• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

حسینی لواسانی(میرزا حسن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



حسینی لواسانی hoseynī-ye lavāsānī، میرزا حسن (۱۳۰۸-۱۴۰۰ هـ.ق/ ۱۸۹۱-۱۹۸۰ م) عالم دینی و مجتهد شیعه معاصر، متولد نجف اشرف و از سادات نسبی که به امام زین‌العابدین (علیه‌السلام) منسوب است.
وی علوم دینی را در حوزه‌های علمیه نجف، سامرا و کربلا نزد استادان برجسته‌ای همچون آخوند خراسانی، سید محمدکاظم یزدی و سید ابوالحسن اصفهانی فراگرفت.
پس از مهاجرت به ایران در دوران جنگ جهانی اول، در مشهد، تهران و همچنین لبنان به تدریس فقه، اصول و وعظ پرداخت.
از مهم‌ترین فعالیت‌های او می‌توان به تبلیغ احکام شرعیه، رفع اختلافات مذهبی میان شیعیان مدینه و بهره‌گیری از منابع اهل سنت برای نقد فرقه‌های انحرافی اشاره کرد.
تألیفات متعددی در زمینه تاریخ اسلام، کلام و فقه دارد.
وی در سال (۱۳۵۹ هـ.ش) در تهران درگذشت و میراث علمی قابل توجهی برجای گذاشت.

[ویرایش]

۱ - معرفی حسینی لواسانی



حسینی لواسانی (۱۳۰۸-۱۴۰۰ هـ.ق/ ۱۸۹۱-۱۹۸۰ م) عالم دینی و مجتهد. نسب او به امام زین‌العابدین (علیه‌ السلام) می‌رسد.
[۱] اثر آفرینان: زندگی‌نامه نام‌آوران فرهنگی ایران ( از آغاز تا سال ۱۳۰۰ ش)، به‌کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، ۱۳۸۰ ش، ج۵، ص۱۰۳.

میرزا حسن لواسانی در رمضان سال (۱۳۰۸ هـ.ش) در نجف اشرف متولد شد.
در نه‌سالگی سال (۱۳۱۷ هـ.ق) پدرش را از دست داد.
[ویرایش]

۲ - تحصیلات و شاگردی در حوزه علمیه



با جدیت و اشتیاق فراوان در نجف، به یادگیری مقدمات و ادبیات نزد استادان علوم شرعیه و فضلا پرداخت و سطوح پایانی را به پایان رساند.
او از بیست‌سالگی به بعد نیز در نجف، سامرا و کربلا نزد آخوند خراسانی، سید محمدکاظم یزدی، شیخ علی گنابادی، شیخ علی قوچانی، میرزا حسین نائینی، سید ابوالحسن اصفهانی، میرزا محمدتقی شیرازی و سید اسماعیل صدر مراحل علمی را طی کرد.
[۲] شریف رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران، ۱۳۵۲ ش، ج۴، ص۵۴۶- ۵۴۷.

[ویرایش]

۳ - هجرت و زندگی در ایران



لواسانی در سال (۱۳۳۳ هـ.ق) و با آغاز جنگ جهانی اول، به اتفاق خانواده از نجف راهی تهران شد و بر سر راه، دو ماه در کاظمین اقامت کرد.
در این مدت بیشتر اعضای خانواده‌اش را در اثر بیماری از دست داد.
در نهایت با تحمل رنج و سختی به همراه خواهرش وارد تهران شد.
در رمضان (۱۳۳۴ هـ.ق)، با دختر آقا سید محمد واعظ لواسانی، خواهر همسر مرحومش، ازدواج کرد.
پس از آن به مشهد رفت و ۶ سال در آن‌جا اقامت داشت.
از محضر آیات و مدرسان آن عصر از جمله آیت‌الله محمد آقازاده کفایی و دیگران بهره برد.
[ویرایش]

۴ - سفرهای حسینی و ارتباطات علمی



حسینی لواسانی در سال (۱۳۴۰ هـ.ق/ ۱۹۲۲ م) رهسپار حج شد و توجه یکی از دانشمندان اهل سنت را که رئیس برخی از دوائر دولتی سعودی بود، برانگیخت.
پس از آن بیش از ۲۰ بار دیگر نیز از لبنان، عراق و ایران به حج مشرف شد.
[۳] شریف رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران، ۱۳۵۲ ش، ج۴، ص۵۴۷.

