• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

مهدی آباد

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



{{منابع:روستای مهدی‌آباد (تهران)|عناوین مقالات دانشنامه تهران بزرگ|روستای مهدی‌آباد (تهران)}}
 
مهدی آباد
معرفی مکان
نام‌رسمی مهدی‌آباد
نام‌محلی مهدی‌آباد
نام‌ها لاتینme(a)hdī-ābād
روی‌نقشه آری
اطلاعات ‌جغرافیایی
استان تهران
شهرستان تهران
بخش شمیرانات (سابقاً تابع شمیران)
سال‌بنیاد نامشخص (دوران پیش از ناصری)
اطلاعات جمعیتی و دینی
جمعیت نامشخص (متروک در دهه ۱۳۲۰ هـ.ش)
زبان فارسی
مذهب شیعه
اطلاعات شخصیت‌ها
والیان محمدحسین خان مشیرخلوت
دیگرشخصیت‌ها ارباب مهدی یزدی (نماینده مجلس شورای ملی)

مهدی‌آباد me(a)hdī-ābād، روستایی آباد در دوره قاجار و از توابع شمیران بود که در دهه (۱۳۲۰ هـ.ش) به‌تدریج متروک شد.
این روستا در نزدیکی جاده تهران–دماوند و در اراضی متصل به گنج‌آباد (امانیه) قرار داشت.
مالکیت آن ابتدا در اختیار محمدحسین‌خان مشیرخلوت و سپس ارباب مهدی یزدی بود.
از بناهای مهم آن می‌توان به قلعه‌ای با دو آسیاب و قنات مهدی‌آباد اشاره کرد.
قنات مذکور بخشی از موقوفات آستان حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) بود، اما بعدها بخشی از آن به سفارت آمریکا فروخته شد.
کاهش آبدهی قنات، باعث متروک‌شدن روستا شد.
در نهایت، با گسترش تهران، این ناحیه به شهر ضمیمه گشت.
روستایی آباد در دوره قاجار که در دهه (۱۳۲۰ هـ.ش) متروک شد.

[ویرایش]

۱ - معرفی روستای مهدی‌آباد



روستای مهدی‌آبادروستایی آباد در دوره قاجار که در دهه (۱۳۲۰ هـ.ش) متروک شد.
زمین‌های آن به اراضی امانیه (گنج‌آباد) متصل بود، در گذشته روستایی از توابع شمیران به شمار می‌آمد.
[ویرایش]

۲ - موقعیت جغرافیایی



این روستا در ۷ کیلومتری شمال جاده‌ی دماوند و ۱۲ کیلومتری جنوب خاوری تجریش و بر سر راه شوسه‌ی تهران به دماوند قرار داشته است.
[۱] ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ۱۳۷۱-۱۳۷۴ ش، ج۲، ص۷۶۹.
[۲] فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادی‌ها)، استان مرکزی، دایره جغرافیایی ستاد ارتش، تهران، ۱۳۲۸ ش، ج۱، ص۲۱۵.
[۳] معتمدی، محسن، جغرافیای تاریخی تهران، تهران، ۱۳۸۱ ش، ص۳۹۶.

[ویرایش]

۳ - مالکیت و ساختار روستا



مهدی‌آباد متعلق به محمدحسین خان مشیرخلوت ــ از رجال دوره‌ی ناصری ــ و روستایی آباد بوده است.
[۴] اعتمادالسلطنه، محمدحسن، روزنامه خاطرات، به کوشش ایرج افشار، تهران، ۱۳۴۵ ش، ص۸۵۳.

این روستا بعدها به تملک ارباب مهدی یزدی ــ از نمایندگان مجلس شورای ملی ــ درآمد.
[۵] ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ۱۳۷۱-۱۳۷۴ ش، ج۱، ص۳۱۶.

[ویرایش]

۴ - قلعه و آسیاب‌ها



دو آسیاب واقع در اطراف قلعه‌ای با طول و عرض میان ۸۰ تا ۹۰ متر، در دوره‌ی آبادانی مهدی‌آباد در این روستا وجود داشته است.
بنابر گزارش ستوده، در دهه‌ی (۱۳۲۰ هـ.ش) از این قلعه تنها بقایایی برجای مانده بود.
[۶] ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ۱۳۷۱-۱۳۷۴ ش، ج۲، ص۷۶۹.

