• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 
تپه جوهک
مشخصات مکان
نامتپه جوهک
کشور ایران
استان تهران
موقعیت شمال غرب روستای کند بالا
قدمتهزاره ۲ ق‌م تا اوایل دوره اسلامی
وضعیت در مهر ۱۳۸۲ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده
شمارهبا شماره‌ی ۳۸۲‘۱۰
مختصات جغرافیایی
عرض جغرافیایی °۳۵ و ´۵۳ عرض شمالی
طول جغرافیایی °۵۱ و ´۳۸ طول شرقی
ارتفاع ۳۰۰‘۲متری
وسعت ۱۲۰ متر و پهنای حدود ۳۰ متر

جوهک، تپه tappe-ye jūhak، تپه‌ای تاریخی در شمال غربی روستای کند بالا و در نزدیکی آبشار کفترخوان (لوارپله) واقع شده است.
این تپه در ارتفاع ۲۳۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد و به عنوان مرز بین روستاهای کند بالا و راحت‌آباد عمل می‌کند.
در تپه‌ی جوهک بقایای یک قلعه‌ی قدیمی وجود دارد که به دلیل گذر زمان و حفاری‌های غیرمجاز آسیب زیادی دیده و تنها پی دیوارها و برج‌های آن باقی مانده است.
احتمالاً این قلعه بخشی از یک زنجیره‌ی دفاعی در منطقه بوده که قلعه‌های پیرزن، ساکا و شیرتازه را نیز شامل می‌شده است.
سطح بالای تپه حدود ۴۳ متر مربع وسعت دارد و قطعات سفالی متعلق به قرون ۱۰ تا ۱۴ میلادی در آن یافت شده است.
این تپه‌ در سال (۱۳۸۲ هـ.ش) در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و تحت حفاظت قرار دارد.

[ویرایش]

۱ - معرفی تپه جوهک



تپه جوهک تپه‌ای تاریخی که در °۵۱ و ´۳۸ طول شرقی و °۳۵ و ´۵۳ عرض شمالی با ارتفاع ۳۰۰‘۲متری از سطح دریا واقع است.
این تپه در فاصله‌ی ۵/ ۴ کیلومتری شمال غربی روستای کند بالا، در جبهه‌ی غربی دره‌ای که آبریز دامنه‌های آتش‌ کوه است، جای دارد.
[ویرایش]

۲ - ویژگی‌های طبیعی اطراف تپه



در این دره، آبشاری با ارتفاع حدود ۱۴ متر وجود دارد که اهالی روستاهای اطراف، آن را کفترخوان، کفترلو یا «لُوارپله» می‌نامند.
این آبشار در فصل بهار بسیار پرآب است؛ از همین‌رو، به مکانی برای گردشگران و طبیعت ـ دوستان بدل شده است.
آب این آبشار پس از عبور از دره‌ی یادشده به سمت روستای کند پایین جریان می‌یابد و سرانجام، به سمت شهر لواسان روان می‌شود.
[ویرایش]

۳ - مشخصات ظاهری تپه



تپه‌ی تاریخی جوهک مانند کلّه‌قندی در شرق زمین‌ها و باغ‌های روستای راحت‌آباد که مزارع مَرْغی خوانده می‌شود، واقع است.
به عبارتی دیگر مرز محدوده‌ی اراضی و کوه‌های روستاهای کند بالا و راحت‌آباد محسوب می‌شود.
[ویرایش]

۴ - مشخصات فیزیکی تپه



سطح بالای تپـه‌ی جوهک حدود ۴۳ مـ۲ وسعت دارد.
آثار و بقایای معماری قلعه‌ای در آن دیده می‌شود که بر اثر مرور زمان و به‌خصوص حفاری‌های غیرقانونی آسیب بسیار دیده و جز پی دیوارها و برج‌های پیرامونی، چیزی از آن باقی نمانده است.
[ویرایش]

۵ - اهمیت تاریخی و نظامی



احتمالاً بقایای معماری قلعه‌ی تاریخی جوهک بخشی از زنجیره‌ی بناهای دفاعی منطقه بوده که قلعه پیرزن روستای کند بالا، قلعه ساکا یا قلعه سربند روستای افجه و تپه تاریخی شیرتازه آن را تکمیل می‌کرده است.
این تپه‌ی تاریخی به سبب موقعیت مکانی خاصش که بر تمامی ارتفاعات، زمین‌ها و مزارع اطراف اِشراف کامل داشته، از اهمیت بسیاری برخوردار بوده است.
هرچند به سبب محدود بودن سطح کوهی که تپه‌ی تاریخی جوهک بر آن واقع شده، دارای تأسیسات و بناهای زیادی نبوده است.
[ویرایش]

۶ - یافته‌های باستان‌شناسی



در سطح و اطراف تپه‌ی جوهک قطعات سفال‌های زیادی از انواع نخودی، قرمز، کِرم با نقش‌های گیاهی، هندسی و قالبی مشاهده شده است.
اینها عموماً مربوط به سده‌های (۴- ۸ هـ.ق/ ۱۰-۱۴ م) است.
[ویرایش]

۷ - علت تخریب تپه



شاید تخریب بیش از حد این مکان به سبب متروک شدن آن در بیش از ۶ یا ۷ سده‌ی اخیر باشد.
تپه تاریخی جوهک با شماره‌ی ۳۸۲‘۱۰ در مهر (۱۳۸۲ هـ.ش) در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده، و تحت مراقبت و حفاظت است.
[ویرایش]

۸ - منبع



پازوکی طرودی، ناصر، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «تپه جوهک»، ص۷۱۶.    






جعبه ابزار