تلخاب و زردآب talx-āb va zard-āb، چشمههای تلخاب و زردآب دو چشمه در نزدیکی هم در البرز مرکزی، منطقهی رودبار قصران و تنگه لالان هستند. این چشمهها در ابتدای مسیر صعود به قله خلنو قرار دارند و دسترسی به آنها از روستای لالان امکانپذیر است. چشمه زردآب از دل سنگی زرد بیرون میآید و آب ترشمزهای دارد. چشمه تلخاب از دل سنگی سفید و سرخ میجوشد. آب تلخ و کمی سرخرنگی دارد که به دلیل وجود آهن، سدیم و املاح دیگر، خواص درمانی دارد. این چشمهها در تمام فصول سال، محل استراحت و شبمانی کوهنوردان هستند و در منطقهای زیبا و با پوشش گیاهی متنوع قرار دارند. نکته جالب این است که آب این دو چشمه با آب سایر نقاط دره تفاوت دارد و طعم متمایزی دارد. [ویرایش] ۱ - معرفی تلخاب و زردآبتلخاب و زردآب نام دو چشمهی نزدیک به هم که در البرز مرکزی، در منطقهی عمومی رودبار قصران، در تنگه لالان از توابع فشم واقع است. [ویرایش] ۲ - مسیرهای دسترسیرسیدن بـه این چشمـهها ــ که در منطقـهای زیبا و باطراوت واقعاند ــ از روستای لالان امکانپذیر است. از این روستا مسیرهای کوهنوردی بسیاری برای صعود به قلههای معروف منطقه آغاز میشود. در واقع چشمههای تلخاب و زردآب در ابتدای مسیر صعود به قله خلنو قرار دارند. [ویرایش] ۳ - ویژگیهای منطقهپوشش گیاهی این منطقه تا پای چشمه بسیار متنوع و شامل گونههایی مانند گَوَن، کلاه میرحسن و نوعی گیاه به نام کما و قارچهای خوراکی در فصل بهار است. دره لالان که بستر چشمههای تلخاب و زردآب است. در زمستان و بهار، جایگاه یخچالهای طبیعی است که از فراز کوههای بلند منطقه سرازیر میشوند. اغلب راهی تونلمانند را میان انبوه برفها باز میکنند و مردم درههای اطراف از مسیر این تونلها برای امور مختلف استفاده میکنند. این دره دقیقاً در شمال روستای لالان واقع شده است و مسیری که از کنار میدان اصلی روستا به سمت شمال میرود. همان مسیر چشمههای تلخاب و زردآب است که ابتدا، از کنار خانههای ویلایی روستا میگذرد و سپس، به دره منتهی میشود. [ویرایش] ۴ - توصیف مسیربا گذر از دره ــ که مسیر مالرویی پاخورده و مشخص دارد ــ بخشی از راه نمایان میشود که در آنجا، باید از دامنهی شرقی منتهی به شمال یک تپه عبور کرد. در این بخش از مسیر که همچنان درهای است، نمای زیبایی از کوهها و قلههای شمال منطقه دیده میشود. این مسیر برخلاف قسمتهای گذشته، کاملاً پهن و فراخ است و عبور از آن دشوار نیست. پس از حدود ۳۰ تا ۴۰ دقیقه به جایی میرسیم که از سمت شرق آن، جوی آبی به پایین و به سمت کف دره سرازیر میشود و در بالادست آن نیز، فضایی نسبتاً مسطح به چشم میخورد. اینجا همان محلی است که کوهنوردان و مردم محلی به آن چشمه تلخاب و زردآب میگویند و استراحتگاه و محل شبمانی کوهنوردان است. [ویرایش] ۵ - ویژگیهای دو چشمهدر این محل، دو چشمه وجود دارد که یکی از دل سنگی زرد بیرون میآید و ترشمزه است و محلیها به آن زردآب میگویند. دیگری در فاصلهی کمتر از ۱۰ قدم از آن، از دل سنگی سفید و سرخ به بیرون میجهد و تلخمزه است و به همین سبب نیز تلخاب نامیده میشود. چشمهی تلخاب آبی تقریباً سرخرنگ و کاملاً تلخمزه، با تهمزهای تند دارد. این مزهی ویژه، ناشی از آهن، سدیم و دیگر املاحی است که میتواند از نظر درمانی برای افراد مفید باشد و با وجود مزهی تلخ آن و گازدار بودنش، قابل نوشیدن است. سنگهای کف چشمه و اطراف آن بر اثر تراوش این آب به مرور زمان، به رنگ مسی و سرخ درآمده است. نکتهی جالب آن است که در منطقهی دره لالان، با فاصلهگرفتن از چشمه تلخاب، حتى به میزان ۳ تـا ۴ متر، دیگر آبهای منطقه ــ اعـم از آب چشمه و رودخانه ــ شیرین است و مـزهای طبیعی دارد. در واقع، چشمه تلخاب و زردآب در این میان استثناییاند. این چشمهها تقریباً در همۀ فصلهای سال محل استراحت و شبمانی کوهنوردان است. [۱]
اسکندری، مجید، آبشارهای ایران، تهران، ۱۳۸۷ ش.
[۲]
تحقیقات میدانی مؤلف.
[ویرایش] ۶ - پانویس
[ویرایش] ۷ - منبع• صفری، سیما، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «تلخاب و زردآب»، ص۶۳۶. ردههای این صفحه : چشمه های تهران | دانشنامه تهران بزرگ
|
||||||||||||||||||||