• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

حسین لواسانی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



لواسانی، حسین lavāsānī، نجار و منبت‌کار معروف سده‌ی (۹ هـ.ق ۱۵ میلادی) و اهل لواسان بود.
ایشان به عنوان یکی از هنرمندان برجسته ایران شناخته می‌شود.
از آثار مهم او می‌توان به درِ چوبی بقعه‌ی امامزاده اسماعیل (۸۸۶ هـ.ق) و صندوق چوبی بقعه‌ی امامزاده یحیی (۸۹۵ هـ.ق) اشاره کرد.
این آثار شامل کتیبه‌های قرآنی و تزئینات هنری هستند که مهارت و زیبایی‌شناسی لواسانی را به نمایش می‌گذارند.
آثار او نمایانگر غنای فرهنگی و تاریخی ایران در آن دوره به شمار می‌آید.

[ویرایش]

۱ - معرفی حسین لواسانی



حسین لواسانی از نجاران و منبت‌کاران معروف سده‌ی (۹ هـ.ق/ ۱۵ م) اهل لواسان بود.
او فرزند حسن نجار لواسانی و سازنده‌ی درِ چوبی بقعه‌ی امامزاده اسماعیل در محله‌ی چال میدان تهران بوده است.
بنابر کتیبه‌ی موجود بر روی درِ چوبی بقعه‌ی امامزاده اسماعیل، سال ساخت این در (۸۸۶ هـ.ق / ۱۴۸۱ م) و سازنده‌ی آن نیز حسین لواسانی عنوان شده است.
در واقع تاریخ حک‌شده بر روی این در، قدیمی‌ترین تاریخ موجود در ابنیه‌ی قدیمی داخل شهر تهران به شمار می‌آید.
[۱] کریم‌زاده تبریزی، محمدعلی، احوال و آثار نقاشان قدیم ایران، لندن، ۱۳۷۰ ش، ج۳، ص۱۴۴۸.
[۲] مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۱۵.
[۳] مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۴۴۶.

[ویرایش]

۲ - آثار برجسته



لواسانی همچنین در سال (۸۹۵ هـ.ق/ ۱۴۹۰ م) صندوق چوبی بقعه‌ی امامزاده یحیی را همراه با برادرش استاد محمد و به دستور ملک‌شاه غازی فرزند ملک شاهرخ ساخته است.
[۴] مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۱۵.
[۵] مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۱۶.

این صندوق عتیقه دارای طول ۰۵/ ۲ متر، عرض ۰۶/ ۱ متر و ارتفاع ۱۸/ ۱ متر است و بر روی آن کتیبه‌های قرآنی و تاریخی گوناگونی نوشته شده است.
بر حاشیه‌ی بالای بدنه‌ی صندوق به خط ثلث برجسته، آیه‌های نخست تا ششم سوره‌ی فتح (۴۸) و پس از آن نام صاحب بقعه و در حاشیه‌ی پایینی صندوق نیز، آیه‌های ۸۳ تا ۹۰ سوره‌ی انعام (۶) و سپس نام سازندگان آن نگاشته شده است.
در حاشیه‌ی ۴ طرف صندوق نیز آمده که این صندوق، ۹ سال پس از ساخت درِ قدیمی بقعه‌ی امامزاده اسماعیل، یعنی در سال ( ۸۸۶ هـ.ق) توسط استاد حسین لواسانی ساخته شده است.
[۶] مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۱۸.
[۷] مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۲۰.

[ویرایش]

۳ - ویژگی‌های آثار



بنابر نوشته‌ی مصطفوی، صندوق عتیقه‌ی امامزاده یحیی از ۳ صندوق موجود در ۳ امامزاده‌ی تهران قدیمی‌تر و زیباتر است.
[۸] مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۲۰.

رنگ‌آمیزی صندوق که خطوط گود آن با رنگ‌های قرمز و آبی، و خطوط برجسته‌ی آن به رنگ قهوه‌ای است، جلوه‌ای زیبا دارد.
این صندوق چوبی را ضریح نقره‌ای رنگی مزین به آیات قرآنی، اشعار و میناکاری می‌پوشاند.
[۹] میرعبدالله لواسانی، افشین، «صندوق منبت عتیقه امامزاده یحیى (ع)»، عودلاجان (مل‌).

[ویرایش]

۴ - پانویس


 
۱. ↑ کریم‌زاده تبریزی، محمدعلی، احوال و آثار نقاشان قدیم ایران، لندن، ۱۳۷۰ ش، ج۳، ص۱۴۴۸.
۲. ↑ مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۱۵.
۳. ↑ مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۴۴۶.
۴. ↑ مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۱۵.
۵. ↑ مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۱۶.
۶. ↑ مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۱۸.
۷. ↑ مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۲۰.
۸. ↑ مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۲۰.
۹. ↑ میرعبدالله لواسانی، افشین، «صندوق منبت عتیقه امامزاده یحیى (ع)»، عودلاجان (مل‌).

[ویرایش]

۵ - منبع



• آسایش، پریسا، دانشنامه تهران بزرگ، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «حسین لواسانی»، ص۱۴۵۲.    






جعبه ابزار