• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

رود ایرا

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



{{منابع:رود ایرا (تهران)|عناوین مقالات دانشنامه تهران بزرگ|رود ایرا (تهران)}}

[[[پس زمینه: #FAEBD۷,تیتر:#e۶c۲b۳,عنوان:#ADD۸E۶]]]
||عنوان عکس::
|| نام:: رود ایرا
|| نام محلی :: ایرا
|| نام‌های دیگر:: سیاه‌رود (در ادامه مسیر)، رود دماوند (در محل تلاقی نهایی)
|| نام‌های قدیمی ::
|| عرض‌جغرافیایی ::
|| طول‌جغرافیایی ::
|| عنوان نقشه :: رودهای حوضه‌ی دریاچه‌ی نمک قم
|| استان:: تهران
|| شهرستان:: دماوند
|| بخش:: (نام بخش مربوط به منطقه رودهن)
|| نوع بنا:: رودخانه طبیعی
|| سال‌های مرمت:: ندارد
|| کاربری :: آبیاری زمین‌های روستاهای ایرا، آردینه، وسکاره، بومهن، لوران، سیاه‌بند، طاهرآباد، گل‌خندان قدیم، زردستان و سیاه‌سنگ؛ تغذیه‌ی رود دماوند.
|| کاربری کنونی :: جریان طبیعی، آبیاری، تغذیه رود دماوند
|| دیرینگی:: طبیعی / دوران زمین‌شناسی
|| شماره‌ثبت ::
|| تاریخ ثبت ملی::
|| دوره ساخت اثر::
|| بانی اثر :: طبیعت
|| مالک اثر ::
|| مالک فعلی اثر:: منابع طبیعی ایران / محیط زیست
|| امکان بازدید :: بله (با توجه به عبور از مناطق مسکونی، دسترسی به بخش‌هایی از مسیر امکان‌پذیر است)
|| شماره تلفن ::
|| وبگاه::
ایرا، رود rūd-e īrā، از شاخه‌های رودخانـه‌ی دماوند واقع در شمال‌ غربی شهر رودهن.
ایرا، رودی است از شاخه‌های رودخانه دماوند که در شمال‌ غربی شهر رودهن واقع شده است.
این رود از دامنه‌های کوه‌های فیل‌زمین و کبودکوه سرچشمه می‌گیرد و حدود ۲۵ کیلومتر طول دارد.
ایرا در جهت شمال‌ غربی به جنوب ‌شرقی جریان دارد و پس از عبور از روستای ایرا، رودخانه لاک‌رود را دریافت می‌کند.
این رود سپس به روستای جورد می‌رسد و آب رودخانه جورد را نیز در خود می‌گیرد.
ایرا زمین‌های روستاهای آردینه، بومهن، لوران و دیگر مناطق را آبیاری کرده و در نهایت پس از تغییر نام به سیاه‌رود، به رودخانه دماوند می‌ریزد.
ایرا از رودهای دائمی با دبی کم است و منبع تغذیه‌اش بارش باران و برف و چشمه‌های منطقه است.

[ویرایش]

۱ - معرفی رود ایرا



رود ایرا از شاخه‌های رودخانـه‌ی دماوند واقع در شمال‌ غربی شهر رودهن.
[ویرایش]

۲ - محل‌های سرچشمه



این رودخانه از دامنه‌ی کوه‌های فیل‌زمین (به بلندی ۲۴۹‘ ۳ متر) و کبودکوه (به بلندی ۴۰۰‘ ۲ متر) واقع در ۴۱ کیلومتری شمال ‌شرقی تهران سرچشمه می‌گیرد.
[۱] افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۴۹۳.
[۲] فرهنگ جغرافیایی رودهای کشور، حوضه آبریز ایران مرکزی، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، جلد۳، تهران، ۱۳۸۳ ش، ص۱۲.
[۳] فرهنگ جغرافیایی کوههای کشور، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، جلد۴، تهران، ۱۳۷۹ ش، ص۴۲۰.
[۴] نقشه تقسیمات کشوری (سیاسی)، استـان تهران، شم‌ ۳۸۷، گیتاشناسی، تهران، ۱۳۸۳ ش/ ۲۰۰۴ م.