وی پس از مدتی اقامت در مدینه منوره، برای ادای مراسم حج تمتع به مکه عزیمت کرد.
پس از مراجعت به عراق، در قم به ملاقات مراجع بزرگ نجف چون ابوالحسن اصفهانی، نائینی و خالصی که در آن زمان از عراق به ایران تبعید شده بودند، رفت.
پس از آن راهی مشهد مقدس شد و در آن‌جا نیز به امامت مسجد ترک‌ها و تدریس فقه و اصول مشغول گردید.
[ویرایش]

۵ - اقامت در نجف و لبنان



در اواسط رجب سال (۱۳۴۴ هـ.ق) وی به همراه همسر و فرزندانش به نجف‌اشرف بازگشت.
از محضر استادانی چون سیدابوالحسن اصفهانی، نائینی، کمپانی و عراقی بهره‌مند شد.
پس از ۵‌ سال اقامت در نجف، به امر سید ابوالحسن اصفهانی، برای تبلیغ احکام شرعیه به لبنان مسافرت کرد و بیش از ۲۲ سال در آن‌جا اقامت داشت.
[ویرایش]

۶ - بازگشت به ایران و فعالیت‌های دینی



لواسانی در سال (۱۳۷۰ هـ.ق/ ۱۹۵۱ م) پس از شکست مردم فلسطین در نبرد با اسرائیل به‌ناچار به ایران بازگشت و در تهران ساکن شد.
در مدرسه محمودیه سرچشمه به اقامه جماعت و ترویج مسائل دینی پرداخت.
[۴] اثر آفرینان: زندگی‌نامه نام‌آوران فرهنگی ایران ( از آغاز تا سال ۱۳۰۰ ش)، به‌کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، ۱۳۸۰ ش، ج۵، ص۱۰۳- ۱۰۴.
[۵] شریف رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران، ۱۳۵۲ ش، ج۴، ص۵۴۸.

وی از دوستان علامه امینی بود و در (۱۳۵۹ هـ.ش) در تهران درگذشت.
[ویرایش]

۷ - خدمات علمی و اجتماعی



از خدمات این عالم افزون بر تبلیغ مسائل دینی و وعظ در لبنان، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
• رفع اختلاف میان شیعیان مقیم مدینه و ارجاع به مراجع تقلید، پس از آن‌که مدت‌ها بر طریقه اخباریان بودند.
• همچنین راه یافتن وی به کتابخانه مدینه منوره و استفاده از کتاب‌های اهل سنت در بطلان اجماع امت بر خلافت شیخین اشاره کرد.
[۶] شریف رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران، ۱۳۵۲ ش، ج۴، ص۵۴۷- ۵۴۸.

[ویرایش]

