• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

جیرود

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



{{منابع:جیرود (تهران)|عناوین مقالات دانشنامه تهران بزرگ|جیرود (تهران)}}
جیرود jīrūd، روستایی در بخش رودبار قصران. 
جیرود
اطلاعات ‌کلی
نام‌رسمیجیرود
روی‌نقشه آری
عرض‌جغرافیایی °۳۵ و ´۵۹ عرض شمالی
طول‌جغرافیایی °۵۱ و ´۲۸ طول شرقی
ارتفاع۳۵۸‘۲متری از سطح دریا
استانتهران
شهرستانتهران
دهستان جیرود روستایی در بخش رودبار قصران.
حدود روستا
حدجنوبی با میگون محلی به نام گاوچال
حد شمالیبا روستای دورود، محلی به‌نام سیاکِر
کوه های اطراف
شرقکوشکک‌گردن
شمالسنگ ‌سیاکِر
شمال غربیپیرفِک (درخت بید کهن‌سال)
غربسُرخک
جنوبقُلهک
مکان و محله
مکان اولی سِی‌بِنه
محله ها محله‌ی جور و محله‌ی جیرود
شغل
شغل قدیمکشاورزی و دامداری
شغل جدید کارمند ارتش، مخابرات و مشاغل خدماتی‌
تعداد خانوار
دائمی ۱۵ خانوار
متغیر ۱۵۰ خانوار
زبان و گویش
زبان فارسی
گویششبیه مازندرانی
معادن روستا
معادنسنگ لاشه‌ی قرمز رنگ و فسفات

روستای جیرود در بخش رودبار قصران و ۲۶ کیلومتری شمال غربی جاده‌ی لشکرک به شمشک واقع شده است.
این روستا در ارتفاع ۲,۳۵۸ متری از سطح دریا با آب‌وهوای سرد کوهستانی قرار دارد و دارای دو محله به نام‌های جور (بالا) و جیرود (پایین) است.
شغل اصلی اهالی کشاورزی و دامداری بوده، اما بسیاری از جوانان به تهران مهاجرت کرده‌اند.
جمعیت دائمی روستا حدود ۱۵ خانوار است که در تعطیلات به ۱۵۰ خانوار می‌رسد.
امکانات زیربنایی محدود است و تنها یک مسجد و یک حسینیه دارد.
جیرود دارای دو معدن فعال و آب آشامیدنی آن از چشمه‌ای به نام آبخوره تأمین می‌شود.
مردم به زبان فارسی با گویشی شبیه مازندرانی صحبت می‌کنند.

[ویرایش]

۱ - موقعیت جغرافیایی



این روستا در فاصله‌ی ۲۶کیلومتری شمال غربی جاده لشکرک به شمشک و در فاصله‌ی ۶ کیلومتری مرکزشهر میگون (میدان شهید مطهری) و در فاصله‌ی دوکیلومتری جنوب شمشک، در °۳۵ و ´۵۹ عرض شمالی، و °۵۱ و ´۲۸ طول شرقی، و در ارتفاع ۳۵۸‘۲متری از سطح دریا واقع شده است.
[ویرایش]

۲ - وضعیت آب و هوا



جیرود دارای آب‌وهوای سرد کوهستانی و مرطوب با میانگین بارش سالانه‌ی ۶۶۰ -۸۷۰ میلی‌متر است و حجم قابل توجهی از بارش آن به‌صورت بارش برفی است.
[ویرایش]

۳ - حدجنوبی و شمالی روستا



حد جنوبی روستای جیرود و مرز آن با میگون محلی به نام گاوچال و حد شمالی آن با روستای دورود، محلی به‌نام سیاکر است.
[ویرایش]

