|
| ||||||||||||||||||||||
کلآبد (عابد)، تپه tappe-ye kal-ābed، تپهای باستانی واقع در ۵۰۰‘۱متری جنوب شرقی روستای راحتآباد و در فاصلهی ۵۵۰ متری ضلع جنوب شرقی تپه باستانی سوزرگران، در ارتفاع ۳۲۵‘۲متری از سطح دریا. تپهی کلآبد، اثری باستانی در نزدیکی روستای راحتآباد است که قدمت آن به دوران پیش از اسلام باز میگردد. این تپهی مدور و کلهقندیشکل با ارتفاعی حدود ۲۳ متر از زمینهای اطراف، در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و دارای بقایای معماری و آثار فرهنگی متنوعی از جمله قطعات سفال با نقوش هندسی و گیاهی، بقایای استخوان انسانی و حیوانی و تنور است. متأسفانه، تپه مورد آسیب حفاریهای غیرمجاز قرار گرفته و دارای چندین گودال حفاری است. نام این تپه به پیرمردی به نام کلعابد (کربلایی عابد) نسبت داده شده که در گذشته در بالای تپه زندگی میکرده است. تپهی کلآبد به دلیل غنای فرهنگی و قدمت تاریخی، به عنوان یک اثر مهم در منطقه شناخته میشود. [ویرایش] ۱ - مناطق اطراف تپهدر جبهۀ شرقی تپهی باستانی کلآبد درهای واقع است که از شمال به جنوب امتداد دارد و اهالی آن را به نامهای ماهیدر یا تنگه میرز علی (میرزا علی) میخوانند. در جبههی جنوب شرقی این تپهی باستانی درهای دیگر وجود دارد که تنگه پشت ایگه نامیده میشود. [ویرایش] ۲ - ظاهر تپهتپهی باستانی کلآبد تپهای مدور و کلهقندیشکل است که از زمینهای اطراف حدود ۲۳ متر بلندتر، و بهراحتی قابل دسترسی است. طول این تپه از شمال به جنوب حدود ۳۵ متر، و عرض آن حدود ۲۰ متر است. [ویرایش] ۳ - آثار سطح تپهدر سطح تپه، آثار حداقل ۸ گودال حفاری غیرمجاز مشاهده میشود که در بدنهی ۳ گودال، آثار و بقایای معماری دیده میشود. آثار معماری موجود با مصالح سنگهای کف رودخانهای، سنگ لاشه و ملاط گل و در برخی موارد با ملات گچ و گل احداث شدهاند. در بدنهی بیشتر گودالها، لایههای باستانی متعدد همراه با قطعات سفال، خاکستر، بقایای اسکلت انسانی، استخوانهای حیوانی و یک مورد تنور دیده شده است. در جبههی غربی تپه، آثار حفاری غیرمجازی دیده میشود که به سمت شمال شرقی، به طول بیش از ۴ متر ادامه یافته، و به رغم عمق نسبتاً زیاد آن به شالودهی اصلی تپه برخورد نکرده است. در بدنهی دیوارِ حاصل از این حفاری، لایههای فرهنگ استقراری بهخوبی مشخص است و در عمق آن انبوهی از خاکستر، بدنهی یک تنور و صدها قطعه سفال دیده میشود. در لابهلای خاک و خاکسترِ حاصل از حفاری، قطعات فراوانی از سفالهای متعلق به ظروف بزرگ و خشن و کوچک و ظریف دیده میشود که همگی حکایت از غنای فرهنگی و تداوم زندگی در این مکان مینماید. عمده سفالهای پراکنده در سطح و اطراف تپهی باستانی کلآبد از نوع خاکستری، نخودی، قرمز با نقوش هندسی و گیاهی نظیر شطرنجی، زیگزاگ، موجی و داغدار است. با توجه به انواع سفالهای مشاهدهشده در این تپه و نوع خمیر، نحوهی پخت و شیوهی ساخت آنها میتوان قدمت تاریخی آنها را به دوران پیش از اسلام نسبت داد. [ویرایش] ۴ - دلیل نامگذاری تپهدر مورد سبب نامگذاری این تپه، برخی از معتمدان روستا میگویند: در سالهای دور، پیرمردی وارسته در بالای این تپه زندگی میکرده که مورد احترام اهالی روستاهای اطراف بوده است و او را کلعابد (کربلایی عابد) میخواندهاند. پس از مرگ پیرمرد، آن تپه را به نام او تپهی کلآبد نامیدند. [ویرایش] ۵ - در فهرست آثار ملیتپهی باستانی کلآبد از آثار تاریخی ـ فرهنگی مهم منطقه است. این اثر در مهر (۱۳۸۲) با شمارهی ۳۸۷‘۱۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده، و مشمول قوانین حفاظتی گردیده است. [ویرایش] ۶ - منبع• پازوکی طرودی، ناصر، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «تپه کل آباد»، ص۱۳۰۸. ردههای این صفحه : تپه های اطراف تهران | دانشنامه تهران بزرگ
|
||||||||||||||||||||||
