امید، شهرک šahrak-e omīd، در شمال شرقی تهران و در محله قنات کوثر واقع است. در سال (۱۳۵۲ هـ.ش) با هدف تأمین مسکن کارکنان ارتش دوران پهلوی بنیان گذاشته شد. ساخت این شهرک در ابتدا توسط شرکت فرانسوی S.A.E آغاز شد اما با وقوع انقلاب اسلامی متوقف گردید. پس از تصویب قانونی در سال (۱۳۶۴ هـ.ش) تعاونی مسکن امید وابسته به لشکر ۲۱ حمزه کار را در چهار فاز ادامه داد. شهرک شامل نزدیک به دو هزار واحد مسکونی، فضای سبز گسترده و خدمات کامل رفاهی، آموزشی، فرهنگی، مذهبی و ورزشی است. با ساختاری بسته و مدیریت مستقل، این شهرک موفق به دریافت گواهینامههای بینالمللی ایزو در حوزههای مدیریت کیفیت و محیط زیست گردیده است. به عنوان یکی از موفقترین نمونههای شهرکسازی در ایران و خاورمیانه شناخته میشود. [ویرایش] ۱ - معرفی شهرک امیدشهرک امید شهرکی در شمال شرقی تهران، جنوب بزرگراه شهید بابایی و شمال سی و پنج متری استقلال، در محلهی قنات کوثر واقع است. [ویرایش] ۲ - تاریخچه شکلگیری شهرکساخت این شهرک در پی تأمین نیاز مسکن شخصی کارکنان ارتش دوره پهلوی در (۱۳۵۲ هـ.ش/ ۱۹۷۳ م) آغاز شد. ازاینرو، ابتدا به نام دختر شاه، «فرحناز» نامگذاری شد و پس از آن برای مدتی، به دلیل هممکانی با قنات کوثر به شهرک کوثر شهرت یافت. [ویرایش] ۳ - مساحت و تقسیمات زمینزمین این شهرک به مساحت ۴۶/ ۷۲ هکتار از ۳ قطعه ۱۶/ ۱۰ هکتار، ۸/ ۳۷ هکتار و ۵/ ۲۴ هکتاری تشکیل شده است. [ویرایش] ۴ - پروژه ساخت و توقف آندر سال (۱۳۵۴ هـ.ش) قرارداد اولیهی ساخت این شهرک میان بانک رهنی (بانک مسکن فعلی) به عنوان نمایندهی کارفرما و شرکت فرانسوی S. A. E، مجری طرح تنظیم گردید. پس از اجرای قرارداد و پیشرفت ۷۰٪ سفتکاری و زیرساختها در بخش مسکونیِ مجموعه، همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی ایران و خروج شرکت فرانسوی از کشور، کار ساختوساز متوقف گردید. [ویرایش] ۵ - بازگشایی و ادامه ساخت پس از انقلابدر سال (۱۳۶۴ هـ.ش) بهسبب آنکه شمار بسیاری از طرحهای شهرکسازی، نیمهکاره رها شده بود، قانون «تکمیل و نحوهی استفادهی شهرکها و مجتمعهای ساختمانی نیمهتمامِ متوقف» تصویب شد. به موجب آن تعاونی مسکن امید وابسته به لشکر ۲۱ حمزهی ارتش طرحِ ساختِ این شهرک را از وزارت دفاع به نمایندگی از وزارت مسکن (مجری قانونِ یادشده)، طی قراردادی در سال (۱۳۶۴ هـ.ش) خریداری کرد و عملیات ساخت را در طی ۴ فاز ادامه داد. شرایط جنگ هشتسالهی ایران و عراق (۱۳۵۹-۱۳۶۷ هـ.ش/ ۱۹۸۰- ۱۹۸۸ م) بسیاری از مسئولان را برای تکمیل پروژه ناامید کرده بود. از همینرو، انتخاب نام امید انگیزهای برای ادامهی کار و تقویت روحیۀ اعضای تعاونی شده بود و در نهایت نام شهرک امید برگزیده شد. شرکتهای ساختمانی «پلیرا» و «پل سنگ سنندج» با کارفرمایی هیئتمدیرهی تعاونی مسکن امید و مشاوره شرکت مهندسین مشاور گنو، کار ساخت را ادامه دادند. واگذاری واحدهای مسکونی در طی سالهای (۱۳۶۸-۱۳۷۳ هـ.