|
| ||||||||||||||||||||||||||
[ویرایش] ۱ - موقعیت جغرافیاییفاصلهی ایـن تپـه از مرکز شهر لواسان حدود ۲ کمـ و از بنای امامزاده عبدالله در محلهی جائیج ۵۸۰‘۱ متر است. تپهی حصارک در سمت غرب تقاطع درههایی جای دارد که مسیل آبریز روستاهای کُند، ناصرآباد، بوجان و راحتآباد به سد لتیان است. محوطهی باستانی حصارک بر دماغهی تپهماهورهای خاکی قرار دارد که از سمت شمال به جنوب امتداد یافته، به میان دریاچهی سد لتیان پیشروی کرده، و شبهجزیرهای را به وجود آورده است. طول این محوطه از شمال به جنوب حدود ۲۳۰ متر، و عرض آن از شرق به غرب، در وسیعترین نقطه حدود ۵۰ متر، و بلندترین ارتفاع آن از سطح فعلی زمینهای اطراف حدود ۱۵ متر است. [ویرایش] ۲ - بخشهای تپهتپهی باستانی حصارک از شمال به جنوب شامل ۴ بخش است: ۲.۱ - بخش نخستبخش نخست که شمالیترین نقطهی آن است، تپهای کمارتفاع است که وسعت آن از بقیۀ قسمتها کمتر است. در این بخش شواهد و مدارک فرهنگی کمتری نسبت به قسمت جنوبی یافت میشود. سبب این امر نیز حفاریهای قاچاق فراوانی است که در آن صورت گرفته، و مواد فرهنگی آن به تاراج رفته است. ۲.۲ - بخش دومبخش دوم که در جنوب بخش یادشده واقع است، زمینهای نسبتاً همواری است که احتمالاً با ماشینآلات راهسازی در سالهای گذشته تسطیح شده و کشاورزان در آن کشاورزی میکردهاند. لایههای باستانی این قسمت براثر اعمال انجامگرفته، از میان رفته و ارزش تاریخی خود را از دست داده است. ۲.۳ - بخش سومبخش سوم و جنوبی تپهی باستانی حصارک، تپهی نسبتاً بلندی است که از همهی قسمتهای محوطهی باستانی حصارک بلندتر است و به صورت تپهای کلهقندی دیده میشود. ارزشمندترین قسمت لایههای تاریخی تپهی حصارک که دستنخورده باقی مانده است، در این بخش جای دارد و دارای ارزش مطالعات علمی فراوان است. ۲.۴ - بخش چهارمآخرین قسمت تپهی باستانی حصارک قسمت منتهاالیه جنوبی آن است که بخشهای زیادی از آن به زیر آب پشت سد رفته است. در این محل شواهد فراوانی دیده شده است که حکایت از وجود گورستانی متعلق به دوران تاریخی و احتمالاً هزارۀ اول پیش از تاریخ (عصر آهن) دارد. این قسمت تنها در مواقعی که سطح آب سد پایین میرود، قابل دیدن و بررسی است. [ویرایش] ۳ - سطح و پیرامون تپهدر سطح و پیرامون تپهی باستانی حصارک آثار حفاریها و کاوشهای غیرمجاز فراوانی دیده میشود. در بدنهی گودالهای حفرشده، لایههای باستانی دورههای مختلف تاریخی و شواهد و مدارک فرهنگی نظیر بقایای معماری، خاکستر، زغال، سفالهای دورههای مختلف و بقایای استخوانهای انسانی و حیوانی قابل مشاهده است. از این محل انواع سفالهای دستساز، چرخساز، خشن و ظریف، از انواع خاکستری، سیاه، نخودی با نقوش هندسی، گیاهی، زیگزاگ، موجی، شانهای، چند نمونه سفال از نوع چشمهعلی و حتى یک قطعهی کوچک با نوشتهای به خط پهلوی (مشتمل بر دو کلمه) به دست آمده است. با توجه به انواع سفالهای یافتشده از سطح و پیرامون تپهی باستانی حصارک احتمال داده میشود که دیرینگی آن به هزارهی ۵ قم باز گردد. این تپه از پیش از دورهی مادها تا سدههای نخستین اسلامی مورد توجه و محل سکونت و استقرار ساکنان محلی، و دارای اهمیت فوقالعادهای بوده است. احتمالاً گسترۀ تپه در قسمتهای شرقی، غربی و جنوبی آن امتداد داشته است و چنانچه مورد پژوهش دقیقتر قرار گیرد، ممکن است کارگاههای صنعتی، کورههای سفالپزی و گورستانهای دیگر محوطه را بتوان در آنها یافت. [ویرایش] ۴ - علت ترک ساکنان تپهعلت اینکه ساکنان تپهی باستانی حصارک این محل را ترک کردهاند، ظاهراً آشوبهایی بوده است که در نخستین سدههای اسلامی توسط حاکمان منصوب بنیامیه بر ناحیهی ری و براثر تلاش آنها برای تسلط بر ناحیۀ طبرستان و دیلمان به وقوع پیوسته است. احتمال داده میشود ساکنان بومی محل پس از بروز آشوبها مجبور شدهاند برای تأمین امنیت زندگی خود به درهها و کوههای مناطق شمالیتر پناه ببرند. [ویرایش] ۵ - وضعیت تپهتپهی باستانی حصارک در تاریخ ۲۱/ ۲/ ۱۳۶۵ با شمارۀ ۷۱۱‘۱ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده، و تحت حفاظت و مراقبت است. [ویرایش] ۶ - منبع• پازوکی طرودی، ناصر، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «تپه باستانی حصارک»، ص۷۸۱. ردههای این صفحه : تپه های اطراف تهران | دانشنامه تهران بزرگ
|
||||||||||||||||||||||||||
