نورافشار، بیمارستان bīmārestān-e nūr-afšār، در محلهی جمالآباد نیاوران، واقع در منطقه ۱ شهرداری تهران واقع است. این بیمارستان ریشه در یک باغ و عمارت ییلاقی متعلق به دورهی قاجار دارد که توسط غیاثالدوله ساخته شد. این مکان در طول تاریخ دستخانی برای افراد مختلف بوده و فراز و نشیبهای بسیاری را پشت سر گذاشته است. از آسایشگاه خصوصی برای کودکان فلج و بیسرپرست که توسط ابوالحسن نورافشار راهاندازی شد. تا بیمارستانی تخصصی برای مجروحان جنگ و جانبازان و در نهایت، بیمارستانی مدرن برای توانبخشی مغز و اعصاب که توسط جمعیت هلال احمر احداث شده است. در نهایت، بیمارستان نورافشار با چهار ساختمان مجزا و امکانات پیشرفته، به ارائه خدمات درمانی و توانبخشی به بیماران میپردازد. [ویرایش] ۱ - معرفی بیمارستان نورافشاربیمارستان نورافشار بیمارستانی که در محلهی جمالآباد نیاوران و در در منطقه ۱ شهرداری تهران واقع است. [ویرایش] ۲ - تاریخچه بنا و مالکیتبیمارستان نورافشار در باغ و عمارتی ییلاقی، متعلق به دوره قاجار برپا شده است. این باغ و عمارت را که غیاثالدوله، از رجال دورهی قاجار در سال (۱۳۱۴ هـ.ق) احداث کرده است. در حدود ۰۰۰‘۵۰ مـ۲ مساحت داشت و شامل عمارت ییلاقی، ساختمان خدمتکاران، مطبخ، قراولخانه و اصطبل بوده است. عمارت ییلاقی غیاثالدوله در جمالآباد در دورهی قاجار، به قصر جمالآباد شهرت داشت. این باغ به مدت ۳۵ سال در تملک غیاثالدوله بود تا آنکه وی در سال (۱۳۱۰ هـ.ش) آن را به میرزا رحمتالله خان غفاری فروخت. میرزا رحمتالله خان، از وزارت عدلیه درخواست ثبت سند رسمی کرد و در تاریخ ۲۳ اسفند (۱۳۱۲ هـ.ش) سند رسمی این ملک به نام او صادر شد. سپس سید محمدعلی آثاریزاده (اناریزاده) این ملک را خرید. سرانجام در نهم مرداد سال (۱۳۲۹ هـ.ش) ابوالحسن نورافشار ــ از رجال دوره پهلوی و معاون وزیر کشور و استاندار کردستان ــ به قیمت ۰۰۰‘۵۰۰‘ ۳ ریال آن را از آثاریزاده خرید و به توسعه و بازسازی آن پرداخت. [ویرایش] ۳ - تاسیس و وقف آسایشگاهگفته میشود که در یک روز زمستانی هنگامی که ابوالحسن نورافشار به همراه رانندهاش در خیابانهای جنوب شهر تهران تردد میکرد، با عدهای کودک مبتلا به فلج اطفال و بیسرپرست روبهرو شد که در سطح شهر رها شده بودند. نورافشار که از دیدن وضعیت این کودکان متأثر شده بود، ترتیبی داد تا این کودکان به خانهی ییلاقیاش در جمالآباد منتقل شوند. او پس از چندی با هماهنگیهای مسئولان وزارت بهداشت و بهزیستی وقت، به راهاندازی یک آسایشگاه خصوصی کوچک در بخشی از خانهی ییلاقی خود و با هزینهی شخصی، جهت نگهداری کودکان فلج و بیسرپرست اقدام نمود. ایشان برای اینکه این مکان همچنان به عنوان آسایشگاه کودکان باقی بماند، سیام آذر سال (۱۳۳۹ هـ.ش) این ملک را با کلیهی متعلقات، امکانات و تجهیزات، جهت احداث مرکز بهداشتی، تربیتی و آموزشی کودکان مبتلا به بیماری فلج اطفال و اشخاص معلول جسمی وقف جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران کرد. از آن تاریخ به بعد، این مکان رسماً به عنوان آسایشگاه مفلوجین نورافشار نامگذاری شد. با مدیریت جمعیت شیر و خورشید، و نظارت و سرپرستی افتخاری ابوالحسن نورافشار آغاز به فعالیت کرد. پس از چندی، ابوالحسن نورافشار احداث یک ساختمان جدید را همراه با امکانات بهداشتی و پزشکی برای آسایشگاه، به جمعیت شیر و خورشید پیشنهاد داد که مورد تأیید قرارگرفت و خیلی زود کلنگ آن زده شد. ابوالحسن نورافشار پیش از گشایش این ساختمان، در ۱۲ تیر سال (۱۳۵۱هـ.ش) درگذشت. [ویرایش] ۴ - تبدیل به بیمارستان و افتتاح رسمیاین ساختمان جدید سرانجام در ۲۵ آذر سال (۱۳۵۵ هـ.