کمرد
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
{{منابع:کمرد (تهران)|عناوین مقالات دانشنامه تهران بزرگ|کمرد (تهران)}}
کمرد kamard، روستایی از توابع دهستان سیاهرود، واقع در ۲۴کیلومتری جادهی تهران ـ دماوند.
کمرد، روستایی از توابع دهستان سیاهرود در ۲۴ کیلومتری جاده تهران-دماوند و در ارتفاع ۱,۷۲۹ متری واقع شده است.
جمعیت ثابت آن حدود ۱۲۰ خانوار است که در تابستان به بیش از ۲۵۰ خانوار میرسد.
اهالی بومی شامل نامهای بالانی، آبشاری و طیبی هستند.
این روستا دارای یک مسجد کوچک، حسینیه بزرگ و دو مدرسه است.
شغل اصلی مردم در گذشته کشاورزی و دامداری بود.
اکنون بیشتر در کارگاهها و کارخانههای شهرک صنعتی کار میکنند.
آب آشامیدنی و آبیاری باغات عمدتاً از آبشار تأمین میشود و کمآبی موجب رها شدن بسیاری از زمینها شده است.
بافت تاریخی روستا به جز بنای امامزاده طیب بن طاهر تخریب شده و با نزدیک شدن ساختوسازهای شهری ناشی از شهر جدید پردیس، مراتع و مزارع به مدیریت این شهر درآمدهاند.
[ویرایش]
این روستا در موقعیت °۵۱ و ´۴۵ طول شرقی، و °۳۵ و ´۴۶ عرض شمالی، در ۴ کیلومتری شرق جاجرود و در دامنهی شرقی آراکوه، در ارتفاع ۷۲۹‘۱متری از سطح دریا قرار دارد.
[ویرایش]
در حدفاصل میان روستای کمرد و جادهی اصلی که در سرتاسر جبههی شمالی آن شهرک صنعتی کمرد قرار گرفته است، رشتهکوهی از شرق به غرب امتداد دارد که آن را کوه دوبرارون یا دوبرادران مینامند.
حد شرقی این کوه به شهر جدید پردیس، و حد غربی آن به جنوب غربی روستای کمرد و منطقهی باغک منتهی میشود.
دسترسی به روستای کمرد از طریق عبور از میان شهرک صنعتی و انتهای جنوبی کوه دوبرارون امکانپذیر است.
روستای کمرد بر یال یا خطالرأس تپهای واقع است که دو طرف آن را دو مسیل در بر گرفته است.
[ویرایش]
نام مزرعهها، کوهها، منطقهها و درههای اطراف روستای کمرد از مجاورت جادهی اصلی عبارتاند از: پِله، پلهپلوک، چشموک، باغ رمضون، درهی آسنداری، درهی گوآرا، کوه دوبرارون، سروینجه، سرچاه، پیسابی، و از آنجا به سمت شمال و غرب روستا دهنهی پلنگواز، تختی شیرعلا، کُلادره، تنگهی پاوارسادات، سرقبرستانی، سرخهنو، آبشار، گردنهپاره، گولهبندک، درهی کلخانمی، کوشگراک، کُندکوهک، چالویرجون، تنگهمحله، سرلیز، قلمشمسی یا قلمشمشیر، وَلونسومک، آبچال، درهی پاتنگلو، تختلو، اراکو، خراباستلک، تختی ویریه، پوسونکی، باغک، شمسآباد، تپهی سیف و دراززمین.
[ویرایش]
روستای کمرد دارای ۳ محله است.
۱. کونمحله که در سینهکش شرق تپهای جا دارد و روستا بر روی آن ساخته شده است.
۲. بارمحله که در حدفاصل میان کونمحله و بنای حسینیهی کمرد قرار دارد.
۳. جیرمحله (پایینمحله) که بنای امامزاده طیب بن طاهر در آن قرار دارد.
