|
| ||||||||||||||||||||||||||||
کرشت، بزرگترین و پرجمعیتترین روستای بومهن، در جنوب غربی این شهر و در ارتفاع ۱,۶۸۳ متری واقع شده است. وسعت آن بیش از ۲,۷۰۰ هکتار است و جمعیت بومی آن حدود ۳۰۰ خانوار و غیربومی بیش از ۵۰۰ خانوار میباشد. آب آشامیدنی و کشاورزی در گذشته از قنات تأمین میشد، اما اکنون بیشتر مشاغل به خدمات تغییر یافتهاند. بناهای تاریخی روستا، از جمله مسجد امام حسین (ع) و مدرسه، نوسازی شدهاند. قدمت کرشت به پیش از قاجار میرسد و توسعه آن از اوایل دوره قاجار با اسکان قبایل لر آغاز شده است. تپهگنجی، یک تپه باستانی در نزدیکی روستا، در اوایل دهه ۱۳۷۰ تخریب شد. [ویرایش] ۱ - موقعیت جغرافیاییاین روستا در °۵۱ و ´۵۰ طول شرقی، و °۳۵ و ´۴۳ عرض شمالی در فاصلهی حدود دوکیلومتری جنوب جـادهی تهـران ـ بومهن در ارتفـاع ۶۸۳‘۱متری از سطح دریا جای دارد. [ویرایش] ۲ - وضعیت سکونت مردمروستای کرشت را میتوان بزرگترین، پرجمعیتترین و آبادترین روستای بومهن نامید. وسعت اراضی این روستا بیش از ۷۰۰‘۲ هکتار است و تمامی آنها وقف امام حسین (ع) است. در دههی (۱۳۸۰ هـ.ش) ادارهی اوقاف آنها را ۹۹ساله به فروش گذاشته است و بر این اساس خرید و فروش میشود و اشخاص حقیقی و حقوقی آنها را خریداری، و اقدام به ساختوساز در آنها مینمایند. نام خانوادگی اهالی بومی و اصیل روستای کرشت تابانپور، چراغی، صفاجو، شکاری، شوری، گُلگوَند، ریواسی، دُرّی، جَرَسی، فرهمند، سیری، زبردست، دیانتپور، نجاتی امین، خاکساری و حسینوند است. خانوادههای حسینوند در سالهای اخیر نام خانوادگی خود را به یزدانشاد تغییر دادهاند. به گفتهی برخی از اهالی روستای کرشت بیشتر جمعیت این روستا لُر هستند و از زمان قاجار به این منطقه کوچانده شدهاند. جمعیت بومی و اصیل روستای کرشت حدود ۳۰۰ خانوار است. اما جمعیت غیربومی آن از ۵۰۰ خانوار تجاوز میکند. بیشتر افراد غیربومی در سالهای پس از انقلاب اسلامی به این روستا آمدهاند، اما برخی از آنها نیز افراد خوشنشین تهرانی هستند. [ویرایش] ۳ - منبع تامین آب روستاآب آشامیدنی و کشاورزی روستای کرشت در گذشته از طریق قنات تأمین میشد و در آن بیش از ۸ رشته قنات وجود داشت. دو رشته از این قناتها در داخل روستا بود و آب آن برای آشامیدن و مصارف روزمرهی اهالی استفاده میشد. آب بقیهی قناتها که به نامهای تَلَجار، تکدرخت، میانی، درهسیاه، شوردره یا قنات عموبزرگ شهرت داشتند، صرف امور کشاورزی میشد. امروزه سال (۱۳۹۱ هـ.ش) از آب قناتها فقط برای آبیاری باغچهی خانهها استفاده میشود. در اوایل دههی (۱۳۸۰ هـ.