|
| ||||||||||||||||||||||||||||
واصفجان، روستایی در ۵ کیلومتری شمال شرقی شهر جدید پردیس و در ارتفاع ۲٫۰۷۱ متری از سطح دریا واقع شده است. این روستا با حدود ۱۰ خانوار جمعیت دائمی، در تابستان به ۲۵۰ خانوار افزایش مییابد. شغل اصلی اهالی در گذشته کشاورزی و دامداری بود. اکنون به دلیل کمبود آب، بیشتر به مشاغل خدماتی و مغازهداری در شهرهای اطراف مهاجرت کردهاند. آب مصرفی روستا در حال حاضر از چاههای عمیق تأمین میشود. بافت قدیمی روستا تخریب شده و تنها چند بنای تاریخی باقی مانده است، از جمله مسجد جامع صاحبالزمان (ع) که در سال (۱۳۴۴) نوسازی شده است. مالکیت اراضی و مراتع این روستا از اواخر دورهی قاجار به خاندان طهماسب تعلق دارد. [ویرایش] ۱ - موقعیت جغرافیاییروستای واصفجان بر فراز تپهای که سرتاسر جبههی شمالی و غربی آن را کوههای نسبتاً بلند، و جبههی شرقی و غربی آن را تپهماهورهای کمارتفاع در برگرفتهاند، واقع شده است. کوه سمت شمال غربی روستای واصفجان، کوشکبند (بند کوچک)، و کوه سمت شمال آن گته بند (بند بزرگ) و دیمزار مستانک و کوه سمت شمال غربی آن قدمگاه و دره هیلاندر بالا نام دارد که به روستا و مزارع و مراتع دونای لواسان بزرگ منتهی میشود. حد غربی روستای واصفجان، به درهی هیلاندر میانه میرسد، و در شرق آن نیز کوههای نِسّام (نسوم = سایه)، ویجیرک و درویشبیلی (درویش علی) قرار دارد که مرز میان این روستا و روستاهای گلدره و بومهن است. هر چند بهسبب وجود تپهماهورهای نسبتاً کوتاه در اطراف روستای واصفجان، میتوان از روستای کهن بومهن و گلدره و نواحی اطراف پورزند به این روستا دسترسی یافت. امروزه راه اصلی آن از شمال شهر جدید پردیس آغاز میشود و پس از عبور از شمال مزرعهی سیارک و جنوب هیزمدره، به واصفجان میرسد. [ویرایش] ۲ - نام خانوادگی اهالی روستای واصفجاننام خانوادگی اهالی بومی روستای واصفجان مرتضوی، طهماسب یا طهماسبی، صومی عجب گل، خاکساری، مصطفوی و صدهزاری است. امروزه (۱۳۹۱ هـ.ش) جمعیت ثابت و دائمی این روستا حدود ۱۰ خانوار است، اما هنگام تابستان و ایام تعطیل، این عده به حدود ۲۵۰ خانوار افزایش مییابد. [ویرایش] ۳ - شغل سابق اهالی روستای واصفجانشغل سابق اهالی روستای واصفجان کشاورزی (کشت دیم) و دامداری بود که با بودن مراتع گسترده و خاک مرغوب، رونق داشت و بخشی از محصولات تولیدی در بازارهای خارج از ده فروخته میشد. امروزه این مشاغل رواج ندارند و حتى حرفهی باغداری که در بسیاری از روستاهای منطقه کم و بیش متداول است، بهسبب کمبود شدید آب از میان رفته است. فقط در حیاط خانهها درختانی نظیر گردو، گیلاس، آلبالو، سیب و جز آنها کاشته میشود که با آب شرب لولهکشی آبیاری میشوند. [ویرایش] ۴ - چشمه قدمگاه روستای واصفجاندر گذشته آب کشاورزی و مصرفی اهالی روستا از طریق چشمهای به نام قدمگاه که نزد اهالی مقدس بود و در شمال غربی روستا قرار داشت، و نیز یک رشته قنات و چند چاه تأمین میشد. در اوایل دههی (۱۳۸۰ هـ.