اسپیاو، چشمه češme-ye espī-ow، چشمهای در فاصله ۹ کیلومتری شمال فرحزاد و در انتهای درهای که رودخانه فرحزاد از آن سرچشمه میگیرد، واقع شده است. این چشمه با ارتفاع ۲۹۵۰ متری، در دامنهی کوهی قرار دارد که امامزاده داوود در دامنهی شمالی آن قرار گرفته است. آب این چشمه دائمی است و پس از آبیاری مزارع یونجهزار، به سمت جنوب جریان مییابد. نام اسپیاو احتمالاً به معنی "آب سفید" یا "آب اسب" است. در اطراف چشمه، کوههای مرتفع دو شاخ و کارا قرار دارند که مرز بین تهران و شمیران را تعیین میکنند. آب این کوهها به دو رودخانه فرحزاد و درکه میریزد. برفهای این کوهها منبع اصلی آب منطقه هستند و حوضه آبخیز فرحزاد دارای مراتع سرسبز و پوشش گیاهی انبوه است. متأسفانه، مسیر رودخانه فرحزاد به دلیل آلودگی و عدم رعایت بهداشت، در وضعیت نامناسبی قرار دارد. [ویرایش] ۱ - معرفی چشمه اسپی اوچشمه اسپی او چشمهای که در فاصلهی تقریبی ۹ کیلومتری شمال فرحزاد واقع است. این چشمه در دامنهی جنوبی کوه بلندی جریان دارد که در دامنهی شمالی آن امامزاده داوود واقع است. [ویرایش] ۲ - موقعیت جغرافیاییاین چشمه در انتهای مسیر درهای که رودخانهی فصلی فرحزاد از آنجا سرچشمه میگیرد. در فاصلهی ۸۰۰ متری شرق مزرعهای که به یونجهزار شهرت دارد، از زمین میجوشد. اسپیاو با °۵۱ و ´۲۰ و ´´۳۰ طول شرقی و °۳۵ و ´۵۱ و ´´۵۵ عرض شمالی و ارتفاع متوسط ۹۵۰‘۲ متر از سطح دریا قرار دارد. [ویرایش] ۳ - ویژگیهای چشمه و جریان آبچشمهی اسپیاو دارای آبی دائمی است که از شمال به جنوب و سپس شرق به غرب جریان مییابد. پس از پیوستن به آب چند چشمهی دیگر، اراضی یونجهزار را آبیاری میکند و به سمت جنوب ادامه مییابد. [ویرایش] ۴ - ریشهشناسی نام اسپی اواِسپی یا اِسبیدر گویش محلی به معنی سفید و واژهی «اُو» به معنی آب است. این دو کلمه روی هم به معنی آب سفید یا سفیدآب میتواند باشد. اَسبی به معنی اسب و اُو به معنی آب، و روی هم به معنی آب اسب، یعنی چشمهای است که اسب از آن آب مینوشد. نزد اهالی منطقه این هر دو وجه کاربرد دارد و مالکان اراضی یونجهزار این نام را در هر دو معنی به کار میبرند. [ویرایش] ۵ - توپوگرافی و حوضه آبخیزدر سمت شرق چشمهی اسپی او کوههای مرتفع دو شاخ در شمال و کوه کارا یا کازا جای دارد. خطالرأس این کوهها در جهت شمال و جنوب، مرز شهرستانهای تهران و شمیران را تعیین میکند. آبهای دامنههای شرقی کوههای یادشده به سمت شرق و سپس جنوب جریان مییابند و رودخانه درکه را تشکیل میدهند. آب چشمههای دامنههای غربی کوههای یادشده نیز به سمت غرب، و سپس جنوب جریان مییابد و به رودخانه فرحزاد میریزد. برفهای این کوهها از ذخایر آبی منطقه به شمار میروند. حوضهی آبخیز رودخانه فرحزاد که چشمه اسپیاو نیز در آن قرار دارد، به سبب فراوانی آب و وجود دستکم ۹ چشمهی دائمی دارای مراتع سرسبز و پوشش گیاهی انبوه است. [ویرایش] ۶ - دسترسی و مسائل زیست محیطیدر حد فاصل میان فرحزاد مزارع یونجهزار، و در مجاورت رودخانه فرحزاد راه باریکی وجود دارد که ارتباط زمینی این دو نقطه را برقرار میکند. این مسیر از مداخلهی مردم تهران مصون نمانده است، چنانکه مسیر رودخانه فرحزاد از مناطق بسیار آلوده و غیربهداشتی به شمار میآید. [ویرایش] ۷ - منبع• پازوکی طرودی، ناصر، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «چشمه اسپی او»، ص۱۱۹. ردههای این صفحه : چشمه های تهران
|
||||||||||||||||||||