ش) برای جبران کمبود آب آشامیدنی و مصرفی اهالی روستای کرشت اقدام به حفر یک حلقه چاه در مجاورت قنات میانی شد. اما در اواخر این دهه و به دنبال افزایش واحدهای ساختمانی شهرک پردیس و اسکان جمعیت در آنها، آب چاه به مرور آلوده شد. [ویرایش] ۴ - مشاغل روستادر گذشته شغل اهالی روستای کرشت کشاورزی و دامداری بود. وجود قناتهای متعدد و اراضی وسیع و گسترده با پوشش خاکی مرغوب و حاصلخیز و همچنین گستردگی مراتع و چراگاههای وسیع با پوشش گیاهی انبوه و متنوع و وجود ییلاقهای خوب در شمال روستا که به دشت لار منتهی میشد، عواملی بودند که مشاغل رایج در روستا را بسیار پررونق کرده بود. امروزه سال (۱۳۹۱ هـ.ش) هیچیک از مشاغل قدیم در روستا وجود ندارد. نیمی از جوانان روستای کرشت به تهران مهاجرت کردهاند. بقیهی آنها در شهر بومهن یا روستای کرشت دارای مشاغل خدماتی هستند و یا در کارخانهی سیمان روستای باغکمش و کارگاههای کوچک تولیدی و صنعتی منطقه کار میکنند. در روستای کرشت یک واحد تولیدی به نام شرکت مهسان در دههی (۱۳۸۰ هـ.ش) احداث شده است که لوازم بهداشتی تولید میکند. حدود ۲۰۰ نفر از جوانان مرد و زن روستا در این شرکت به کار اشتغال دارند. [ویرایش] ۵ - بناهای تاریخی و فرهنگی روستاهمهی بناهای تاریخی ـ فرهنگی روستای کرشت نظیر خانهها، حمام، مسجد و مدرسه تخریب، و نوسازی شدهاند. حمام قدیمی این روستا که به پیش از دورهی قاجار تعلق داشت، کاملاً تخریب شده، و اثری از آن بر جای نمانده است. بنای حمام دیگری در اواسط دههی (۱۳۳۰ هـ.ش) ساخته شد که حمام دوشی بود و تا اواخر دههی (۱۳۷۰ هـ.ش) از آن بهرهبرداری میشد. این حمام نیز در اواخر دههی (۱۳۸۰ هـ.ش) تخریب، و در محل آن بنای کتابخانهی روستا ساخته شد. ۵.۱ - بنای مسجد روستابنای مسجد روستای کرشت که در ابتدا کوچک و خشت و گلی بود و قدمت آن به دورهی حکومت محمد شاه قاجار (سل ۱۲۵۰-۱۲۶۴ هـ.ق) میرسید. یکبار در دههی (۱۳۴۰ هـ.ش) تخریب، و با مصالح آجر، آهن و سیمان نوسازی و اندکی بزرگتر شد. این مسجد نیز در اواسط دههی (۱۳۸۰ هـ.ش) نوسازی و بزرگتر شد. بنای کنونی مسجد روستای کرشت که مسجد امام حسین (ع) نامیده میشود، دارای ابعاد تقریبی ۱۷× ۱۶ متر، و مشتمل بر دو طبقه و زیرزمین است. سردر اصلی مسجد امام حسین (ع) در گوشهی پخ شمال غربی مسجد واقع شده است که کاشیکاری بلند و برافراشتهای دارد. این کاشیها دارای نقوش اسلیمی و هندسی و اندکی گلوبوته است. در گرداگرد سطح کاشیکاریشدهی سردر مسجد عباراتی قرآنی به خط نستعلیق و به رنگ سفید بر زمینهی لاجوردی، و بر پیشانی آن نام مسجد نوشته شده است. در پشت سردر فضایی چندضلعی وجود دارد که نقش کفشکن مسجد را ایفا میکند و ورود به داخل شبستان مسجد از داخل آن صورت میگیرد. بدنههای بیرونی ضلع شمالی و غربی مسجد امام حسین (ع) روستای کرشت با سنگ سفید پوشانده شده، و در سرتاسر رخبام این دو ضلع بنا ردیفی از کاشی نصب شده است. بر بدنهی سطح کاشیکاریشدهی رخبام عباراتی قرآنی به چشم میخورد. قطعاتی از کاشیهای این قسمت بنا در سالهای اخیر آسیب