جامورانی jāmūrānī، ابوعبدالله رازی، محدث شیعی از روستای جاموران یا جماران شمیران در سدهی (۳ هـ.ق/ ۹ م) بود. اطلاعات دقیقی از زندگانی و تاریخ مرگ وی در دست نیست و برخی از نویسندگان رجالی، او را بدون ذکر نام فهرست کردهاند. ابنغضائری نام واقعی او را محمد بن احمد ذکر کرده است. منابع علمای شیعه او را به عنوان یکی از غالیان معرفی کرده و دربارهی عقایدش نسبت به ائمه اظهار نظر کردهاند. همچنین، اهمیت او بیشتر به دلیل نسبتش به جاموران است که نشان میدهد این منطقه از سدهی (۳ هـ.ق) قریهای آباد و مسکونی بوده است. [ویرایش] ۱ - معرفی جامورانیجامورانی ابوعبدالله رازی، محدث شیعی، از اهالی روستای قدیمی جاموران یا جماران شمیران در سدهی (۳ هـ.ق/ ۹ م). [ویرایش] ۲ - آشنایی با محدث شیعیدربارهی سرگذشت، زندگانی و تاریخ مرگ جامورانی اطلاعی دقیق در دست نیست. از آنجا که برخی از نویسندگان رجالی همچون شیخ طوسی و نجاشی او را بدون ذکر نام و تنها به صورت ابوعبدالله رازی جامورانی فهرست کردهاند. میتوان حدس زد که در میان رجال شیعه شهرت زیادی نداشته است و بسیاری نام او را نمیدانستهاند. بااینحال، نامش بر ما پوشیده نیست. احمد بن حسين ابن غضائرى نام جامورانی را محمد بن احمد آورده است. در این میان، نباید محمد بن احمد جامورانی را با ابوجعفر محمد بن احمد بن یحیى اشعری قمی اشتباه گرفت. وی خود از کسانی است که از جامورانی حدیث روایت کرده است. [ویرایش] ۳ - تاثیر سکوت منابعسکوت منابع دربارهی تاریخ مرگ جامورانی باعث شده است که حدسهای نادرستی دربارهی زمان حیات وی در منابع متأخر مطرح شود. برای نمونه، مؤلف مشایخ فقه و حدیث در جماران، کلین و درشت [۷]
عطاردی قوچانی، عزیزالله، مشایخ فقه و حدیث در جماران، کُلین و درشت، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۳.
به نادرست نخستین اشاره به جامورانی را به کتاب الکافی کلینی (د ۳۲۹ هـ.ق/ ۹۴۱ م) نسبت داده است.درحالیکه در المحاسن برقی (د ۲۷۴ هـ.ق/ ۸۸۷ م) از جـامورانی حدیث روایت شده است. [۸]
برقی، ابو جعفر، المحاسن، به کوشش جلالالدین محدث ارموی، ج۲، قم، دار الکتب الإسلامیه، ۱۳۳۰ ش، ص۳۹۰ و۶۰۲.
[ویرایش] ۴ - مذهبشبه گزارش منابع علمای شیعه قم جامورانی را در شمارغلات شیعه برشمردهاند. در سدهی (۳ هـ.ق) شهر شیعی قم مرکزی برای مقابله با غلو و زیادهگویی در حق ائمه به شمار میآمد است. علمای قم هر که را که به ائمه نسبت امور فوقبشری میداده است، غالی معرفی میکردهاند. باتوجه به اینکه جامورانی را متهم به ارتفاع (نوعی غلو) کرده و دربارهی او گفتهاند: «فی مذهبه ارتفاع». باید گفت که وی از شمار غالیان مفوضه بود و دربارهی ائمهی اطهار ادعای الوهیت نداشت. [۱۲]
مدرسی طباطبایی، حسین، مکتب در فرایند تکامل، ترجمه هاشم ایزدپناه، ۸۳، جم، تهران، ۱۳۸۶ ش، ص ۶۵-۶۶.
[ویرایش] ۵ - اهمیت و تاریخ جامورانیاهمیت جامورانی و تاریخ زندگی وی بیشتر بهسبب نسبت او به جاموران مورد بررسی قرار گرفته است. با توجه به ذکر نام جامورانی در منابع کهن، میتوان نتیجه گرفت جاموران که بنا به قراین و شواهد، محله جماران فعلی در شمیران است، دستکم از سدهی ۳ ق قریهای آباد و مسکون بوده است. [۱۳]
عطاردی قوچانی، عزیزالله، مشایخ فقه و حدیث در جماران، کُلین و درشت، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۲۳.
[ویرایش] ۶ - پانویس[ویرایش] ۷ - منبع•اسکندر، عطیه، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «جامورانی»، ص۶۷۶. |
||||||||||||||||||||||||||||||||