ش) برای تأمین آب ساکنان شهر جدید پردیس اقدام به حفر ۳ حلقهچاه عمیق در اطراف روستای واصفجان کردند که موجب خشک شدن چشمهها و منابع آبی این روستا شد. از همین رو، مقرر شد که آب مصرفی و آشامیدنی مردم روستا از طریق همین چاهها تأمین شود. [ویرایش] ۵ - مهاجرت مردم واصفجان به شهرهای اطرافامروزه بیشتر اهالی روستای واصفجان با حفظ خانه و زمینهای خود در روستا به شهر جدید پردیس، بومهن و تهران مهاجرت کردهاند و به مشاغل خدماتی و مغازهداری روی آوردهاند. [ویرایش] ۶ - تخریب بافت قدیم روستای واصفجانبافت قدیمی روستا از میان رفته، و تنها چند بنای کهن از آن باقی مانده است. حمام تاریخی روستا در سالهای پیش از انقلاب اسلامی تخریب، و در محل آن برای مسجد روستا سرویس بهداشتی احداث شد. در عوض، در جبهی جنوبی روستا، حمام جدیدی ساخته شد که بنای آن هم اکنون موجود، اما متروکه است. بنای نخستین مدرسهی روستا که در سال (۱۳۴۵ هـ.ش) ساخته شده بود و ساختمان مستحکم و زیبایی داشت، نیز اکنون در اختیار شرکت مخابرات است. اما مدرسهی جدید روستا که در سالهای اولیهی پیروزی انقلاب اسلامی در جنوب غربی آبادی احداث شد، امروزه بهسبب مهاجرت اهالی بدون استفاده مانده است. همچنین در اوایل دههی (۱۳۵۰ هـ.ش) خانهی بهداشتی در روستای واصفجان تأسیس شد که تا دههی (۱۳۶۰ هـ.ش) فعالیت داشت و دارای پزشک و پرستار دائمی بود؛ اما پس از آن تعطیل شد. [ویرایش] ۷ - تاریخ تخریب مسجد تارییخ روستای واصفجانبنای تاریخی و اولیهی مسجد روستای واصفجان که با مصالح سنگ، خشت، گِل و چوب احداث شده بود و بیش از ۲۰۰ سال قدمت داشت، در سال (۱۳۴۴ هـ.ش) تخریب، و با افزودن زمینهایی به آن در ابعاد ۱۰×۱۲ متر با مصالح آهن، آجر، سنگ و سیمان نوسازی شد. این مسجد، مسجد جامع صاحبالزمان (ع) نام دارد. [ویرایش] ۸ - عدم وجود بناهای تاریخی در روستای واصفجاندر روستای واصفجان و مناطق اطراف آن، بنا یا تپهی باستانی و تاریخی وجود ندارد که بتوان براساس آنها دربارهی دیرینگی استقرار انسانی در این مکان اظهارنظر قطعی کرد، اما با توجه به سفالهایی که در این محدوده یافت شده است، میتوان قدمت منطقه را دستکم مربوط به دوران تاریخی دانست. [ویرایش] ۹ - حضور خاندان طهماسبی ها در روستای واصفجانبراساس اظهارات اهالی معتمد و کهنسال روستای واصفجان، مالکیت اراضی و مراتع این روستا از اواخر دورهی قاجار متعلق به خاندان طهماسب یا طهماسبیها بوده است. این خاندان از فرزندان طلعتالسلطنه، نوهی ناصرالدین شاه و فـرزند خان نایب بودند. خانم طلعت ـ السلطنه با شخصی به نام سرهنگ محمود خان امیر طهماسب ازدواج کرد و صاحب فرزندانی شد که در دوران پهلوی از صاحبمنصبان بودند و برخی از آنها در جریانات سیاسی کشته شدند. ازجمله سرهنگ محمود خان امیر طهماسب که به دستور رضا شاه با زهری که به او خوراندند، کشته شد. بیشتر مزارع و آبادیهای شمال غربی بومهن نظیر واصفجان، سیارک، جوزک و آب انجیرک به آن خاندان تعلق داشت. [ویرایش] ۱۰ - خلیل طهماسبی عضو گروه فداییان اسلامخلیل طهماسبی عضو گروه فداییان اسلام که در سال (۱۳۲۹ هـ.ش) نخست وزیر وقت، رزمآرا را ترور کرد، نیز از اهالی روستای واصفجان بود. [ویرایش] ۱۱ - منبعپازوکی طرودی،ناصر، دانشنامه تهران بزرگ، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «واصفجان»، صفحه۱۶۳۳. ردههای این صفحه : دانشنامه تهران بزرگ | روستاهای تهران
|
||||||||||||||||||||||||||||