ش) با عنوان «بیمارستان نورافشار»، و طی مراسمی ویژه توسط فرح دیبا ــ همسر محمدرضا شاه ــ با وسعتی در حدود ۵۰۰‘۴ مـ۲ تاسیس شد. با بخشهای تخصصی جراحی، ارتوپدی، توانبخشی، فیزیوتراپی، هیدروتراپی، آزمایشگاه، رادیولوژی و طب فیزیکی گشایش یافت. [ویرایش] ۵ - تغییرات پس از انقلاب اسلامیپس از پیروزی انقلاب اسلامی، در ۱۸ فروردین سال (۱۳۵۸ هـ.ش) به دستور وزارت بهداری و بهزیستی وقت، مدیریت درمانی و پزشکی این بیمارستان از جمعیت شیر و خورشید جدا، و با تمامی امکانات، به وزارت بهداری و بهزیستی واگذار شد. پس از آغاز جنگ ایران و عراق و افزایش مجروحان جنگی، این بیمارستان با ظرفیت ۱۰۰ تخت به عنوان مرکزی برای مداوای مجروحان جنگی اختصاص یافت. در (۱۳۶۵ ش) بیمارستان نورافشار بازسازی و مرمت شد و سپس با ظرفیت ۱۲۰ تخت، در اختیار بنیاد شهید انقلاب اسلامی قرار گرفت و بخشهای جدید تخصصی و جراحی به آن افزوده شد. این بیمارستان در سال (۱۳۶۷ هـ.ش) تحویل بنیاد جانبازان و مستضعفان گردید. در سال (۱۳۷۰ هـ.ش) افزون بر بخشهای تخصصی و جراحی، چندین بخش تخصصی دیگر شامل بخشهای ICU، جراحی، دندانپزشکی، ادیومتری، هیدروتراپی، نوار مغزی، نوار قلبی و همچنین ۳ اتاق عمل فعال، اورژانس و درمانگاههای تخصصی و فوق تخصصی نیز به آن اضافه شد. با توجه به نیاز مجموعهی درمانی بنیاد جانبازان، این مرکز در سال (۱۳۷۲ هـ.ش) به بیمارستان تکتخصصیِ اعصاب و روان و جراحیهای عمومی اختصاص یافت. در سال (۱۳۷۵ هـ.ش) بنیاد جانبازان به گسترش و بازسازی بیمارستان مبادرت ورزید؛ از همینرو، بیماران جانباز را به ساختمان قدیمی انتقال دادند. در سال (۱۳۷۵ هـ.ش) کارشناسان امور بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی دانشگاه شهید بهشتی تهران در بازدیدی که از این بیمارستان داشتند، به سبب مراقبتهای ناصحیح از بیماران، از ادامهی فعالیتهای درمانی این مرکز جلوگیری کردند و همهی بیماران آن را به آسایشگاه صدر انتقال دادند و این بیمارستان در اسفند سال (۱۳۷۷ هـ.ش) رسماً تعطیل شد. [ویرایش] ۶ - واگذاری به هلال احمر و بازسازیدر ۳۱ مرداد سال (۱۳۷۹ هـ.ش) با پیگیری مسئولان جمعیت هلال احمر، بیمارستان نورافشار به جمعیت هلال احمر واگذار شد. در شهریور سال (۱۳۸۰ هـ.ش) کلنگ احداث بیمارستان نورافشار با امکانات و ساختمان و تجهیزات جدید، برای بیماران توانبخشی مغز و اعصاب، با مساحتی حدود ۰۰۰‘۲۰ مـ۲ زده شد. همزمان با احداث این مرکز، کلیهی ساختمانهای قدیمی آن اعم از ساختمان بیمارستان و ساختمان باقیمانده از قصر جمالآباد تخریب گردید و سرانجام ساختمان جدید در بهمن (۱۳۹۱ هـ.ش) به بهرهبرداری رسید. [ویرایش] ۷ - ساختار و امکانات فعلیبیمارستان نورافشار ۴ ساختمان دارد: • ساختمان اصلی این مرکز دارای ۷ طبقه که شامل بخشهای اتاق عمل، آزمایشگاه، رادیوتراپی، بخش عمومی، ICU و CCU است. • بخشهای کلینیک و درمانگاههای تخصصی و قسمت اداری این مرکز نیز در ساختمان دوم آن واقع شدهاند. • ساختمان سوم بیمارستان مخصوص هیدروتراپی و آبدرمانی است؛ • ساختمان چهارم هم به پارکینگ طبقاتی،غذاخوری ،آشپزخانه و تاسیسات بیمارستان اختصاص دارد. [۱]
صحرایی اردکانی، عباس، میراث ماندگار (مجموعه اسناد وقفی جمعیت هلال احمر ایران)، تهران، ۱۳۸۱ ش.
[۲]
وفایی، محمدحسن (نماینده جمعیت هلال احمر در بیمارستان نورافشار)، مصاحبه با مؤلف.
[ویرایش] ۸ - پانویس
[ویرایش] ۹ - منبع• فاطمی، امیرحسین، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «نورافشار، بیمارستان»، ص۱۶۱۶. ردههای این صفحه : بیمارستان های تهران
|
||||||||||||||||||||||||||||