اختیاریه
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
اختیاریه extiyāriy(yy)e، محلهای در منطقهی ۳ شهرداری
تهران است که در گذشته جزو
روستای درّوس بود.
این محله در دوران
ناصرالدین شاه قاجار به عبدالحسینخان فخرالملک تعلق داشت و به نامهای
حسینآباد و
حسینیه شناخته میشد.
قناتی برای تأمین آب اهالی در این منطقه حفر شده که هنوز فعال است.
غلامحسین غفاری (صاحباختیار) در دوران
مظفرالدین شاه، زمینهای حسینآباد را خرید و باغی در آن احداث کرد.
این محله دارای گورستانی بود که برخی از مشاهیر در آن دفن شدند.
پس از
انقلاب اسلامی، این گورستان به بوستانی به نام داور تبدیل شد.
امروزه، اختیاریه از شمال به بزرگراه آیتالله صدر و از جنوب به خیابان شهید کلاهدوز محدود میشود.
[ویرایش]
اختیاریه محلهای در منطقهی ۳ شهرداری تهران است.
زمینهای این محله در گذشته جزو روستای درّوس به شمار میرفته است.
در دورهی ناصرالدین شاه قاجار، به عبدالحسینخان فخرالملک معروف به عبدالحسینخان کُفری، پسر محمدحسنخان سردار قاجار، متعلق بود.
ازاینرو، در آن روزگار به
حسینآباد و یا
حسینیه شهرت داشت.
هنوز هم در این محله میدانی به نام حسینآباد وجود دارد.
[ویرایش]
در آن دوره قناتی برای مصارف اهالی این محل حفر شده بود،
که امروزه نیز فعال است.
مظهر این قنات در اختیاریه است و نام مالک آن غفاری ـ محتشمی ضبط شده است.
این قنات در منابع به نام اختیاریه و یا غفاری آمده است.
عمق مادرچاه این قنات ۳۵ متر و طول آن ۴۰۰ متر است.
[ویرایش]
در دورهی مظفرالدین شاه، غلامحسین غفاری (۱۲۷۶-۱۳۶۶ هـ.ق/ ۱۸۵۹-۱۹۴۷ م)، پسر
میرزا هاشمخان امینالدوله ملقب به صاحباختیار، پس از آنکه باغ چیذر را به شاهزاده شعاعالسلطنه، پسر مظفرالدین شاه فروخت.
زمینهای حسینآباد (میان
رستمآباد و
سلطنتآباد) را که قسمتی از آن وقف بود و جزو زمینهای ده دروس به شمار میرفت، خریداری کرد.
باغی در آن احداث کرد و آن را به سبب آنکه ملقب به صاحباختیار بود، اختیاریه نام نهاد.
مستوفیالممالک پسر
میرزا یوسف آشتیانی در سالهای پایانی عمر خود، بیشتر تابستانها را در آنجا میگذرانید.
در این فصل، در طول خیابان بلند اختیاریه «چادرهای پوش هندی» میافراشتند.
تقریباً هر روز
شیخ خزعل، سردار ظفر، سردار اسعد، میرزا سلیمان خان میکده و دکتر ملکزاده از وقت ناهار در ایـن چادرها گرد هم میآمدند و بیشتر اوقات برای صرف شام نیز در آنجا میماندند.
محتشمالدوله پیشکار غلامحسینخان غفاری صاحباختیار، تهیهی لوازم آنان را به عهده داشت.
از آنجا که صاحباختیار به گل مریم علاقهی بسیاری داشت، دستور داده بود تا در باغچههای اطراف چادرها و استخر، گل مریم کاشته شود.
همچنین او به عکس علاقهمند بود و مجموعهی عکسهای بینظیری داشت.
در زیر هر عکس، نام شخص و یا اشخاص، محل و تاریخ عکس را به خط خود مینوشت و در صندوقهایی در عمارت اختیاریه نگهداری میکرد.
افزونبرآن دیوارهای عمارت اختیاریه پوشیده از عکسهای تاریخی بود.
[ویرایش]
اختیاریه گورستانی هم داشت که برای خاکسپاری مردگان رستمآباد پایین (سفلا) از آن استفاده میشد.
از جملهی مشاهیری که در آن گورستان دفن شدند، میتوان به فتحالله خان مقدم مراغهای ــ ظفرالدوله سردار مؤید (۱۲۲۴ هـ.ق/ ۱۸۰۹ م) ــ اشاره کرد که در سال (۱۳۰۶ هـ.ش/ ۱۹۲۷ م) در ۸۲ سالگی درگذشت.
این گورستان در سالهای پس از پیروزی
انقلاب اسلامی، تغییر کاربری داد و به بوستانی به نام
داور که امروزه (۱۳۹۱ هـ.ش) اختیاریه خوانده میشود، بدل شد.
بوستان داور در اختیاریهی شمالی در خیابان تسلیمی واقع است.
در این بوستان، آرامگاهی وجود دارد که متعلق به
حاج آقا آخوند رستمآبادی است و شهرداری منطقهی ۳ تهران برای این آرامگاه بقعهای زیبا نیز ساخته است.
از جملهی وقایع تاریخی اختیاریه، میتوان به مخفی ـ شدن
فضلالله زاهدی رهبر کودتای ۲۸ مرداد (۱۳۳۲ هـ.ش/ ۱۹ اوت ۱۹۵۳ م) در باغی متعلق به مصطفى مقدم در اختیاریه اشاره کرد.
مصطفى مقدم در دورهای ریاست بانک سپه را عهدهدار بود.
[ویرایش]
امروزه محلهی اختیاریه از شمال به بزرگراه آیتالله صدر، از جنوب به خیابان شهید کلاهدوز (دولت) و محلهی احتشامیه، از غرب به بلوار کاوه و از شرق به خیابان پاسداران محدود است.
[ویرایش]
[ویرایش]
•
جعفری، شیوا، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «اختیاریه»، ص۵۸.
