|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||
نیاوران، بوستان būstān-e niyāvarān، بوستانی شهری که در محلهی نیاوران قرار دارد. با وسعت حدود ۰۰۰‘ ۶۲ مـ۲، در انتهای شرقی خیابان نیاوران (باهنر)، ابتدای خیابان پاسداران در منطقه ۱ شهرداری تهران واقع است. این بوستان در سال (۱۳۴۸ هـ.ش) به بهرهبرداری رسید. در دورهی قاجار، بخشی از حیاط کاخ صاحبقرانیه بود. در سال (۱۳۴۲ هـ.ش) به دستور محمدرضا شاه پهلوی و با طراحی معماران انگلیسی و مهندس علی سردار افخمی به بوستان عمومی تبدیل شد. فضای سبز و تأسیسات آن در طبقات مختلف ساخته شدهاند و با پلکان به یکدیگر متصل میشوند. از کل مساحت بوستان، حدود ۱۶٬۷۵۰ مـ۲ به چمنکاری، ۴٬۴۹۱ مـ۲ به گیاهان پوششی، ۱۰٬۹۰۰ مـ۲ به درختکاری، ۵٬۳۰۰ مـ۲ به درختچه و رز، ۱٬۱۰۰ مـ۲ به گلکاری، و ۱۵٬۹۱۶ مـ۲ به گذرگاهها اختصاص دارد. همچنین بخشهایی به کاربریهای متنوع اختصاص یافته است: نمازخانه (۱۰۴ مـ۲)، آمفیتئاتر (۱٬۰۰۰ مـ۲)، بوفه (۴۰ مـ۲)، زمین بازی و وسایل ورزشی (۲۴۶ مـ۲)، پیست اسکیت (۴۰۰ مـ۲)، برکه (۲٬۲۴۹ مـ۳)، و آبنما (۲٬۲۵۷ مـ۳). امکانات دیگر بوستان شامل کانون فرهنگی کودکان، کانون زبان، سالن ورزشی (استخر سرپوشیده فعلی)، چند استخر و دریاچه است. درختان کهنسال چنار، از جمله درختی با حدود ۱۵۰ سال عمر، نیز از ویژگیهای طبیعی آناند. بوستان در گذشته با آب چاه و امروزه با قناتی که از کاخ نیاوران میآید، آبیاری میشود. تأسیسات آبیاری موجود از زمان احداث بوستان باقی ماندهاند. [ویرایش] ۱ - معرفی بوستان نیاورانبوستان نیاوران بوستانی شهری که در محلۀ نیاوران قرار دارد. بوستان با وسعت حدود ۰۰۰‘ ۶۲ مـ۲، در انتهای شرقی خیابان نیاوران (باهنر)، ابتدای خیابان پاسداران در منطقه ۱ شهرداری تهران واقع است. [۱]
اطلس بوستانهای شهر تهران، سازمان پارکها و فضای سبز شهر تهران، تهران، ۱۳۸۶ ش، ص۵.
این بوستان در سال (۱۳۴۸ هـ.ش) به بهرهبرداری رسید. [۲]
فهرست پارکهای منطقه یک، سازمان پارکها و فضای سبز منطقه یک شهرداری تهران.
