|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
خوردین xovardīn، یا خواردین، روستایی قدیمی در جنوب غربی شمیران بود که از شمال به اوین و از شرق به ونک محدود میشد. نام آن به معنای «زمین با پستی و بلندی» است. در دوران قاجار، اراضی خوردین از موقوفات آستان قدس بود و در دوره پهلوی اول به نصیرالدوله بدر فروخته شد. کشاورزی در این روستا به وسیله دو رشته قنات آبیاری میشد و محصولات آن شامل گندم، جو و میوه بود. در اواخر دههی (۱۳۲۰ هـ.ش) جمعیت آن حدود ۸۵ نفر، عمدتاً ارمنی، بود. با رشد تهران در دههی (۱۳۴۰ هـ.ش) زمینهای خوردین تفکیک و ساختوساز در آن آغاز شد و اکنون جزو شهرک غرب محسوب میشود. [ویرایش] ۱ - معرفی خوردینخوردین سابقاً روستایی در جنوب غربی بلوک شمیران بود. اراضی این روستا به مناظق زیر محدود میشود که عبارتند از: • از شمال به اراضی اوین (محله)؛ • از جنوب به اراضی پونک؛ • از غرب به اراضی فرحزاد و مرادآباد؛ • از شرق به اراضی ونک محدود میشد. [۱]
نقشه تهران و اطراف، ۱۳۲۸ ق/ ۱۹۱۰ م، به کوشش عبدالرزاق بغایری، تهران، مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی سحاب.
[ویرایش] ۲ - معنی اسم روستانام روستا در منابع به صورت خوَردین و خُردین ضبط شده است. اهالی این روستا آن را خوردین به ضم «خ» و سکون «و» و «ر» میخواندند و در دوایر ثبت نیز به همین نام ضبط میگردیده است. [۲]
معتمدی، محسن، جغرافیای تاریخی تهران، تهران، ۱۳۸۱ ش، ص۳۷۴،.
این نام مرکب از دو واژهی «خَوَر» و «دین»/ «دوین» است. جزء اول آن را به معنای زمین پست ــ که در زبان کردی نیز به همین معنا کاربرد دارد ــ دانستهاند و جزء دوم آن به نوشتهی مینورسکی به معنای تپه و برجستگیهای زمین است؛ معنای این دو جزء را بر روی هم «زمینِ با پستی و بلندی» گفتهاند. [۳]
معتمدی، محسن، جغرافیای تاریخی تهران، تهران، ۱۳۸۱ ش، ص۳۷۴.
[ویرایش] ۳ - تاریخچه اراضی روستاخوردین از روستاهای قدیمی شمیران به شمار میرفت و در روزگار قاجار، اراضی آن از موقوفات آستان قدس بود. در همان دوران میرزا آقا خان نوری، صدراعظم ناصرالدین شاه و میرزا یوسف خان مستوفی برای مدتی اراضی آن را در اجاره داشتند. در زمان پهلوی اول، املاک موقوفهی اطراف تهران را خالصه اعلام کردند و سپس این املاک به نصیرالدوله بَدِر، از رجال سیاسی آن زمان، فروخته شد. [۴]
ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ۱۳۷۱ ش، ج۱، ص۳۶۳.
[ویرایش] ۴ - سیستم آبیاریزمینهای کشاورزی خوردین را دو رشته قنات پرآب آبیاری میکردند که مظهر یکی از آنها در باغ خوردین و دیگری نزدیک به دهکده آفتابی میشد. در این دو رشته قنات بهفراوانی ماهی وجود داشت. [۵]
ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ۱۳۷۱ ش، ج۱، ص۳۶۴.
افزون بر این دو رشته قنات، در بهار رودخانهی فصلی اوین که در واقع مرز میان این روستا با ده ونک بود، بخشی از زمینهای کشاورزی آنجا را آبیاری میکرد. [۶]
معتمدی، محسن، جغرافیای تاریخی تهران، تهران، ۱۳۸۱ ش، ص۳۷۴.
[۷]
کریمان، حسین، قصران ( کوهسران)، تهران، ۱۳۵۶ ش، ج۱، ص۵۰۸.
[ویرایش] ۵ - میزان و نوع محصولات کشاورزیاین روستا به هنگام آبادانی دارای ۴۰ هکتار زمینهای گندمکاری، ۱۰ هکتار جو و ۴۰ هکتار باغ و قلمستان بود. غلات، بنشن، یونجه و میوه از دیگر محصولات آن به شمار میرفت. شالبافی نیز از دیگر راههای درآمدهای مردم خوردین بود. [ویرایش] ۶ - جمعیت و دین مردم روستادر اواخر دههی (۱۳۲۰ هـ.ش) خوردین دارای ۸۵ تن جمعیت بود که بیشتر ارمنی بودند. [۸]
کریمان، حسین، قصران (کوهسران)، تهران، ۱۳۵۶ ش، ج۱، ص۵۰۸.
[۹]
فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادیها)، استان مرکزی، دایره جغرافیایی ستاد ارتش، تهران، ۱۳۲۸ ش، ج۱، ص۸۲.
در سرشماری سال (۱۳۳۵ هـ.ش) جمعیت روستا به ۴۲ تن کاهش یافت که از این شمار، ۳۱ تن مرد و ۱۱ تن زن گزارش شده است. [۱۰]
گزارش مشروح حوزه سرشماری تهران، وزارت کشور، تهران، ۱۳۳۷ ش، ص۳.
در آن سالها بافت جمعیتی خوردین تغییر یافت و در کنار ارمنیان، مسلمانان نیز در آنجا اقامت گزیدند. [۱۱]
ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ۱۳۷۱ ش، ج۱، ص۳۶۴.
[ویرایش] ۷ - وضعیت کنونییک جادهی خاکی خوردین را به روستای ونک متصل میساخت. [۱۲]
فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادیها)، استان مرکزی، دایره جغرافیایی ستاد ارتش، تهران، ۱۳۲۸ ش، ج۱، ص۸۲.
با رشد کالبدی تهران در دههی (۱۳۴۰ هـ.ش) زمینهای خوردین تقسیمبندی و تفکیک گردید و از همان سالها ساختوساز در آنجا آغاز شد. اما در اوایل دههی (۱۳۵۰ هـ.ش) شرکتهای ساختمانسازی داخلی و خارجی و نیز اشخاص متفرقه (البته تحت شرایط و ضوابط خاص همراه با مجوز) شروع به احداث بناهای گوناگون کردند. در نقشههای تهران که در سالهای (۱۳۲۰ و ۱۳۳۰ هـ.ش) تهیه شدهاند. در نقشهی اوایل دههی (۱۳۴۰ هـ.ش) تمامی این منطقه بهجز باغ اربابی آنجا، بهصورت زمین بایر نشان داده شده است. امروزه تمامی این منطقه جزو محدودهی شهرک غرب به شمار میرود. [ویرایش] ۸ - پانویس
[ویرایش] ۹ - منبع•شعبانی، میلاد، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ،برگرفته از مقاله «خوردین»، ص۸۲۴. ردههای این صفحه : دانشنامه تهران بزرگ | روستاهای تهران
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
