|
| ||||||||||||||||||||||||
آفتاب، چاپخانه čāp-xāne-ye āftāb، یکی از چاپخانههای قدیمی تهران است که در سال (۱۳۱۵ هـ.ش) توسط حاج مرتضی حیدری تأسیس شد. این چاپخانه در دورهی پهلوی به چاپ کتاب و روزنامه میپرداخت. در طول فعالیت، تجهیزات مدرن و بهروز خود را ارتقا داده است. پس از فوت حاج مرتضی حیدری در سال (۱۳۴۷ هـ.ش) پسرش خسرو اخوان حیدری مدیریت چاپخانه را بر عهده گرفت. چاپخانه پس از انقلاب اسلامی نیز به کار خود ادامه داد. در جریان جنگ ایران و عراق، محل اصلی چاپخانه تخریب شد. در سال (۱۳۶۸ هـ.ش) در مکان جدیدی فعالیت خود را از سر گرفت. امروزه نیز به عنوان یکی از چاپخانههای فعال تهران شناخته میشود. علاوه بر کتاب، روزنامههایی مانند دهقان و شهباز نیز در این چاپخانه به چاپ رسیدهاند. [ویرایش] ۱ - معرفی چاپخانه آفتابچاپخانه آفتاب از چاپخانههای تهران (تأسیس: ۱۳۱۵ هـ.ش) که از دوره پهلوی به چاپ کتاب و روزنامه میپرداخت. این چاپخانه به مدیریت حاج مرتضى حیدری آغاز به کار کرد. نخستین محل چاپخانه را خیابان ناصر خسرو، کوچهی امامجمعه خویی نوشتهاند. [ویرایش] ۲ - توسعه و فعالیتاین چاپخانه از آغاز کار خود، به چاپ کتاب اختصاص یافته بود و دو دستگاه چاپ سربی به ابعاد ۷۰ × ۵۰ و ۴۰ × ۲۰ سانتیمتر داشت. تجهیزات آن در شمار بهروزترین تجهیزات چاپ زمان خود بود که در یک چاپخانهی غیردولتی به کار گرفته میشد. [۱]
میرزای گلپایگانی، حسین، تاریخ چاپ و چاپخانه در ایران، به کوشش مرضیه مرآتنیا، تهران، ۱۳۷۸ ش، ص۳۷۳.
چاپخانهی آفتاب در حدود سال (۱۳۲۸ هـ.ش) در مکانی جدید در خیابان ناصر خسرو، روبهروی درب اندرون و در ساختمانی نوساز و نسبتاً بزرگ، فعالیت داشت. عبدالرحیم جعفری، بنیانگذار انتشارات امیرکبیر، چندی در طبقهی دوم چاپخانهی آفتاب به کار انتشارات اشتغال داشت. [۲]
دمیرچی، اسماعیل، گفتوگو با قبیله چاپ، تهران، ۱۳۹۱ ش، ص۱۸.
[ویرایش] ۳ - تجهیزات چاپخانهچاپخانهی آفتاب در سال (۱۳۳۴ هـ.ش) تجهیزاتی مدرن در اختیار داشت که عبارتند از: • دو دستگاه ماشین دستی و پایی؛ • ۳ دستگاه ماشین سیلندری دوورقی و سهورقی؛ • ۷ دستگاه ماشین صحافی از آن شمار بود و حدود ۱۴ کارگر در آنجا کار میکردند. [۳]
میرزای گلپایگانی، حسین، تاریخ چاپ و چاپخانه در ایران، به کوشش مرضیه مرآتنیا، تهران، ۱۳۷۸ ش، ص۳۷۳.
[ویرایش] ۴ - دوران انتقال مدیریت و پس از انقلابحاج مرتضى حیدری، مؤسس چاپخانهی آفتاب، در سال (۱۳۴۷ هـ.ش) درگذشت و از آن پس، پسرش خسرو اخوان حیدری مدیریت چاپخانه را بر عهده گرفت. چاپخانهی آفتاب پس از انقلاب اسلامی نیز فعالیت داشت. محل چاپخانه در سال (۱۳۶۷ هـ.ش) در جریان جنگ ایران و عراق مورد اصابت موشک عراقی قرار گرفت و منهدم شد. [ویرایش] ۵ - بازسازی و ادامه فعالیتچاپخانهی آفتاب در آذر سال (۱۳۶۸ هـ.ش) در محلی جدید واقع در خیابان جمهوری، خیابان گلشن، خیابان افخمی، پلاک ۳۴ گشایش یافت. به کار خود ادامه داد و امروزه نیز از چاپخانههای فعال تهران به شمار میرود. افزونبر کتابهای چاپی، چند روزنامه به نامهای دهقان و شهباز (در ۱۳۲۲ و ۱۳۳۰ هـ.ش) چلنگر و توفیق هریک برای مدتی در این چاپخانه چاپ شدهاند. [۴]
میرزای گلپایگانی، حسین، تاریخ چاپ و چاپخانه در ایران، به کوشش مرضیه مرآتنیا، تهران، ۱۳۷۸ ش، ص۳۷۵.
[ویرایش] ۶ - پانویس
[ویرایش] ۷ - منبع• تاره، مسعود، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «چاپخانه آفتاب»، ص۳۸۷. ردههای این صفحه : چاپخانه های تهران
|
||||||||||||||||||||||||
