هویج، دشت dašt-e havīj، دشتی کوهستانی در شرق روستای افجه (بخش لواسانات، استان تهران) است. این دشت در ارتفاع حدود ۲۵۱۹ متر از سطح دریا واقع شده و وسعتی نزدیک به ۱۶۰۰ × ۷۰۰ متر دارد. دشت از شرق به کوههای دشته و پرسون، از شمال به کوههای سیاهریز و ریزان و از غرب به دشت گرچال و آبشار سوستان محدود است. دشت به دلیل سرمای هوا تنها محصولاتی چون یونجه و سیبزمینی در آن کشت میشود. امروزه این دشت به سبب چشمانداز طبیعی و مسیر پیادهروی آن از افجه، مورد توجه کوهنوردان و گردشگران است. در گذشته مسیر کوچروها و کاروانها از لواسان به دشت هویج و سپس به دشت لار و مازندران میگذشت، اما این راه اکنون متروک است. فرسایش دیواره غربی دشت و شکلگیری آبراههای عمیق از تهدیدهای کنونی این چشمانداز طبیعی به شمار میرود. [ویرایش] ۱ - معرفی دشت هویجدشت هویج دشتی که در شرق روستای افجه واقع است. این دشت دارای وسعتی حدود ۷۰۰ × ۶۰۰‘۱ متر است و در جهت شرق به غرب گسترش یافته است. [ویرایش] ۲ - موقعیت جغرافیاییاین دشت در انتهای مسیر ۵/ ۴ کیلومتری درهای که در شرق روستای افجه از جنوب غربی به شمال شرقی امتداد دارد. در موقعیت °۳۵ و ´۵۲ و ´´۵۶ عرض شمالی و °۵۱ و ´۴۲ و ´´۱۹ طول شرقی در ارتفاع ۵۱۹‘۲ متری از سطح دریا جای دارد. [ویرایش] ۳ - ویؤگیهای طبیعیدشت هویج از شرق به کوههای دشته و پرسون، از شمال به کوههای سیاهریز و ریزان و از غرب به دشت گُرچال و آبشار سوستان محـدود است. تنها قسمت باز دشت هویج قسمت جنوب غربی آن است که درهای عمیق در آنجا واقع شده است. آب چشمههای اطراف دشت هویج، دشت گرچال، آب آبشار سوستان و آب سیلابهای فصلی درههای منطقه را به سمت افجه هدایت میکند. [ویرایش] ۴ - مسیر جریان آبچشمهها پس از عبور از شرق روستاهای افجه، هنزک و سینک به منطقهی باغدره در شمال شهر لواسان وارد میشود. پس از عبور از محلهی ناران و عبور از غرب روستای سبوکوچک به دریاچهی سد لتیان میریزد. [ویرایش] ۵ - تاریخچه زمینشناسیاز شواهد و قراین زمینشناسی چنین برمیآید که در گذشته، دشت هویج دریاچهای کوچک بوده که بر اثر گذشت زمان و جریان سیلابهای متعدد، دیوارهی غربی آن در گذر زمان فرسوده، شسته و سرانجام شکسته شده است. آب دریاچه تخلیه گردیده و رسوب کف آن باقیمانده و دشت هویج کنونی را تشکیل داده است. [ویرایش] ۶ - کشاورزی و محصولات دشتلایههای رسوبی باقیمانده در کف دشت هویج زمینهای حاصلخیزی را به وجود آورده که قابلیت خوبی برای کشاورزی و باغداری در آن فراهم است. بهسبب سرمای هوا امکان کشاورزی در آن وجود ندارد. تنها محصولاتی نظیر یونجه و گاهی نیز سیبزمینی در آن کاشته میشود. [ویرایش] ۷ - جاذبههای گردشگری و تفریحیامروزه تنها سرسبزی دشت هویج و مسیر پیادهروی که از روستای افجه تا آنجا وجود دارد، علاقهمندان به ورزش پیادهروی و کوهنوردی را به آنجا میکشاند. تا چند دههی پیش راه مالروی از لواسان به افجه و از آنجا به دشت هویج و دشت لار و سرانجام به مازندران وجود داشت. برخی کاروانهای کوچک و عشایر کوچرو از آن استفاده میکردند، اما در حال حاضر دیگر از آن استفاده نمیشود. [ویرایش] ۸ - تهدیدات زیست محیطیآنچه امروزه دشت هویج را تهدید به نابودی میکند، فرسایش دیوارهی غربی آن است که دیگر توان مقاومت در برابر جریان آبهای فصلی و بارانهای سیلآسا یا ذوبشدن برفها را ندارد. درنتیجه، آبراههای در میان دشت هویچ در حال شکلگیری است که در حال حاضر عمق آن حدود ۲ متر و عرض آن حدود ۳ متر است و هر ساله بر ابعاد آن افزوده میشود. این وضعیت میتواند در آینده این آبراهه را به دره یا مسیل عمیقی بدل سازد. این امر سبب خواهد شد که تمامی لایههای رسوبی دشت هویج بر اثر جریان سیلابها شسته شود و به دریاچهی سدلتیان منتقل گردد. درنتیجه دشت هویج به درهای عمیق بدل خواهد شد. [ویرایش] ۹ - منبع• پازوکی طرودی، ناصر، دانشنامه تهران بزرگ، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «هویج، دشت»، ص۱۶۹۱. ردههای این صفحه : دانشنامه تهران بزرگ | دشت های تهران
|
||||||||||||||||||||