ش) صورت گرفت. [ویرایش] ۶ - مشخصات واحدهای مسکونیشهرک امید دارای ۹۴۶‘۱ واحد مسکونی است که در ۱۸ برجِ ۱۴ تا ۱۸ طبقه در تیپهای ۵۴ تا ۱۳۶ واقع شده است. علاوه بر آن، ۵۰ واحد ویلایی مختص کارکنان ادارهی امور شهرک نیز وجود دارد. واحدهای مسکونی عموماً بتونآرمه است و از نظر مقاومسازی در برابر زلزله پیشبینیهای لازم صورت گرفته است. [ویرایش] ۷ - فضای سبز و منابع آبیبیش از دو سوم کل زمین شهرک را فضای سبز تشکیل داده است (ح ۴۰ هکتار). نزدیکی شهرک به دامنهی کوههای البرز با چنین فضایی، آن را به یکی از مکانهای خوش آبوهوای تهران تبدیل کرده است. پوشش گیاهی این فضای سبز شامل انواع گونههای گیاهی مناسب ۴ فصل است. علاوه بر سطح زمین، برای زیبایی و سلامت منطقه از فضاهای عمودی نیز برای ایجاد فضای سبز استفاده شده است. آبیاری فضای سبز این منطقه با بهرهگیری از آب قنات موسوم به «قنات کوثر» که مظهر آن در داخل شهرک است و همچنین پساب حاصل از تصفیهی فاضلاب شهرک ــ بدون استفاده برای آب آشامیدنی ــ انجام میگیرد. [ویرایش] ۸ - خدمات شهری و زیرساختهاشهرک امید به دلیل بسته بودن، عملاً از خدمات شهری شهرداری برخوردار نیست. ازاینرو، کلیهی نیازهای خدماتی شهروندان ساکن توسط هیئت مدیره، طراحی شده، و به مرحلهی اجرا درآمده است. این خدمات شامل اینگونه بخشهاست: • فضاهای آموزشی و فرهنگی (مهدکودک، مدارس در همهی مقاطعِ تحصیلی از دبستان تا دبیرستان، کتابخانه، آموزشگاههای علمی و هنری، مشاورهی حقوقی و خانهی سلامت)؛ • فضاهای ورزشی (زمینهای اسکیت و تنیس، سالنهای استخر و سونا، والیبال، بسکتبال و بدنسازی، جادهی سلامت)؛ • فضاهای مذهبی، بهداشتی، تجارتی و خدماتی (مانند مسجد، ایستگاه اورژانس تهران، بانک، بیمه، باجهی پست، مراکز تعمیرات و سرویسدهی خودرو)؛ • فضاهای تفریحی و گردشگری؛ • فضای سالن اجتماعات با ظرفیت ۳۱۵ تن مجهز به سیستمهای پیشرفته و مناسب برای اجرای کنسرت و همایشها. [ویرایش] ۹ - مدیریت و ساختار اجراییادارهی کارهای شهرک امید برعهدهی هیئت مدیرهای است که اعضای آن از جانب ساکنان شهرک برگزیده میشوند. هیئت مدیره نیز فردی را به عنوان مدیرعامل که بالاترین مقام اجرایی است، انتخاب میکند. [ویرایش] ۱۰ - گواهینامههای بینالمللیشرایط و امکانات شهرک امید با مدیریت اجرایی عالی آن موجب شده است که این شهرک در سال (۱۳۸۶ هـ.ش) موفق به گرفتن گواهینامهی ایزو ۹۰۰۱ (مدیریت کیفیت)شد. در سال (۱۳۸۸ هـ.ش) به سبب رعایت مسائل زیستمحیطی، موفق به گرفتن گواهینامهی ایزو ۱۴۰۰۱ (مدیریت کیفیت محیط زیست) گردد. از این لحاظ، شهرک امید نخستین شهرک مسکونی در ایران و منطقهی خاورمیانه است که به این مهم نایل آمده است. [۱]
تحقیقات میدانی مؤلف.
[۲]
وزیری، نصرتالله (مدیرعامل شهرک امید)، مصاحبه با مؤلف.
[ویرایش] ۱۱ - پانویس
[ویرایش] ۱۲ - منبع• شیرازینژاد، آزاده، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «شهرک امید»، ص۲۱۰. ردههای این صفحه : دانشنامه تهران بزرگ | شهرک های تهران
|
||||||||||||||||||||||||||||||