• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

حسین لواسانی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



لواسانی، حسین lavāsānī، نجار و منبت‌کار معروف سده‌ی (۹ هـ.ق ۱۵ میلادی) و اهل لواسان بود.
ایشان به عنوان یکی از هنرمندان برجسته ایران شناخته می‌شود.
از آثار مهم او می‌توان به درِ چوبی بقعه‌ی امامزاده اسماعیل (۸۸۶ هـ.ق) و صندوق چوبی بقعه‌ی امامزاده یحیی (۸۹۵ هـ.ق) اشاره کرد.
این آثار شامل کتیبه‌های قرآنی و تزئینات هنری هستند که مهارت و زیبایی‌شناسی لواسانی را به نمایش می‌گذارند.
آثار او نمایانگر غنای فرهنگی و تاریخی ایران در آن دوره به شمار می‌آید.

[ویرایش]

۱ - معرفی حسین لواسانی



حسین لواسانی از نجاران و منبت‌کاران معروف سده‌ی (۹ هـ.ق/ ۱۵ م) اهل لواسان بود.
او فرزند حسن نجار لواسانی و سازنده‌ی درِ چوبی بقعه‌ی امامزاده اسماعیل در محله‌ی چال میدان تهران بوده است.
بنابر کتیبه‌ی موجود بر روی درِ چوبی بقعه‌ی امامزاده اسماعیل، سال ساخت این در (۸۸۶ هـ.ق / ۱۴۸۱ م) و سازنده‌ی آن نیز حسین لواسانی عنوان شده است.
در واقع تاریخ حک‌شده بر روی این در، قدیمی‌ترین تاریخ موجود در ابنیه‌ی قدیمی داخل شهر تهران به شمار می‌آید.
[۱] کریم‌زاده تبریزی، محمدعلی، احوال و آثار نقاشان قدیم ایران، لندن، ۱۳۷۰ ش، ج۳، ص۱۴۴۸.
[۲] مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۱۵.
[۳] مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۴۴۶.

[ویرایش]

۲ - آثار برجسته



لواسانی همچنین در سال (۸۹۵ هـ.ق/ ۱۴۹۰ م) صندوق چوبی بقعه‌ی امامزاده یحیی را همراه با برادرش استاد محمد و به دستور ملک‌شاه غازی فرزند ملک شاهرخ ساخته است.
[۴] مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۱۵.
[۵] مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۱۶.

این صندوق عتیقه دارای طول ۰۵/ ۲ متر، عرض ۰۶/ ۱ متر و ارتفاع ۱۸/ ۱ متر است و بر روی آن کتیبه‌های قرآنی و تاریخی گوناگونی نوشته شده است.
بر حاشیه‌ی بالای بدنه‌ی صندوق به خط ثلث برجسته، آیه‌های نخست تا ششم سوره‌ی فتح (۴۸) و پس از آن نام صاحب بقعه و در حاشیه‌ی پایینی صندوق نیز، آیه‌های ۸۳ تا ۹۰ سوره‌ی انعام (۶) و سپس نام سازندگان آن نگاشته شده است.
در حاشیه‌ی ۴ طرف صندوق نیز آمده که این صندوق، ۹ سال پس از ساخت درِ قدیمی بقعه‌ی امامزاده اسماعیل، یعنی در سال ( ۸۸۶ هـ.ق) توسط استاد حسین لواسانی ساخته شده است.
[۶] مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۱۸.
[۷] مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۲۰.

[ویرایش]

۳ - ویژگی‌های آثار



بنابر نوشته‌ی مصطفوی، صندوق عتیقه‌ی امامزاده یحیی از ۳ صندوق موجود در ۳ امامزاده‌ی تهران قدیمی‌تر و زیباتر است.
[۸] مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۲۰.

رنگ‌آمیزی صندوق که خطوط گود آن با رنگ‌های قرمز و آبی، و خطوط برجسته‌ی آن به رنگ قهوه‌ای است، جلوه‌ای زیبا دارد.
این صندوق چوبی را ضریح نقره‌ای رنگی مزین به آیات قرآنی، اشعار و میناکاری می‌پوشاند.
[۹] میرعبدالله لواسانی، افشین، «صندوق منبت عتیقه امامزاده یحیى (ع)»، عودلاجان (مل‌).

[ویرایش]

۴ - پانویس


 
۱. کریم‌زاده تبریزی، محمدعلی، احوال و آثار نقاشان قدیم ایران، لندن، ۱۳۷۰ ش، ج۳، ص۱۴۴۸.
۲. مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۱۵.
۳. مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۴۴۶.
۴. مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۱۵.
۵. مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۱۶.
۶. مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۱۸.
۷. مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۲۰.
۸. مصطفوی، محمد تقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ۱۳۶۱ ش، ج۱، ص۲۰.
۹. میرعبدالله لواسانی، افشین، «صندوق منبت عتیقه امامزاده یحیى (ع)»، عودلاجان (مل‌).

[ویرایش]

۵ - منبع



آسایش، پریسا، دانشنامه تهران بزرگ، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «حسین لواسانی»، ص۱۴۵۲.    






جعبه ابزار