۸ - آثـار



مهم‌ترین آثار حسینی لواسانی عبارتند از:
• الدروس البهیة؛
• مشتمل بر تاریخ پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) و ائمه (علیه‌السلام)؛
• تواریخ الانبیاء، در تاریخ پیامبران از حضرت آدم (علیه‌السلام) تا حضرت خاتم (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم)؛
• مرقاة الجنان الزهر، در ادعیه و زیارت؛
• الشریعة السمحاء، در اصول و فروع دین؛
• تاریخ النبی احمد (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم)، مشتمل بر شرح زندگی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) از تولد تا آخر عمر؛
• فضیحة الکذابین، در رد قادیانی (کذاب هندی)؛
• نقض الهفوات و تکذیب المقتریات، ردی بر دعاوی بهائیت و تکذیب علی‌محمد باب؛
• نورالافهام، در شرح منظومۀ مصباح الظلم، در علم کلام؛
• کشکول؛
•تصحیح الکنى و الالقاب شیخ عباس قمی.
[۷] آقابزرگ، محمد محسن، الذریعة، ج۳، ص۲۹۰.
[۸] آقابزرگ، محمد محسن، الذریعة، ج۸، ص۱۴۴.
[۹] آقابزرگ، محمد محسن، الذریعة، ج۱۴، ص۱۸۶.
[۱۰] آقابزرگ، محمد محسن، الذریعة، ج۱۶، ص۲۷۵.
[۱۱] آقابزرگ، محمد محسن، الذریعة، ج۲۰، ص۳۱۳.
[۱۲] آقابزرگ، محمد محسن، الذریعة، ج۲۴، ص۲۹۲.
[۱۳] آقابزرگ، محمد محسن، الذریعة، ج۳، ص۳۸۵.
[۱۴] حسینی لواسانی، حسن، نورالافهام فی علم الکلام، قم، ۱۴۲۵ ق، ج۱، ص۱-۲.
[۱۵] «من أنباء التراث»، تراثنا، قم، ۱۴۰۸-۱۴۱۰ ق، ج۱۰، ص۲۲۶.
[۱۶] «من أنباء التراث»، تراثنا، قم، ۱۴۰۸-۱۴۱۰ ق، ج۱۵، ص۲۲۹.
[۱۷] «من أنباء التراث»، تراثنا، قم، ۱۴۰۸-۱۴۱۰ ق، ج۲۰، ص۲۳۰.

[ویرایش]

۹ - پانویس


 
۱. اثر آفرینان: زندگی‌نامه نام‌آوران فرهنگی ایران ( از آغاز تا سال ۱۳۰۰ ش)، به‌کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، ۱۳۸۰ ش، ج۵، ص۱۰۳.
۲. شریف رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران، ۱۳۵۲ ش، ج۴، ص۵۴۶- ۵۴۷.
۳. شریف رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران، ۱۳۵۲ ش، ج۴، ص۵۴۷.
۴. اثر آفرینان: زندگی‌نامه نام‌آوران فرهنگی ایران ( از آغاز تا سال ۱۳۰۰ ش)، به‌کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، ۱۳۸۰ ش، ج۵، ص۱۰۳- ۱۰۴.
۵. شریف رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران، ۱۳۵۲ ش، ج۴، ص۵۴۸.
۶. شریف رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران، ۱۳۵۲ ش، ج۴، ص۵۴۷- ۵۴۸.
۷. آقابزرگ، محمد محسن، الذریعة، ج۳، ص۲۹۰.
۸. آقابزرگ، محمد محسن، الذریعة، ج۸، ص۱۴۴.
۹. آقابزرگ، محمد محسن، الذریعة، ج۱۴، ص۱۸۶.
۱۰. آقابزرگ، محمد محسن، الذریعة، ج۱۶، ص۲۷۵.
۱۱. آقابزرگ، محمد محسن، الذریعة، ج۲۰، ص۳۱۳.
۱۲. آقابزرگ، محمد محسن، الذریعة، ج۲۴، ص۲۹۲.
۱۳. آقابزرگ، محمد محسن، الذریعة، ج۳، ص۳۸۵.
۱۴. حسینی لواسانی، حسن، نورالافهام فی علم الکلام، قم، ۱۴۲۵ ق، ج۱، ص۱-۲.
۱۵. «من أنباء التراث»، تراثنا، قم، ۱۴۰۸-۱۴۱۰ ق، ج۱۰، ص۲۲۶.
۱۶. «من أنباء التراث»، تراثنا، قم، ۱۴۰۸-۱۴۱۰ ق، ج۱۵، ص۲۲۹.
۱۷. «من أنباء التراث»، تراثنا، قم، ۱۴۰۸-۱۴۱۰ ق، ج۲۰، ص۲۳۰.

[ویرایش]

۱۰ - منبع



رحیمی گابیه، شهرزاد، دانشنامه تهران بزرگ، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «حسینی لواسانی (میرزا حسن)»، ص۷۷۳.    






جعبه ابزار