• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

آشوب تهرانی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



آشوب تهرانیāšūb-e tehrānī، میرزا ابوالقاسم، از خطاطان و شاعران سدۀ ۱۳ ق/ ۱۹ م و زادۀ تهران. 
آشوب تهرانی
نسب‌شناسی
نام میرزا ابوالقاسم آشوب تهرانی
ولادت/وفات
شهر تولد تهران
کشور تولدایران
محل زندگیایران
تاریخ وفات ۱۲۷۲ ق/ ۱۸۵۶ م
شهر وفات تهران
کشور وفات ایران
خویشاوندان
خویشاوندان سرشناس میرزا ابوالحسن منشی (برادر)
فعالیت‌ها
مهمترین منصب خطاطان و شاعران سدۀ ۱۳ ق/ ۱۹ م



[ویرایش]

۱ - معرفی نامه



دربارۀ تاریخ تولد و زندگی میرزا ابوالقاسم تهرانی اطلاع چندانی در دست نیست؛ او برادر بزرگ‌تر میرزا ابوالحسن منشی بود. در تذکره‌ها از او در جوانی به‌عنوان فردی خردمند، هوشیار، مؤدب و دانا یاد شده است.
[۱] بیانی، مهدی، احوال و آثار خوش‌نویسان، ج۴، ص ۱۲۴۲، تهران، ۱۳۶۳ ش.
[۲] هدایت، رضاقلی، مجمع الفصحا، به کوشش مظاهر مصفا، ج۱، ص۱۳۳، تهران، ۱۳۳۹ ش.
[۳] تکمیل همایون، ناصر، تاریخ اجتماعی و فرهنگی تهران، ج۱،ص۱۶۳، تهران، ۱۳۷۷ ش.

[ویرایش]

۲ - تسلط بر فن استیفاء



میرزا ابوالقاسم بر فن استیفاء تسلط کامل داشت و متون و نامه‌های او در نهایت فصاحت و بلاغت بود.
[۴] دیوان‌بیگی، احمد، حدیقة الشعراء، به کوشش عبدالحسین نوایی، ج۱، ص ۵۵-۵۶، تهران، ۱۳۶۴ ش.

[ویرایش]

۳ - دیگر توانایی ها



او به کارهای دیوانی اشتغال داشت و از منشیان توانای عصر ناصری به شمار می‌رفت. وی همچنین در نگارش و سرودن شعر تبحر داشت و در اشعارش (آشوب) تخلص می‌کرد.
[۵] بیانی، مهدی، احوال و آثار خوش‌نویسان، ج۴، ص ۱۲۴۲، تهران، ۱۳۶۳ ش.
[۶] هدایت، محمود، گلزار جاویدان، ج۱، ص۱۸، تهران، ۱۳۵۳ ش.

[ویرایش]

۴ - ثبت اشعار



از اشعار میرزا ابوالقاسم تنها قصیده و غزلی در برخی از تذکره‌هـا
[۷] عنقا، طلعت، تذکره، ص۲۰، تهران، ۱۳۳۹ ش.
[۸] دیوان‌بیگی، احمد، حدیقة الشعراء، به کوشش عبدالحسین نوایی، ج۱، ص۵۵، تهران، ۱۳۶۴ ش.
[۹] شفق، مجید، شاعران تهران، ج۱، ص۱۱-۱۲، تهران، ۱۳۷۷ ش.
ازجمله در کتاب گنج شایگان، از میرزا محمدطاهر شعری اصفهانی بر جـای مـانده است.
[۱۰] شعری اصفهانی، محمدطاهر، گنج شایگان، ص۱۴۵-۱۴۶، تهران، ۱۲۷۲ ق.

[ویرایش]

۵ - توانایی در خوشنویسی



میرزا ابوالقاسم به هنر خوش‌نویسی علاقۀ بسیار داشت. وی در جوانی در این هنر به مهارت چشمگیری دست یافت، چنان‌که شاعران و نویسندگان هم‌دوره‌اش در آثار خود، خط خوش او را بسیار ستوده‌اند و در محافل و مجـالس از او یاد کرده‌اند.
[۱۱] شعری اصفهانی، محمدطاهر، گنج شایگان، ص۱۴۴-۱۴۵، تهران، ۱۲۷۲ ق.