۴ - نام کوه ها و مناطق اطراف روستا



کوه سمت شرق روستای جیرودکوشکک‌گردن و سمت شمال این کوه سنگ ‌سیاکر و کوه سمت شمال غربی پیرفک (درخت بید کهن‌سال) نام دارد.
جنوب این کوه دره اوخوره‌(آب‌خوره) واقع است و کوه سمت غرب روستا سُرخک و کوه سمت جنوب آن کوه قُلهک نام دارد.
نام کوهها و مناطق اطراف روستای جیرود از گاوچال که مرز میان میگون و جیرود است، به سمت شمال و شرق جاده‌ی میگون به شمشک به ترتیب عبارت‌اند از: گاوچال،دره آبک، سرخ‌گردنی(گردنه سرخ)، دره کوچال، دره گَتِ گردن (گردنه بزرگ)، سرچشمه و سیاکر که به مرز روستای دورود ختم می‌شود.
[ویرایش]

۵ - کوه های مهم روستا



کوههای مهم این بخش از روستا قله آبک یا اوک، کوه پی نُوسُم (محل چرانیدن بره‌ها که سُم آنها نو و نرم است)، کوه لَجنی، کوه کَکُم‌چال، کوه چَکُوت، کوه بن‌لجنی و سپس کوه بن‌لجنی پایین و در منتها‌الیه شمال منطقه، کوه سرلجنی نامیده می‌شوند.
[ویرایش]

۶ - دره اوخوره



حدفاصل کوه پیرفِک که در شمال غربی روستای جیرود قرار دارد و کوه سرخک که در جنوب غربی روستا واقع است، دره‌ای به نام اوخوره قرار گرفته است که آبریز آن از غرب به شرق جریان دارد و پس از عبور از وسط روستا به رودخانه جاجرود که در این محل به نام رودخانه جیرود نامیده می‌شود، متصل می‌شود.
[ویرایش]

۷ - نام مناطق شمالی و جنوبی دره اوخوره



نام مناطق سمت شمال دره‌ی اوخوره از روستا به سمت غرب به نامهای کیله‌پی (پیِ‌جوی آب)، تنگه‌پی، آبشار، بندگاه، سرخ‌لَت، شمال سرخ‌لَت، سرخ‌میان‌بند و چشمه‌ی اوخوره، و نام مناطق جنوبی دره از غرب به شرق تیزه‌اوخوره، تیزه‌کچولک، حلبی‌چال، سُرخکی‌چال، سرخک، رضایی‌سرخک، قلهک و بی‌یک‌زمین یا بویک‌زمین نامیده می‌شوند.
[ویرایش]

۸ - آبشار روستا



در میان دره‌ی اوخوره و در فاصله‌ی ۵۰۰ متری غرب روستای جیرود، در مکانی که به نام آبشار نامیده می‌شود، آبشار طبیعی کوچکی بر اثر جریان عبور آب دره‌ی اوخوره ایجاد شده است که حدود ۱۰ متر بلندی دارد.
در فصل تابستان که سایه‌ی بلند درختان اطراف آن را کاملاً می‌پوشاند، از زیبایی خاصی برخوردار می‌شود.
[ویرایش]

۹ - مکان اولی و اصلی روستا



اهالی روستای جیرود معتقدند که مکان اولیه و اصلی روستا در حدود ۳۰۰ سال پیش محلی به‌نام سِی‌بِنه (محلی که درختان سیب وحشی در آنجا وجود داشت) در جنوب غربی دره اوغوره بوده است که حدود ۱ کمـ با مکان کنونی روستا فاصله دارد، اما اهالی از آنجا کوچ کرده و به مکان کنونی آمده‌اند.
[ویرایش]

۱۰ - محله های روستا



روستای کنونی جیرود شامل دو محله است.
۱.محله جور (بالا) که در شمال تنگه‌ی اوخوره جای دارد و در بلندی واقع شده است.
۲. محله جیرود (پایین) که به آن «اون‌دَست» (آن طرف دره) نیز می‌گویند و خانه‌های احداث‌شده در آن نسبت به محله‌ی دیگر در زمینهای پست‌تری قرار دارند.
[ویرایش]