[ویرایش] ۲ - تاریخچه بوستانبوستان نیاوران در دورهی قاجار بخشی از حیاط کاخ صاحبقرانیه بود. در دورهی محمدرضا شاه پهلوی با احداث کاخ نیاوران، حیاط کاخ صاحبقرانیه نیز در سال (۱۳۴۲ هـ.ش) به دستور همو و با نقشهی طراحان انگلیسی و معماری مهنـدس علی سردار افخمـی ــ معمار مشهور ایرانی ــ بـه بوستان عمومی بـدل شد. [ویرایش] ۳ - تقسیمبندی فضا و امکانات بوستانفضای بوستان به روش زیر تقسیمبندی شده که عبارتند از: • حدود ۷۵۰‘۱۶ مـ۲ از این بوستان به چمنکاری؛ • ۴۹۱‘۴ مـ۲ به گیاهان پوششی؛ • ۹۰۰‘۱۰ مـ۲ به درختکاری؛ • ۳۰۰‘۵ مـ۲ به کاشت رز و درختچههای زینتی؛ • ۱۰۰‘۱ مـ۲ بـه گلکـاری؛ • ۹۱۶‘۱۵ مـ۲ بـه گـذرگـاه؛ • ۱۰۴ مـ۲ بـه نمـازخانـه؛ • ۰۰۰‘۱ مـ۲ بـه آمفـیتئـاتـر؛ • ۴۰ مـ۲ به بوفه؛ • ۲۴۶ مـ۲ به زمینبازی کودکان و وسایل ورزشی برای استفادهی بانوان و آقایان؛ • ۴۰۰ مـ۲ به پیست اسکیت؛ • ۲۴۹‘۲ مـ۳ بـه برکـه؛ • ۲۵۷‘۲ مـ۳ به آبنما اختصاص دارد. [۳]
فهرست پارکهای منطقه یک، سازمان پارکها و فضای سبز منطقه یک شهرداری تهران.
[ویرایش] ۴ - ویژگیهای بوستان نیاوراناز ویژگیهای بوستان نیاوران، فضای سبز و تأسیسات آن است که در طبقات مختلف واقع شدهاند و بهوسیلهی پلههای متعددی به یکدیگر متصل میشوند. این بوستان دارای دو در ورودی یکی در شمال خیابان پاسداران، رو به غرب و دیگری در جنوب بوستان است. بوستان نیاوران درختان چنار کهنسالی دارد که در شمال و شمال شرقی آن قرار دارند. یکی از کهنترین این درختان عمری در حدود ۱۵۰ سال دارد، بلندی این درخت به حدود ۲۰متر و محیط بن آن به حدود ۸۰ / ۲ متر میرسد. [ویرایش] ۵ - امکانات بوستاناز جملهی قسمتهای مختلف بوستان نیاوران میتوان به ساختمان کانون فرهنگی کودکان، زمینبازی، زمین اسکیت، کانون زبان، ۴ استخر بزرگ، دریاچه و سالن ورزشی اشاره کرد. این سالن ورزشی، در آغاز به صورت استخر سرباز بود که پس از انقلاب اسلامی، به استخر سرپوشیده بدل شد. در آن دوره بوستان نیاوران از یک قطعه زمین سوارکاری نیز برخوردار بود که پس از انقلاب به مجتمع ورزشی بدل شد. [۴]
پروینی، علیرضا (از کارکنان بوستان نیاوران)، مصاحبه با مؤلف.
[ویرایش] ۶ - سیستم آبیاریبوستان نیاوران در گذشته از طریق آب چاه آبیاری میشد. یک حلقه چاه نیز در جنوب این بوستان حفر شده بود که امروزه (۱۳۹۱ هـ.ش) دیگر از آن استفاده نمیشود. در حال حاضر، آبیاری بوستان نیاوران از طریق قناتی است که از داخل محوطۀ کاخ نیاوران وارد دریاچهی بوستان واقع در شمال غربی آن میشود. از آنجا با پمپاژ به دیگر نقاط بوستان هدایت میشود. هی لولهکشی و تأسیسات موجود در بوستان نیاوران، همگی مربوط به زمان برپایی این بوستاناند. [۵]
سیمای قنوات منطقه یک، گروه آب و فاضلاب، پروژه ساماندهی قنوات شهر تهران، منطقه یک شهرداری تهران.
[۶]
پروینی، علیرضا (از کارکنان بوستان نیاوران)، مصاحبه با مؤلف.
[ویرایش] ۷ - پانویس
[ویرایش] ۸ - منبع• جعفری، شیوا، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «بوستان نیاوران»، ص۱۶۲۱. ردههای این صفحه : بوستان های تهران
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