[ویرایش]

۶ - هم معاصران



او از معاصران و شاید معاشران نصرالله آبانی تهرانی و نیز رضاقلی خان هدایت بود.
[۱۲] عنقا، طلعت، تذکره، ص۲۰، تهران، ۱۳۳۹ ش.
[۱۳] لغت‌نامۀ دهخدا.

[ویرایش]

۷ - سال و محل وفات



زمان و مکان درگذشت آشوب تهرانی به‌درستی مشخص نیست، اما بنابر برخی منابع، او در ۱۲۶۹ ق/ ۱۸۵۳ م زنده،
[۱۴] اثرآفرینان، به کوشش کمال حاج‌سید‌جوادی و دیگران، ج۱، ص۳۷، تهران، ۱۳۷۷ ش.
و به گواهی شعـری اصفهانی در کتاب گنج شایگان، یک سال پیش از تألیف این کتاب (۱۲۷۲ ق/ ۱۸۵۶ م) وفات یافته بوده است.
[۱۵] اثرآفرینان، به کوشش کمال حاج‌سید‌جوادی و دیگران، ج۱، ص۱۴۵، تهران، ۱۳۷۷ ش.

[ویرایش]

۸ - پانویس


 
۱. ↑ بیانی، مهدی، احوال و آثار خوش‌نویسان، ج۴، ص ۱۲۴۲، تهران، ۱۳۶۳ ش.
۲. ↑ هدایت، رضاقلی، مجمع الفصحا، به کوشش مظاهر مصفا، ج۱، ص۱۳۳، تهران، ۱۳۳۹ ش.
۳. ↑ تکمیل همایون، ناصر، تاریخ اجتماعی و فرهنگی تهران، ج۱،ص۱۶۳، تهران، ۱۳۷۷ ش.
۴. ↑ دیوان‌بیگی، احمد، حدیقة الشعراء، به کوشش عبدالحسین نوایی، ج۱، ص ۵۵-۵۶، تهران، ۱۳۶۴ ش.
۵. ↑ بیانی، مهدی، احوال و آثار خوش‌نویسان، ج۴، ص ۱۲۴۲، تهران، ۱۳۶۳ ش.
۶. ↑ هدایت، محمود، گلزار جاویدان، ج۱، ص۱۸، تهران، ۱۳۵۳ ش.
۷. ↑ عنقا، طلعت، تذکره، ص۲۰، تهران، ۱۳۳۹ ش.
۸. ↑ دیوان‌بیگی، احمد، حدیقة الشعراء، به کوشش عبدالحسین نوایی، ج۱، ص۵۵، تهران، ۱۳۶۴ ش.
۹. ↑ شفق، مجید، شاعران تهران، ج۱، ص۱۱-۱۲، تهران، ۱۳۷۷ ش.
۱۰. ↑ شعری اصفهانی، محمدطاهر، گنج شایگان، ص۱۴۵-۱۴۶، تهران، ۱۲۷۲ ق.
۱۱. ↑ شعری اصفهانی، محمدطاهر، گنج شایگان، ص۱۴۴-۱۴۵، تهران، ۱۲۷۲ ق.
۱۲. ↑ عنقا، طلعت، تذکره، ص۲۰، تهران، ۱۳۳۹ ش.
۱۳. ↑ لغت‌نامۀ دهخدا.
۱۴. ↑ اثرآفرینان، به کوشش کمال حاج‌سید‌جوادی و دیگران، ج۱، ص۳۷، تهران، ۱۳۷۷ ش.
۱۵. ↑ اثرآفرینان، به کوشش کمال حاج‌سید‌جوادی و دیگران، ج۱، ص۱۴۵، تهران، ۱۳۷۷ ش.

[ویرایش]

۹ - منبع



• بشری، نفیسه، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «آشوب تهرانی» ص۳۷۷.    


رده‌های این صفحه : خطاطان تهران | شعرای تهران




جعبه ابزار