[ویرایش]

۵ - قنات مهدی‌آباد



در این قلعه قناتی معروف به قنات مهدی‌آباد وجود داشت.
این قنات که از موقوفه‌های آستان حضرت عبدالعظیم حسنی (علیه‌السلام) به شمار می‌آمد، از اراضی باغ صبا سرازیر می‌شد.
رشته‌ای از این قنات وارد خیابان بهار می‌شد و از گوشه‌ی شمال خاوری بیمارستان شماره‌ی ۲ ارتش داخل بیمارستان ظاهر می‌شد.
[ویرایش]

۶ - دلایل متروک شدن و الحاق به تهران



رشته‌ی دوم این قنات نیز در سال (۱۳۲۰ هـ.ش) توسط سفارت آمریکا خریداری، و آب آن از طریق لوله به سمت سفارتخانه جاری شد.
از این‌رو، زمین‌های روستای مهدی‌آبادی به تدریج خشک و متروک گشت و رو به زوال نهاد و بعدها با گسترش تهران به این شهر ضمیمه شد.
[۷] بلاغی، عبدالحجت، تاریخ تهران، قسمت شمالی و مضافات، شمران قدیم، قم، ۱۳۵۰ ش، ص۷۹.
[۸] «تاریخچه»، منطقه ۴ (بش).
[۹] «موقوفات آستان قدس حضرت عبدالعظیم علیه‌السلام»، عبدالعظیم (بش).
[۱۰] «ویژگیهای بستر طبیعی»، منطقه ۷ (بش ‌).
[۱۱] Abdulazim, www.abdulazim.com / persiannet / nozooraat / nozooraat.htm; Region۴, http: / / region۴.ir / Default.aspx?
[۱۲] language=en-US&PageContentID=۳۰۳۶&tabid=۲۱۴۹۹ (acc. Des. ۱, ۲۰۰۹); Region۷, http: / / region۷.ir / Default. aspx?tabid=۱۹۴۹۲&language=en-US (acc. Des. ۱,۲۰۰۹).

[ویرایش]

۷ - پانویس


 
۱. ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ۱۳۷۱-۱۳۷۴ ش، ج۲، ص۷۶۹.
۲. فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادی‌ها)، استان مرکزی، دایره جغرافیایی ستاد ارتش، تهران، ۱۳۲۸ ش، ج۱، ص۲۱۵.
۳. معتمدی، محسن، جغرافیای تاریخی تهران، تهران، ۱۳۸۱ ش، ص۳۹۶.
۴. اعتمادالسلطنه، محمدحسن، روزنامه خاطرات، به کوشش ایرج افشار، تهران، ۱۳۴۵ ش، ص۸۵۳.
۵. ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ۱۳۷۱-۱۳۷۴ ش، ج۱، ص۳۱۶.
۶. ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ۱۳۷۱-۱۳۷۴ ش، ج۲، ص۷۶۹.
۷. بلاغی، عبدالحجت، تاریخ تهران، قسمت شمالی و مضافات، شمران قدیم، قم، ۱۳۵۰ ش، ص۷۹.
۸. «تاریخچه»، منطقه ۴ (بش).
۹. «موقوفات آستان قدس حضرت عبدالعظیم علیه‌السلام»، عبدالعظیم (بش).
۱۰. «ویژگیهای بستر طبیعی»، منطقه ۷ (بش ‌).
۱۱. Abdulazim, www.abdulazim.com / persiannet / nozooraat / nozooraat.htm; Region۴, http: / / region۴.ir / Default.aspx?
۱۲. language=en-US&PageContentID=۳۰۳۶&tabid=۲۱۴۹۹ (acc. Des. ۱, ۲۰۰۹); Region۷, http: / / region۷.ir / Default. aspx?tabid=۱۹۴۹۲&language=en-US (acc. Des. ۱,۲۰۰۹).

[ویرایش]

۸ - منبع



موسوی زاده، حسن، دانشنامه تهران بزرگ، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «مهدی‌آباد»، ص۱۵۵۷.    






جعبه ابزار