• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

رستم آبادی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



رستم‌آبادی rostam-ābādī، حاج آخوند (۱۲۵۰- ۱۳۳۲ هـ.ق/ ۱۸۳۴- ۱۹۱۵ م)، فقیه و از علمای مشروعه‌خواه بود.
در رستم‌آباد شمیران زاده شد.
پس از فراگیری مقدمات علوم اسلامی در ایران، برای ادامه تحصیل به نجف رفت و نزد شیخ مرتضی انصاری تلمذ کرد.
پس از بازگشت، مدتی امام جماعت مسجد مدرسه مروی بود و بعدها در ماه رمضان در مسجد مدرسه سپهسالار اقامه جماعت ‌کرد.
او از مخالفان مشروطه و از همراهان شیخ فضل‌الله نوری در نهضت مشروعه‌خواهی بود و در تحصن حرم حضرت عبدالعظیم (۱۳۲۵ ق) شرکت داشت.
مخالفتش با مشروطه را ناشی از اشاعه مفاهیم آزادی و مساوات می‌دانست.
ایشان در سال (۱۳۳۲ یا ۱۳۳۳ هـ.ق) در رستم‌آباد درگذشت و در گورستان اختیاریه (بوستان داور کنونی) دفن شد.
آرامگاه او بعدها بازسازی و سنگ مزارش با نوشته‌ای از دکتر علی‌اکبر ولایتی مزین شد.
وی شخصیتی متقی و مورد احترام در میان علما بود.

[ویرایش]

۱ - معرفی حاج آخوند رستم آبادی



حاج آخوند رستم آبادی (۱۲۵۰- ۱۳۳۲ هـ.ق/ ۱۸۳۴- ۱۹۱۵ م)، فقیه و از علمای مشروعه‌خواه بود.
شیخ ملامحمدعلی، فرزند ملاعزیز، معروف به حاج آخوند رستم‌آبادی در رستم‌آباد شمیران متولد شد.
ه‌ی
[ویرایش]

۲ - تحصیلات



شیخ ملامحمدعلی مقدمات علوم اسلامی را در ایران فراگرفت و سپس برای تکمیل آن رهسپار نجف شد.
نزد علمای بزرگ آن زمان خاصه شیخ مرتضى انصاری (۱۲۱۴-۱۲۸۱ هـ.ق/ ۱۷۹۹-۱۸۶۴ م) ــ از فقها و مراجع بزرگ شیعی ــ بهره جست.
[ویرایش]

۳ - فعالیت‌ها



رستم‌آبادی پس از چندی به ایران بازگشت و توسط شیخ میـرزا محمد اندرمانی ــ متولی مدرسه مـروی ــ امام جماعت مسجد مدرسه‌ی مروی شد.
او پس از درگذشت اندرمانی در سال (۱۲۸۲ هـ.ق) از امامت جماعت مسجد مدرسه‌ی مروی امتناع ورزید.
پس از بنای مدرسه‌ی سپهسالار، امامت جماعت مسجد آن مدرسه را در روزهای ماه رمضان برعهده گرفت.
[۱] آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، مشهد، چاپ۴، ج۱، ۱۴۰۴ ق، ص۱۴۸۰.
[۲] طباطبایی، محمد‌هادی و دیگران، تهران ۱۰۰، ویژه‌نامه صدسالگی شهرداری تهران، تهران، ۱۳۸۷ ش، ص۵۸.

[ویرایش]

۴ - جایگاه اجتماعی



رستم‌آبادی همواره مورد احترام شخص ناصرالدین شاه قاجار بوده است.
او در (۱۳۱۳ هـ.ق/ ۱۸۹۵ م) بار دیگر به عراق رفت.
در زمان برپایی نهضت مشروطیت (۱۳۲۳-۱۳۲۷ هـ.ق/ ۱۹۰۵- ۱۹۰۹ م) به ایران بازگشت و در موطن خود، رستم‌آباد شمیران سکنا گزید.
ایشان فردی متقی بود و در میان علمای عراق و ایران از احترام بسیاری برخوردار بود.
[۳] امیرقاسم‌خانی، پریسا، «لحظه‌ای بر سر مزار حاج آخوند در اختیاریه»، همشهری، تهران، ۱۳۸۴ ش، شم‌ ۸۳.
[۴] تحقیقات میدانی مؤلف.

