|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
شیرپلا، پناهگاه و مجتمع ورزشی کوهستانی panāhgāh va mojtamaº-e varzešī-ye kūhestānī-ye šīrpalā، در ارتفاع ۲۷۵۰ متری از سطح دریا، واقع در دامنههای جنوبی کوه توچال (شمال تهران) است. ساخت آن در مرداد (۱۳۴۱ هـ.ش) توسط فدراسیون کوهنوردی ایران و با کمکهای مالی مردمی و کوهنوردان آغاز شد. در آبان همان سال افتتاح گردید. این پناهگاه در ابتدا دارای ساختمانی یکطبقه با ۴۲ تخت بود. در طول زمان گسترش یافته و به یک مجتمع مجهز تبدیل شده است. در سال (۱۳۸۹ هـ.ش) دارای خوابگاه اصلی ۱۵۰ تختخوابی، آب لولهکشی، برق، غذاخوری، بوفه، تلفن و یک دیوارهی مصنوعی سنگنوردی شده است. امروزه این پناهگاه ظرفیت اسکان تا ۲۵۰ نفر را دارد. هر هفته بهطور میانگین پذیرای ۲ تا ۳ هزار نفر است. دسترسی اصلی به آن از مسیر دربند و پسقلعه امکانپذیر است. بهعنوان پایگاهی برای صعود به قلههای مهم منطقه مانند توچال و پیازچال عمل میکند. [ویرایش] ۱ - معرفی پناهگاه و مجتمع ورزشی کوهستانی شیرپلاشیرپلا، پناهگاه و مجتمعی برای ورزشهای کوهستانی، بالاتر از آبشار دوقلو، واقع در دامنههای جنوبی توچال است. این پناهگاه در بلندیهای شمال تهران در ارتفاع ۷۵۰‘۲متری از سطح دریا است. [ویرایش] ۲ - تاریخچهساخت این پناهگاه در مرداد (۱۳۴۱ هـ.ش) توسط فدراسیون کوهنوردی، در زمان ریاست حسین رفعتی افشار و نایب رئیسی ابوالقاسم نوروزی با همکاری برخی از گروههای کوهنوردی آغاز شد. در ۹ آبان ماه همان سال گشایش یافت. پیش از ساخت این پناهگاه، با همت محمدکاظم گیلانپور، از نخستین مربیان و مدرسان کوهنوردی در ایران، سنگچینهایی در محل آن برپا شده بود که به هنگام پیریزی پناهگاه شیرپلا از سنگهای آن استفاده شد. در ساخت پناهگاه شیرپلا، بالغ بر ۲۵۰ هزار تومان هزینه شد که از محل کمکهای مردمی و کوهنوردان فراهم شده بود. از زمان برپایی آن بارها مرمت شده و گسترش یافته است. [ویرایش] ۳ - ویژگیها و امکاناتاین پناهگاه با سنگ، آجر، سیمان و تیرآهن ساخته شده است. در ابتدا، امکانات آن شامل ساختمانی یکطبقه با ۴۲ تختخواب و یک دستگاه موتور برق با قدرت ۵ / ۲ کیلووات در ساعت بود. این پناهگاه با توسعه در سال (۱۳۴۵ هـ.ش) به ساختمانی دوطبقه بدل شد. طبقهی دوم دارای خوابگاهی با گنجایش ۸۰ تختخواب دوطبقه بود. همچنین در آن زمان، پناهگاه شیرپلا به یک دستگاه موتور برق ۱۶کیلوواتی و یک باند هلیکوپتر مجهز شد. در سال (۱۳۴۷ هـ.ش) ساختمانی مجهز و سهطبقه در قسمت جلو ساختمان پیشین به امکانات پناهگاه شیرپلا اضافه شد. از آن پس، بهتدریج امکانات آن افزایش یافت. امروزه (۱۳۸۹ هـ.ش) دارای ۸۰۰ مـ۲ زیربنا، یک خوابگاه اصلی با گنجایش ۱۵۰ تخت، آب لولهکشی، سرویس بهداشتی، برق شهری، غذاخوری، بوفه، تلفن ثابت و یک دیوارهی مصنوعی سنگنوردی در پشت ساختمان است. وضعیت بهداشتی آن تقریباً مناسب است. با توجه به ساختمانهای متعددی که دارد، ظرفیت خواب آن تا ۲۵۰ تن با امکانات لازم افزایش یافته است. هر هفته، بسته به فصلهای مختلف سال، بهصورت میانگین ۲ تا ۳ هزار تن از مجتمع شیرپلا استفاده میکنند. [ویرایش] ۴ - موقعیت و دسترسیراه اصلی دسترسی به پناهگاه شیرپلا از دربند است و پس از گذر از روستای پسقلعه و رسیدن به دوراهی اوسون باید با توجه به علائم راهنما به سمت راست حرکت کرد. نیمهی دوم این راه با کابل، نرده، پلههای فلزی و نردبان ایمنسازی شده است. از پسقلعه تا پناهگاه شیرپلا حدود ۵ / ۲ تا ۳ ساعت راه است. در سمت راست این پناهگاه، راهی وجود دارد که به ایستگاه پنجم تلهکابین توچال و از آنجا به قلهی توچال میرسد. فاصلهی زمانی شیرپلا تا قلهی توچال حدود ۳ تا ۴ ساعت است. در این مسیر، بهجز جانپناه سیاهسنگ یا جانپناه امیری که در نیمههای راه ساخته شده است، استراحتگاه دیگری وجود ندارد. [ویرایش] ۵ - مکانهای قابل دسترسی از پناهگاهاز پناهگاه شیرپلا میتوان به برخی از قلههای اطراف دسترسی یافت. از جمله: • دسترسی به قلههای توچال؛ • دسترسی به پیازچال؛ • دسترسی به شاهنشین؛ • دسترسی به دیگر بلندیهای جبههی جنوبی توچال؛ [ویرایش] ۶ - جاذبههای طبیعی پناهگاهاز جاذبههای دیدنی در طول مسیر پناهگاه شیرپلا میتوان بهموارد زیر اشاره کرد: • مسیر پاکوب؛ • صخرهای از قرارگاه امداد و نجات داوودی؛ • آبشار زیبای معروف به آبشار دوقلو که در پایین ساختمان پناهگاه واقع است؛ • چشمانداز زیبای شهر تهران. [۱]
محمدیفر، داوود، فرهنگ کوهنوردی و غارنوردی ایران، تهران، ۱۳۸۶ ش.
[۲]
همو و محمد ابراهیمی، تاریخ کوهنوردی ایران، تهران، ۱۳۸۲ ش.
[۳]
میرآقایی فعال، میرغنی و مجید یاسینی، جانپناهها و پناهگاههای کوهنوردی ایران، تهران، ۱۳۸۸ ش.
[۴]
فصلنامه کوه، ۱۳۸۷ ش، س ۱۳، شم ۵۱.
[ویرایش] ۷ - پانویس
[ویرایش] ۸ - منبعصفری، سیما، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «پناهگاه و مجتمع ورزشی کوهستانی شیرپلا»، ص۱۱۳۸. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