۱۱ - نام خانوادگی بیشتر افراد روستا



نام خانوادگی بیشتر افراد بومی این روستا، «جیرودی» است.
برخی از آنها در سالهای اخیر نام خانوادگی خود را به افشاری، صفابیشه و گرجی اطلاعی تغییر داده‌اند.
[ویرایش]

۱۲ - شغل قدیمی اهالی روستا



شغل قدیم اهالی روستای جیرود کشاورزی و دامداری بوده است.
امروزه بیشتر جمعیت این روستا به تهران، و برخی نیز به شهرهای مجاور مهاجرت کرده‌اند.
بیشتر جوانان روستای جیرود که به تهران رفته‌اند، در ارتش و شرکت مخابرات مشغول به کارند.
مهاجران به شهرهای اطراف نیز عموماً دارای مشاغل خدماتی‌اند.
[ویرایش]

۱۳ - تعداد خانواده های ساکن روستا



تعداد خانوارهای ساکن دائمی روستای جیرود حدود ۱۵ خانوار است.
جمعیت غیرثابت آن در تعطیلات و تابستانها به حدود ۱۵۰ خانوار می‌رسد.
[ویرایش]

۱۴ - وضعیت تحصیلی دانش آموزان



اندک دانش‌آموزان دوره‌ی ابتدایی جیرود به مدرسه‌های شمشک، و دانش‌آموزان دبیرستانی برای ادامه‌ی تحصیل به دبیرستانهای میگون می‌روند.
[ویرایش]

۱۵ - امکانات روستا



جیرود به‌سبب جمعیت اندک و نزدیکی آن به شهرهای شمشک و میگون، فاقد امکانات زیربنایی مناسب است.
در آن فقط یک مسجد و یک حسینیه به‌عنوان اماکن عمومی وجود دارد.
[ویرایش]

۱۶ - موقعیت کنونی روستا



بافت قدیم روستای جیرود کلاً تخریب و نوسازی شده است.
تنها بنای قدیمی این روستا یک باب حمام است که دیرینگی آن به اواخر دوره قاجار و یا اوایل دوره پهلوی می‌رسد.
به گفته‌ی آگاهانِ روستا این حمام در ابتدا خزینه‌ای بوده است و در دوره‌ی حکومت پهلوی دوم مجهز به دوش شد.
اکنون متروکه است و از آن بهره‌برداری نمی‌شود.
سقف حمام دارای گنبد عرقچین کوچک است و بنای حمام با ملاط آهک و سنگ لاشه احداث شده است.
[ویرایش]

۱۷ - معادن روستا



روستای جیرود دارای دو معدن فعال و در حال بهره‌برداری است.
یکی از آن دو، معدن سنگ لاشه قرمز رنگ است که در ضلع جنوبی روستا و جبهه‌ی غربی رودخانه و حدفاصل روستا و تنگ هملون قرار دارد.
معدن دیگر که معدن فسفات است، در حدود ۲۰۰متری جنوب شرقی روستا و شرق جاده‌ی آسفالته واقع است.
[ویرایش]

۱۸ - منبع تامین آب روستا



آب آشامیدنی اهالی روستای جیرود از چشمه‌ای به نام چشمه آبخوره که در انتهای دره آبخوره در غرب روستا واقع است، تأمین، و به وسیله‌ی لوله به روستا منتقل می‌شود.
آب مورد نیاز باغهای اندک روستا که غالباً در محدوده‌ی حیاط خانه‌ها قرار دارند، از طریق آب دره‌ی آبخوره و رودخانه‌ی جیرود تأمین می‌شود.
[ویرایش]

۱۹ - زبان مردم روستا



مردم جیرود به زبان فارسی با گویشی شبیه مازندرانی گفت‌وگو می‌کنند.
[ویرایش]

۲۰ - منبع



پازوکی طرودی، ناصر، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ،برگرفته از مقاله »جیرود»ص۷۲۰.    






جعبه ابزار