[ویرایش]

۵ - مواضع سیاسی



حاج آخوند در ابتدای نهضت مشروطیت همراه با شیخ فضل‌الله نوری، طرفدار مشروعه بود و همواره تا پیروزی نهضت در برابر مشروطه‌خواهان ایستادگی کرد.
از همین‌رو، حاج آخوند در تحصنی که علما به رهبری شیخ فضل‌الله نوری در سال (۱۳۲۵ هـ.ق) و در مخالفت با مشروطه در حرم حضرت عبدالعظیم انجام دادند، شرکت کرد.
[۵] دولت‌آبادی، یحیى، حیات یحیى، ج۲، تهران، ۱۳۶۱ ش، ص۱۶۹.
[۶] چرچیل، ج. پ.، فرهنگ رجال قاجار، ترجمه غلامحسین میرزاصالح، تهران، ۱۳۶۹ ش، ص۷۹.
[۷] انصاری، مهدی، شیخ فضل‌الله نوری و مشروطیت (رویارویی دو اندیشه)، تهران، ۱۳۷۶ ش، ص۲۷۶-۲۷۷.

ایشان در ۲۶ جمادی‌الآخر همان سال در نامه‌ای در پاسخ به نامه‌ی علما و مراجع سه‌گانه‌ی نجف و از هواداران مشروطیت ــ آخوند خراسانی، شیخ‌ عبدالله مـازندرانی و حـاجی میـرزا خلیـل ــ دلیل‌هـای مخالفت خود با مشروطیت را اِشعار آزادی و مساوات خواهی مشروطه‌خواهان عنوان می‌کند.
[۸] مددی، سهل‌علی، «حاج شیخ فضل‌الله نوری و رویدادهای زندگانی او به روایت اسناد خانوادگی کیا»، تاریخ معاصر ایران، ۱۳۸۵ ش، س ۱۰، شم‌ ۳۸، ص۲۸۴-۲۹۴.

[ویرایش]

۶ - وفات و آرامگاهش



رستم‌آبادی در سال (۱۳۳۲ هـ.ق) و به روایتی دیگر در سال (۱۳۳۳ هـ.ق)
[۹] بلاغی، عبدالحجت، تاریخ تهران، قم، ۱۳۵۰ ش، ص۲۳۵.
[۱۰] آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، مشهد، ج۱، ۱۴۰۴ ق، ص۱۴۸۰.
در رستم‌آباد شمیران درگذشت.
در گورستان اختیاریه که امروزه سال (۱۳۹۲ هـ.ش) به بوستان اختیاریه (داور) بدل شده است، به خاک سپرده شد.
گفته می‌شود امام خمینی (ره) در زمان سکونت در جماران، روزی به مقبره‌ی رستم‌آبادی در گورستان اختیاریه رفت و در آن‌جا برای او قرآن خواند.
بنای بقعه رستم‌آبادی در سالیان اخیر بازسازی شده، بر روی سنگ گورش زندگی‌نامه‌ی او به قلم دکتر علی‌اکبـر ولایتـی ــ وزیـر خـارجه پیشین ایران ــ که خود از اهالی رستم‌آباد است، حک شده است.
[ویرایش]

۷ - پانویس


 
۱. آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، مشهد، چاپ۴، ج۱، ۱۴۰۴ ق، ص۱۴۸۰.
۲. طباطبایی، محمد‌هادی و دیگران، تهران ۱۰۰، ویژه‌نامه صدسالگی شهرداری تهران، تهران، ۱۳۸۷ ش، ص۵۸.
۳. امیرقاسم‌خانی، پریسا، «لحظه‌ای بر سر مزار حاج آخوند در اختیاریه»، همشهری، تهران، ۱۳۸۴ ش، شم‌ ۸۳.
۴. تحقیقات میدانی مؤلف.
۵. دولت‌آبادی، یحیى، حیات یحیى، ج۲، تهران، ۱۳۶۱ ش، ص۱۶۹.
۶. چرچیل، ج. پ.، فرهنگ رجال قاجار، ترجمه غلامحسین میرزاصالح، تهران، ۱۳۶۹ ش، ص۷۹.
۷. انصاری، مهدی، شیخ فضل‌الله نوری و مشروطیت (رویارویی دو اندیشه)، تهران، ۱۳۷۶ ش، ص۲۷۶-۲۷۷.
۸. مددی، سهل‌علی، «حاج شیخ فضل‌الله نوری و رویدادهای زندگانی او به روایت اسناد خانوادگی کیا»، تاریخ معاصر ایران، ۱۳۸۵ ش، س ۱۰، شم‌ ۳۸، ص۲۸۴-۲۹۴.
۹. بلاغی، عبدالحجت، تاریخ تهران، قم، ۱۳۵۰ ش، ص۲۳۵.
۱۰. آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، مشهد، ج۱، ۱۴۰۴ ق، ص۱۴۸۰.

[ویرایش]

۸ - منبع



موسوی‌زاده، حسن، دانشنامه تهران بزرگ، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «رستم آبادی»، ص۹۱۶.    






جعبه ابزار