[ویرایش]
نام خانوادگی اهالی بومی روستای کمرد، بالانی یا پالانی، آبشاری، طیبی، زرشکی، والی و چوپانی است؛ اما بیشتر خانوادههایی که دارای نام خانوادگی پالانی، چوپانی، آبشاری و زرشکی بودهاند، نام خانوادگی خود را به حسینی، نیکوال، خرمیفر، والیتبار، رضوانفر، داوودی و کیانیفر تغییر دادهاند.
افزون بر آن افراد مهاجر جدید و برخی از تهرانیهای خوشنشین نیز به جمعیت روستا اضافه شدهاند.
[ویرایش]
روستای کمرد در تابستان و ایام تعطیل بیش از ۲۵۰ خانوار جمعیت دارد؛ اما جمعیت ثابت آن حدود ۱۲۰ خانوار است.
[ویرایش]
این روستا دارای مسجدی نسبتاً کوچک و قدیمیساز به نام مسجد صاحبالزمان و حسینیهای بزرگ و نوساز بر بالاترین نقطهی روستا ست.
[ویرایش]
در این روستا یک باب مدرسهی ابتدایی و یک باب مدرسهی راهنمایی وجود دارد که دانشآموزان دختر و پسر در آن به تفکیک کلاس دخترانه و پسرانه درس میخوانند.
دانشآموزان دبیرستانی این روستا برای ادامهی تحصیل به شهر جدید پردیس میروند.
در این روستا یک باب حمام تاریخی وجود داشت که در سالهای نخستین انقلاب تخریب گردید و به جای آن حمام جدید احداث شد، اما این حمام اکنون متروک و بلااستفاده است.
[ویرایش]
شغل قدیم مردم روستای کمرد بیشتر کشاورزی و بهخصوص کشت دیم و دامداری بود.
اکثر آنان اکنون در کارگاهها و کارخانههای شهرک صنعتی کمرد کار میکنند و برخی نیز در تهران دارای مشاغل دولتیاند.
[ویرایش]
آب آشامیدنی، مصرفی و آبیاری باغات روستای کمرد بیشتر از آبشار تأمین میشود.
بخشی از آن نیز از طریق قناتی که در منطقهی سرچاه وجود دارد، فراهم میگردد.
روستای کمرد دچار کمآبی است و به همین سبب بیشتر زمینهای اطراف روستا به حال خود رها شده است.
[ویرایش]
در محدودۀ روستا و حیاط خانهها، باغهایی کوچک وجود دارد که درختان آنها غالباً گردو، گیلاس، آلبالو و شمار محدودی نیز انواع دیگر همین گونهها هستند.
اما بهسبب کمبود آب، رشد و رونق خوبی ندارند.
فقط در مسیر روستا به آبشار که درهی کمعمقی است و پیوسته سرریز آب آبشار در آن جریان دارد، درختهای بزرگ و شادابی وجود دارند که طراوت ویژهای به محیط روستا منتقل میکنند.
[ویرایش]
اهالی روستای کمرد معتقدند که محل اولیهی این روستا در گذشته در سمت غرب روستا و در مکانی به نام درهمحله بوده است و از دورهی قاجار، روستا به مکان فعلی منتقل شده است.
[ویرایش]
از بافت تاریخی و قدیم روستای کمرد اثری جز بنای امامزادهای به نام طیب بن طاهر باقی نمانده است و تقریباً همهی خانههای قدیمی تخریب و نوسازی شدهاند.
[ویرایش]
در مجاورت این روستا دو آبشار وجود داشت که امروزه یکی از آنها دارای آب و دیگری خشک است.
[ویرایش]
پس از احداث شهر جدید پردیس در حدود ۵کیلومتری شمالشرقی روستای کمرد و تصمیمهای اتخاذشدهی جدید در مورد تقسیمات کشوری منطقه، تمامی مراتع، مزارع، کوهها و آبادیهای کوچک حدفاصل شهر پردیس تا جاجرود در اختیار مدیریت شهر پردیس درآمده، و ساختوسازهای شهری پردیس نیز به نزدیکی روستای کمرد رسیده است.
[ویرایش]
•
پازوکیطرودی، ناصر، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ،برگرفته از مقاله «کمرد» ص۱۳۲۳.
