• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

رحمان‌ آباد

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



رحمان‌ آباد \ rahmān-ābād\، منطقه‌ای در شمال محله‌ی کاشانک، واقع در منطقه ۱ شهرداری تهران و دامنه‌های ارتفاعات کلک‌چال و دارآباد است.
این منطقه در گذشته بخشی از روستای کاشانک به‌شمار می‌رفت و دارای ویژگی‌هایی چون استخر، باغ، قنات و قلعه رعیتی بود.
در سال‌های پیش از انقلاب اسلامی، بخش عمده‌ای از زمین‌های رحمان‌آباد متعلق به رحمت‌الله رضایی، از ملاکان شمیران، بود که زمین‌ها را به خانواده‌های کشاورز و کارگر واگذار کرد.
در دهه‌های (۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ هـ.ش) با گسترش تهران، ساکنان تلاش کردند سند مالکیت دریافت کنند، اما به علت نبودِ مالک اصلی، موفق نشدند.
در اردیبهشت (۱۳۸۶ هـ.ش) شهرداری تهران به دلیل غیرقانونی بودن ساخت‌وساز در ارتفاع بیش از ۱۸۰۰ متر، خانه‌های این دره را تخریب کرد و زمین‌ها را به فضای سبز تبدیل کرد.
امروزه در این محل بوستان نیلوفر احداث شده است.
رحمان‌آباد به سبب موقعیت طبیعی خود، مسیر محبوبی برای کوهنوردان به‌سوی کلک‌چال و دارآباد است.

[ویرایش]

۱ - معرفی رحمان‌آباد



رحمان‌آباد منطقه‌ای مسکونی، واقع در شمال محله‌ی کاشانک، در منطقه‌ی ۱ شهرداری تهران است.
[ویرایش]

۲ - موقعیت جغرافیایی



رحمان‌آباد از شمال به کوهپایه‌های کلک‌چال، از غرب به محله‌ی جمال‌آباد، از شرق به اراضی دارآباد و از جنوب به محله‌ی کاشانک محدود می‌شود.
این منطقه بر اساس تقسیمات شهرداری تهران، محله به‌شمار نمی‌آید و بخشی از محله‌ی کاشانک است.
[۱] «مختصات محله»، مدیریت محله‌ کاشانک (بش‌ ).
[۲] «دره رحمان‌آبـاد»، محمدرضا یـزدان‌پنـاه (بش).
[۳] «دره رحمان‌آباد با خاک‌ یکسان شد»، عصر ایران (بش ).
[۴] «مختصات محله»، مدیریت محله کاشانک (بش).

در گذشته نیز رحمان‌آباد به همراه آجودانیه، باغ‌ چال، باغ صحرایی، جوز درختک و سرتپه از منطقه‌های روستای کاشانک به شمار می‌رفته است.
[۵] ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ۱۳۷۱ ش، ج۲، ص۶۸۹.

[ویرایش]

۳ - وضعیت تاریخی و روستایی



در سال‌های دهه‌ی (۱۳۳۰ هـ.ش) رحمان‌آباد که در سمت چپ جاده‌ی نیاوران به دارآباد واقع شده بود، دارای استخری بود که در محاصره‌ی درختان کهن‌سال نارون قرار داشت و در شمال آن استخر، باغ و قلعه‌ای رعیتی واقع شده بود.
رحمان‌آباد قناتی کم‌آب و کشتزاری کوچک نیز داشت.
قلعه‌ی یادشده، در بالای دره‌ی رحمان‌آباد بود و در شمال آن، استخری بزرگ وجود داشت که آب قنات در آن جمع می‌شد و پس از پرشدن با کشیدن ناجه، آب به باغ‌ها و کشتزارهای زیردست می‌رسید .
[۶] ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ۱۳۷۱ ش، ج۱، ص۴۴۲.

[ویرایش]

۴ - وضعیت کنونی رحمان‌آباد



امروزه در سال (۱۳۹۰ هـ.ش)، در دره‌ی رحمان‌آباد در بلندی‌های دارآباد استخری وجود دارد که از سرچشمه‌های رودخانه‌ی دارآباد پر می‌شود و برای آبیاری درختان دامنه‌ی کوه مورد استفاده قرار می‌گیرد.
یکی از کوچه‌های این منطقه نیز به نام کوچه‌ی استخر است که احتمالاً به استخر یادشده‌ی پیشین اشاره دارد، اما از باغ و قلعه‌ی رعیتی اثری نیست.
[ویرایش]