[ویرایش]

۳ - درازا و جهت



رودخانه‌ی ایرا بـا درازای حـدود ۲۵ کمـ از رودخانه‌های حوضه‌ی دریاچه‌ی نمک قم است و در جهت شمال‌ غربی به جنوب ‌شرقی جریان دارد.
[۵] جعفری، عباس، رودها و رودنامه ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۶ ش، ص۱۱۶.
[۶] افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۴۹۴.

[ویرایش]

۴ - مناطق عبور



شاخه‌ی اصلی این رودخانه پس از گذر از روستای ایرا، رودخانه‌ی لاک‌رود را در غرب این آبادی دریافت می‌کند و به سوی جنوب پیش می‌رود.
رودخانه‌ی ایرا سپس در روستای جورد، آب رودخانه‌ی جورد را که از شمال سرازیر می‌شود، در خود گرفته، ضمن دورزدن کوه گرم‌دره، زمین روستاهای آردینه، وسکاره، بومهن، لوران، سیاه‌بند، طاهرآباد، گل‌خندان قدیم، زردستان و سیاه‌سنگ را آبیاری می‌کند.
[ویرایش]

۵ - تغییر نام به سیاه‌رود



این رود سرانجام، با قطع راه اتومبیل‌رو تهران ـ آمل به سیاه‌رود تغییر نام می‌دهد و پس از تلاقی با رودخانه‌ی آه در روستای سیاه‌سنگ به رودخانه‌ی دماوند می‌ریزد.
[۷] افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۴۹۳.
[۸] جعفری، عباس، رودها و رودنامه ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۶ ش، ص۱۱۶.
[۹] فرهنگ جغرافیایی رودهای کشور، حوضه آبریز ایران مرکزی، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، جلد۳، تهران، ۱۳۸۳ ش، ص۱۲.

[ویرایش]

۶ - دائمی بودن



رودخانه‌ی ایرا از رودخانه‌های دائمی با دبیِ کم به شمار می‌رود.
[ویرایش]

۷ - منبع‌ تغذیه



منبع‌ تغذیه‌ی این رودخانه بارش باران و برف و چشمه‌های منطقه است.
[۱۰] جعفری، عباس، رودها و رودنامه ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۶ ش، ص۱۱۶.
[۱۱] افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۴۹۴.
[۱۲] فرهنگ جغرافیایی رودهای کشور، حوضه آبریز ایران مرکزی، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، جلد۳، تهران، ۱۳۸۳ ش، ص۱۲.

[ویرایش]

۸ - پانویس


 
۱. افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۴۹۳.
۲. فرهنگ جغرافیایی رودهای کشور، حوضه آبریز ایران مرکزی، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، جلد۳، تهران، ۱۳۸۳ ش، ص۱۲.
۳. فرهنگ جغرافیایی کوههای کشور، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، جلد۴، تهران، ۱۳۷۹ ش، ص۴۲۰.
۴. نقشه تقسیمات کشوری (سیاسی)، استـان تهران، شم‌ ۳۸۷، گیتاشناسی، تهران، ۱۳۸۳ ش/ ۲۰۰۴ م.
۵. جعفری، عباس، رودها و رودنامه ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۶ ش، ص۱۱۶.
۶. افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۴۹۴.
۷. افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۴۹۳.
۸. جعفری، عباس، رودها و رودنامه ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۶ ش، ص۱۱۶.
۹. فرهنگ جغرافیایی رودهای کشور، حوضه آبریز ایران مرکزی، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، جلد۳، تهران، ۱۳۸۳ ش، ص۱۲.
۱۰. جعفری، عباس، رودها و رودنامه ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۶ ش، ص۱۱۶.
۱۱. افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، جلد۲، تهران، ۱۳۷۳ ش، ص۴۹۴.
۱۲. فرهنگ جغرافیایی رودهای کشور، حوضه آبریز ایران مرکزی، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، جلد۳، تهران، ۱۳۸۳ ش، ص۱۲.

[ویرایش]

۹ - منبع



بنی‌جانی، علیرضا، دانشنامه تهران بزرگ، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «رود ایرا»، صفحه۲۴۶.    






جعبه ابزار