• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 
خانه پرویز تناولی
نامخانه پرویز تناولی
استانتهران
بخشنیاوران
نوع بنامسکونی
کاربری بنا مسکونی
کاربری کنونی موزه و بعد منزل مسکونی
مساحت ۳۰۰‘۱ مـ۲
مالک اثر پرویز تناولی

پرویز تناولی، خانه xāne-ye parvīz-e tanāvolī، واقع در منطقه نیاوران تهران که در سال (۱۳۴۵ هـ.ش) توسط تناولی برای ساخت کارگاه مجسمه‌سازی خریداری شد.
طراحی این خانه را کامران دیبا، معمار معاصر و از دوستان تناولی، در سال (۱۳۴۶ هـ.ش) بر عهده گرفت.
این خانه شامل یک بخش مسکونی و یک بخش کارگاهی است که با یکدیگر مجزا هستند.
در سال (۱۳۸۲ هـ.ش) این خانه با توافق بین تناولی و شهرداری وقت تهران به موزه‌ای برای آثار او تبدیل شد.
این موزه تنها حدود ۱۰–۱۲ روز فعال بود و سپس با تغییر مدیریت شهری تعطیل شد.
تناولی پس از ۶ سال پیگیری قضایی، در سال (۱۳۸۸ هـ.ش) خانه را بازپس گرفت و اکنون در آن سکونت دارد.
این خانه تنها اثر مسکونی طراحی‌شده توسط دیبا در ایران است.

[ویرایش]

۱ - معرفی خانه پرویز تناولی



خانه پرویز تناولی خانه‌ای که در منطقه‌ی نیاوران، کوچه‌ی مینا واقع است.
پرویز تناولی زمین این خانه را در سال (۱۳۴۵ هـ.ش) زمانی که هنوز بسیاری از زمین‌های نیاوران کشتزار بود و به بافت مسکونی تهران نپیوسته بود، به منظور ساخت کارگاه مجسمه‌سازی خریداری کرد.
[ویرایش]

۲ - دوستی با کامران دیبا و طراحی خانه



با بازگشت مهندس کامران دیبا در سال (۱۳۴۵ هـ.ش) به ایران، دوستی عمیقی میان تناولی و دیبا برقرار شد.
ازاین‌رو، دیبا در سال (۱۳۴۶ هـ.ش) خانه‌ای را برای او طراحی کرد.
[ویرایش]

۳ - ویژگی‌های معماری بنا



این خانه ــ در زمینی به مساحت ۳۰۰‘۱ مـ۲ ــ تنها خانه‌ی مسکونی‌ای است که دیبا در ایران طراحی‌کرده‌است.
بخش مسکونی با ۶۰۰ مـ۲ زیربنا در دو طبقه در قسمت شمالی، و کارگاه مجسمه‌سازی بـا مساحت ۱۸۰ مـ۲ در بخش جنوبی خانه قرار دارد.
این دو بخش از خانه مجزا از یکدیگرند و برای آمدورفت، درِ مختص به خود را دارند.
در این اثر دیبا، ردپای معماری ایرانی دیده نمی‌شود، ولی کارهای وی با زندگی ایرانی سازگاری دارد.
مصالح به کار رفته در این بنا آجر و گچ است که در آن زمان رایج بوده است.
[ویرایش]

۴ - برگزاری موزه



در سال (۱۳۸۱ هـ.ش) موزه‌ی هنرهای معاصر تهران از آثار مجسمه‌های تناولی، نمایشگاهی با عنوان «پیشگامان هنر نو» برگزار کرد.
به‌سبب ارزشمند بودن این مجموعه، ملک‌مدنی، شهردار وقت تهران، پیشنهاد کرد تا مجسمه‌های وی در یک موزه گردآوری شود.
[ویرایش]

۵ - افتتاح و تعطیلی کوتاه مدت موزه



با توافق تناولی، شهرداری تصمیم گرفت خانه‌ی وی را به‌منظور تأسیس موزه برای آثارش بخرد.
تناولی به‌سبب علاقه‌ی بسیاری که به این کار داشت، خانه را به نصف قیمت اصلی و با گرفتن پیش‌پرداخت اولیه، در اختیار شهرداری تهران قرار داد.
در تاریخ ۲۹ اردیبهشت‌ماه سال (۱۳۸۲ هـ.ش) «موزه‌ی پرویز تناولی» در مراسم افتتاحیه‌ی باشکوهی با حضور سفرا، مقامات و هنرمندان نامی کشور گشایش یافت و با استقبال دانشجویان و طرف‌داران وی روبه‌رو شد.
[ویرایش]

۶ - تغییر از موزه به محل سکونت



اما پس از چندی با شهردارشدن محمود احمدی‌نژاد، تصمیمات شهرداری تهران تغییر کرد و قرار شد این موزه‌ی نوپا به مسجد بدل شود.
تناولی با این تصمیم مخالفت و به دادگاه شکایت کرد و در پی ۶ سال پی‌گیری، سرانجام در سال (۱۳۸۸ هـ.ش) دادگاه به نفع پرویز تناولی رأی داد.
این موزه تنها با ۱۰-۱۲ روز کار حرفه‌ای، کوتاه‌ترین عمر موزه را در دنیا دارد.
تناولی پس از بازپس‌گیری خانه، تغییرات اندکی در داخل خانه اعمال کرد و در آن‌جا ساکن شد.
[۱] تناولی، پرویز، مصاحبه با مؤلف، ۱۳۸۹ ش.

[ویرایش]

۷ - پانویس


 
۱. تناولی، پرویز، مصاحبه با مؤلف، ۱۳۸۹ ش.

[ویرایش]

۸ - منبع



صائبی مقدم، سعیده، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «خانه پرویز تناولی»، ص۵۷۶.    






جعبه ابزار