۵ - مالکیت خصوصی پیش از انقلاب



در سال‌های پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، حدود ۰۰۰‘ ۴۰۰ مـ۲ از اراضی رحمان‌آباد در تملک شخصی به نام «رحمت‌الله رضایی»، از ملاکان و معدن‌داران شمیران بود.
وی با پیروزی انقلاب اسلامی از ایران خارج شد، اما پیش از آن، اراضی خود را که شامل دره‌ی رحمان‌آباد، دره‌ی عسلک، تختی رحمان‌آباد و تختی خشک‌چال بود، به چند قطعه زمین کوچک تقسیم کرد.
هر یک از آن‌ها را در اختیار خانواده‌های کشاورز، دامدار و یا کارگری که در خدمت او و در این زمین‌ها به فعالیت مشغول بودند، قرار داد.
این عده که سابقه‌ی حضوری طولانی در این منطقه داشتند.
جمعیتی در حدود ۲۰۰ تنو در قالب ۵۰ خانوار را تشکیل می‌دادند.
عمدتاً از اهالی بومی منطقه‌ی شمیران و نیاوران بودند که در خانه‌هایی محقر و ابتدایی واقع در دره‌ی رحمان‌آباد زندگی می‌کردند.
[ویرایش]

۶ - وضعیت حقوقی و سند مالکیت



در دهه‌های (۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ هـ.ش) با گسترش شهر تهران و تبدیل این مکان به منطقه‌ای مسکونی و در پی دعوت سازمان ثبت املاک تهران از صاحبان زمین‌های فاقد سند، ساکنان دره‌ی رحمان‌آباد نیز با استناد به داشتن دست‌خطی با امضای رضایی مبنی بر مالکیت قطعه زمین‌های واگذارشده، به سازمان ثبت شمیران مراجعه کردند و خواستار صدور سند مالکیت شدند، اما به دلیل حاضر نبودن مالک اصلی زمین‌ها، سندی برای آن‌ها صادر نشد.
[ویرایش]

۷ - تخریب خانه‌ها و اقدامات شهرداری



در اردیبهشت ماه سال (۱۳۸۶ هـ.ش) شهرداری تهران با این استدلال که دره‌ی رحمان‌آباد به طور کلی خارج از محدوده و در ارتفاع بیش از ۸۰۰‘ ۱ متری واقع است.
با حکم قوه‌ی قضاییه و فرمانداری شمیرانات، خانه‌های دره‌ی رحمان‌آباد را به طور کامل تخریب کرد.
این خانه‌ها که زمان ساخت برخی از آن‌ها به ۴۰ سال پیش از آن تاریخ نیز می‌رسید، همگی به‌جز دو باب، فاقد سند ملکی بودند.
از این‌رو، شهرداری برای جلوگیری از تصرف غیرقانونی دره‌ی رحمان‌آباد و با هدف پاک‌سازی این منطقه‌ی حاشیه‌نشین شمال شهر تهران و نیز تغییر کاربری آن به فضای سبز، به این اقدام مبادرت کرد.
اکنون بوستان نیلوفر در منطقه‌ی رحمان‌آباد، واقع در خیابان شهید محمدرضا پورابتهاج، انتهای خیابان شهید اکبر صبوری (شمال کاشانک) در آن محل احداث شده است.
[ویرایش]

۸ - موقعیت طبیعی و کوه‌نوردی



دره‌ی رحمان‌آباد به دلیل قرارگرفتن در دامنه‌ی ارتفاعات دارآباد، طبیعت و چشم‌اندازی زیبا دارد.
بسیاری از کوهنوردان برای دسترسی به کوه‌های کلک‌چال و دارآباد مسیر دره‌ی رحمان‌آباد را انتخاب می‌کنند.
شماری نیز از این مسیر به طرف ابتدای رودخانه‌ی دارآباد و باغچه‌خلیل می‌روند.
[۷] Asriran,www.asriran.Com/ fa/ print/ ۱۸۲۳۴ (acc.Nov.۱۷, ۲۰۱۱); Modiriyat ... ,
[۸] http:/ / kashanak.ir/ Default.aspx? tabid=۲۱۵۹۴; Yazdanpanah, www.yazdanpanah.com/ Weblog / Detail.Aspx? ID = ۱۲(acc. Nov. ۱۷, ۲۰۱۱).

[ویرایش]

۹ - پانویس


 
۱. «مختصات محله»، مدیریت محله‌ کاشانک (بش‌ ).
۲. «دره رحمان‌آبـاد»، محمدرضا یـزدان‌پنـاه (بش).
۳. «دره رحمان‌آباد با خاک‌ یکسان شد»، عصر ایران (بش ).
۴. «مختصات محله»، مدیریت محله کاشانک (بش).
۵. ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ۱۳۷۱ ش، ج۲، ص۶۸۹.
۶. ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ۱۳۷۱ ش، ج۱، ص۴۴۲.
۷. Asriran,www.asriran.Com/ fa/ print/ ۱۸۲۳۴ (acc.Nov.۱۷, ۲۰۱۱); Modiriyat ... ,
۸. http:/ / kashanak.ir/ Default.aspx? tabid=۲۱۵۹۴; Yazdanpanah, www.yazdanpanah.com/ Weblog / Detail.Aspx? ID = ۱۲(acc. Nov. ۱۷, ۲۰۱۱).

[ویرایش]

۱۰ - منبع



آقامحمدحسنی، میترا، دانشنامه تهران بزرگ، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «رحمان آباد»، ص۹۱۱.    






جعبه ابزار