دیده، و برخی از آنها کنده یا شکستهشده و افتاده، و ترکیب کلی کتیبه را مخدوش کرده است. فضای شبستان مسجد امام حسین (ع) دارای ۵ ستون فلزی است که بدنههای آنها با سنگهای مرمر قهوهای و به شکل دایره پوشانده شده است. این مسجد محراب کاشیکاریشدهی زیبا و برافراشتهای دارد که با نقوش و کتیبههای مختلف تزیین شده است. در گرداگرد فضای محراب آیهی ۳۶ سورهی نور به خط نستعلیق شکسته و بر زمینهی آبی آسمانی، و در بالای محراب، ذکر صلوات نوشته شده است. رنگ و نقوش کاشیهای محراب این مسجد هماهنگ انتخاب شدهاست. بر بدنهی رخبام نیمطبقهی بخش زنانهی مسجد امام حسین (ع) ردیفی از کاشیکاری وجود دارد که بر روی آنها عباراتی قرآنی نوشته شده است. قسمت ازارهی این مسجد تا ارتفاع حدود یک متری با سنگهای خاکستری، و بقیهی سطوح داخلی آن با گچ اندود شده است و دو پنجرهی بزرگ فلزی که در دو طرف محراب وجود دارد، نور طبیعی داخل مسجد را تأمین، و هوای آن را تهویه میکند. بر بالای پشتبام مسجد، گنبد فلزی نسبتاً کوچکی نصب شده است. ۵.۲ - بنای قدیمی مدرسه روستابنای قدیمی مدرسهی روستای کرشت نیز که در اوایل دههی (۱۳۳۰ هـ.ش) احداث شده بود و دارای ۸ کلاس درس و فضاهای خدماتی جانبی بود، در سال (۱۳۸۴ هـ.ش) تخریب، و توسط بانوی خیّری به نام زری حاتمی نوسازی گردید. بنای مدرسهی جدید که نام آن بر سردر ورودی با عنوان «مجتمع آموزشی شهید شکاری، دبستان حاتمی، راهنمایی غنـایی» نوشته شده است، ۷۰۰ مـ۲ زیربنا و ۹۰۰‘۱ مـ۲ عرصه دارد. در این مدرسه دانشآموزان روستای کرشت و برخی از دانشآموزان شهرک طلایه و روستاهای طاهرآباد و شهرآباد تا پایان دورهی راهنمایی درس میخوانند و برای ادامهی تحصیل در مقطع دبیرستان به مدارس شهر بومهن میروند. [ویرایش] ۶ - قدمت روستاقدمت شکلگیری روستای کرشت به پیش از دورهی قاجار میرسد. اما توسعه و گسترش آن از اوایل دورهی قاجار و به دنبال اسکان برخی از قبایل و ایلات لر در این ناحیه آغاز شد و در دورهی پهلوی ادامه یافت. رشد تصاعدی و روزافزون ساختوساز و افزایش جمعیت روستای کرشت از اواسط دههی (۱۳۶۰ هـ.ش) آغاز شد و این روند با سرعت همچنان ادامه دارد. [ویرایش] ۷ - تپههای اطراف روستادر شمال غربی روستای کرشت و در مکانی که قنات معروف درهسیاه قرار داشت، تپهای باستانی به نام تپه گنجی وجود داشت که به گفتهی اهالی، هر جای آن را میکندند، ظروف سالم سفالی و ابزارهای فلزی و اسکلت انسان پیدا میشد. این تپه در اوایل دههی (۱۳۷۰ هـ.ش) کاملاً تخریب، و خاک آن برای جادهسازی منتقل شد و مکان آن اکنون به میدان روستا بدل شده است. [ویرایش] ۸ - منبع• پازوکی طرودی، ناصر، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «کرشت»، ص۱۲۹۵. ردههای این صفحه : دانشنامه تهران بزرگ | روستاهای تهران
|
||||||||||||||||||||||||||||
