبریز رودخانه‌ی لار مرتفع و کوهستانی است و دشتهای زیادی را در بر نمی‌گیرد.
این رود به تنهایی حدود ۴۰٪ از آب رود هراز را تأمین می‌کند.
[ویرایش]

۸ - میزان‌ آبدهی



آبدهی رودخانه‌ی لار به طور میانگین سالانه حدود ۰۰۰‘۰۰۰‘۴۳۵ مـ۳ اندازه‌گیری شده است.
[۷] افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۶۴.

[ویرایش]

۹ - پانویس


 
۱. نقشه عمومی جمهوری اسلامی ایران، گیتاشناسی، تهران، ۱۳۷۹ ش، شم‌ ۳۴۰.
۲. افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۶۴.
۳. جعفری، عباس، رودها و رودنامه ایران، تهران، ۱۳۷۶ ش، ص۴۷۵.
۴. افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۶۰.
۵. افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۶۴.
۶. فرهنگ جغرافیایی رودهای کشور، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، جلد۲، تهران، ۱۳۸۲ ش، ص۲۱۹.
۷. افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۶۴.

[ویرایش]

۱۰ - منبع



بنی‌جانی، علیرضا، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ،برگرفته از مقاله «رودخانه لار»، ص۱۴۰۶.    






جعبه ابزار