• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 
توک دشت
مشخصات مکان
نامتوک دشت
کشور ایران
استان تهران
موقعیت لواسان بزرگ
مختصات جغرافیایی
ارتفاع ۸۰۰‘۱متر
طول جغرافیایی °۵۱ و ´۴۳ و ´´۲۵ طول شرقی
عرض جغرافیایی°۳۵ و ´۴۸ و ´´۲۹ عرض شمالی

توک‌دشت tūk-dašt، منطقه‌ای در جنوب نیکنام‌ده، در دهستان لواسان بزرگ قرار دارد.
با مختصات تقریبی °۵۱ و ´۴۳ طول شرقی و °۳۵ و ´۴۸ عرض شمالی، در ارتفاع ۱۸۰۰ متری واقع شده است.
این محل در تلاقی رودخانه‌های لوارک و لون قرار دارد و از طریق جاده نیکنام‌ده قابل دسترسی است.
این منطقه که در گذشته محل برج دیده‌بانی و کنترل مسیرهای ارتباطی بوده، حاوی بقایای فرهنگی پراکنده‌ای است.
نام توک‌دشت به معنای ابتدای مراتع و مزارع نیکنام‌ده است.
این نام‌گذاری نشان‌دهنده اهمیت این مکان به عنوان نقطه شروع کاربری‌های کشاورزی و دامپروری در منطقه است.

[ویرایش]

۱ - معرفی توک‌دشت



توک‌دشت زمین‌های واقع در جنوب نیکنام‌ده در دهستان لواسان بزرگ واقع است.
[ویرایش]

۲ - موقعیت جغرافیایی



در انتهای جنوب غربی روستای نیکنام‌ده و در سمت شمالِ محلی که رودخانه لوارک ــ که از سمت شرق از جنوب روستاهای علایین، کلان، چهارباغ و رسنان، از شرق به غرب جریان دارد و اهالی روستای نیکنام‌ده آن را «خـانـه‌روبـار» می‌نامند .
رودخانه اَلون ــ که از روستای برگ جهان سرچشمه می‌گیرد و از سمت غرب روستای نیکنام‌ده عبور می‌کند ــ به یکدیگر می‌پیوندد، مکانی وجـود دارد کـه به آن «توک‌دشت» می‌گویند.
این محل در °۵۱ و ´۴۳ و ´´۲۵ طول شرقی، °۳۵ و ´۴۸ و ´´۲۹ عرض شمالی و در ارتفاع ۸۰۰‘۱متری از سطح دریا واقع است.
توک‌دشت در فاصله‌ی حدود ۵۰۰ متری جاده نیکنام‌ده، از محل انشعاب از جاده‌ی لواسان و طی مسیر سراشیبی و گذر از روی پل رودخانه‌ی لوارک و گذر از سربالایی پس از پل یادشده و ادامه‌ی راه به طرف روستای نیکنام‌ده و در سمت غرب جاده قرار دارد.
[ویرایش]

۳ - وجود آثار باستانی



در این منطقه و در سینه‌کش سمت شرق رودخانه‌ی الون که از روستای برگ جهان می‌آید، تپه‌ی کوچک و نسبتاً بلندی وجود دارد که شایعاتی در مورد آن در میان اهالی نیکنام‌ده، مبنی بر وجود گنج‌های خیالی در آن رواج دارد.
[ویرایش]

۴ - برج مراقبت و نگهبانی در آن



احتمالاً بر فراز این تپه بنای منفردی وجود داشته که از آن به‌عنوان برج مراقبت و نگهبانی استفاده می‌شده است.
نگهبانان مستقر در این محل بر آمدوشد رهگذرانی که از راه دره جاجرود رهسپار روستاهای شرقی لواسان و نیکنام‌ده و برگ جهان بودند، نظارت می‌کردند.
آنان نگهبان پلی بودند که بر روی رودخانه‌ی لوارک وجود داشت و امکان تردد مسافران به روستاهای نیکنام‌ده و برگ جهان و از طریق برگ جهان به افجه و جاده کُتل‌راه را فراهم می‌کرد.
[ویرایش]

۵ - آثار معماری



از آثار معماری بنای یادشده، بقایا و شواهد اندکی باقی مانده است.
در اطراف آن مواد فرهنگی قابل توجهی نظیر سفال، خاکستر، قطعات خشت و سنگ، خاکستر و زغال قابل مشاهده است.
این مکان به‌سبب نبـود لایـه‌های بـاستان‌شنـاختی فـاقد ارزش تاریخی‌ ـ فرهنگی است.
[ویرایش]

۶ - دلیل نام‌گذاری



این محل چون ابتدای مراتع، مزارع و دشت‌های کوچک نیکنام‌ده به حساب می‌آمد، به توک‌دشت شهرت یافته است.
توک در گویش مردم روستاهای لواسان و رودبار قصران به معنی نوک، لبه، ابتدا و آغاز است.
در منتهی‌الیه سمت غرب شهر لواسان نیز محلی به نام توک‌ مزرعه وجود دارد که در برخی از نوشته‌ها و نقشه‌ها به‌اشتباه آن‌را تُرک‌مزرعه ثبت کرده‌اند.
[ویرایش]

۷ - منبع



پازوکی طرودی، ناصر، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «توک دشت»، ص۶۶۱.    






جعبه ابزار