• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 
خانه اخوان ثالث
نامخانه اخوان ثالث
استانتهران
دیرینگیدهه۱۳۴۰ ش
شماره‌ثبت به شمارۀ ۴۰۴‘۱۰
تاریخ ثبت ملیدر ۱/ ۷/ ۱۳۸۲ ش در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده
مالک اثر مهدی اخوان ثالث

اخوان ثالث، خانه xāne-ye axavān-e sāles، خانه‌ی اخوان ثالث، شاعر نامدار معاصر، در خیابان دکتر فاطمی تهران قرار دارد.
وی دو دهه‌ی پایانی زندگی خود را در آن سپری کرد.
این خانه در سال (۱۳۸۲ هـ.ش) به ثبت ملی رسید و بنایی دوطبقه با معماری ساده مربوط به دهه‌ی (۱۳۴۰ هـ.ش) است.
خانه، محل دیدارهای فرهنگی و ادبی با چهره‌های برجسته‌ی زمان خود بود و فضای داخلی آن به کتابخانه و اتاق کار اخوان اختصاص داشت.
با وجود برنامه‌ریزی برای تبدیل آن به خانه‌ـ‌ موزه از سال (۱۳۸۷ هـ.ش) تاکنون اقدام مؤثری برای بازسازی یا بهره‌برداری فرهنگی آن صورت نگرفته است.

[ویرایش]

۱ - معرفی خانه اخوان ثالث



خانه اخوان ثالث خانه‌ای متعلق به شاعر معاصر، مهدی اخوان ثالث، که به‌همراه خانواده‌اش، دو دهه‌ی پایانی عمرش را در آن سپری کرد.
این خانه در خیابان دکتر فاطمی، خیابان ششم، کوچه خجسته، شماره‌ی ۳۱ واقع است.
به پاسداشت فعالیت‌های فرهنگی وی، ۱۳ سال پس از درگذشت او، در سال (۱/ ۷/ ۱۳۸۲ هـ.ش) و به شماره ۴۰۴‘۱۰، در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
[۱] منزل زنده‌یاد مهدی اخوان ثالث، گزارش ثبتی، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ۱۳۸۲ ش.

[ویرایش]

۲ - ویژگی‌های معماری و ساخت



این بنای دوطبقه بـا سطوحی ساده و نمایی سفیدرنگ، بامی‌تخت، پنجره‌هایی بزرگ و ترکیب‌بندی‌ای متعادل در سطوح و پنجره‌ها، متعلق به دوره‌ی پهلوی دوم در دهه‌ی (۱۳۴۰ هـ.ش) است.
زیربنای این خـانه، حدود ۱۰۰ مـ۲ است کـه حـدود ۷۰ مـ۲ از آن به فضای داخلی، و مابقی به حیاط اختصاص دارد.
این خانه در ضلع شمالی کوچه واقع شده، و به‌صورت نیمه‌اسکلت با دیوارهای باربر ساخته شده است.
در ورودی، رو به حیاط باز می‌شود.
با عبور از حیاط به ایوان خانه می‌رسیم که با دو پله از سطح جدا می‌شود و به در ورودی فضای داخلی خانه می‌رسد.

۲.۱ - فضاهای داخلی خانه


فضای داخلی خانه شامل راهروی است که درهای اتاق پذیرایی و اتاق مجاورش در ضلع غربی، به سمت آن باز می‌شود.
پلکان انتهای راهرو که آشپزخانه در زیر آن واقع است، طبقه‌ی همکف را به طبقۀ بالای همکف می‌رساند.
این طبقه شامل دو اتاق در ضلع شمالی و یک اتاق در ضلع جنوبی است.
[۲] منزل زنده‌یاد مهدی اخوان ثالث، گزارش ثبتی، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ۱۳۸۲ ش.

طبقه‌ی همکف در زمان حیات اخوان ثالث به اتاق کار و کتابخانه‌ی وی اختصاص داشته است.
[۳] اخوان ثالث، زرتشت (فرزند مهدی اخوان ثالث)، گفت‌و‌گو با مؤلف.

[ویرایش]

۳ - کاربری خانه در زمان حیات اخوان ثالث



مهدی اخوان ثالث در دو دهه‌ی پایانی زندگی‌اش با بسیاری از روشن‌فکران و ادیبان در این خانه دیدار داشته و بخش عمده‌ای از خاطرات نقل‌شده از وی، در آنجا اتفاق افتاده است.
[۴] شفیعی کدکنی، محمدرضا، حالات و مقامات م. امید، ص۹۱، تهران، ۱۳۹۱ ش.
[۵] کاخی، مرتضى، باغ بی‌برگی، یادنامه مهدی اخوان ثالث، ص۱۱۴و ۳۰۴و ۳۸۴-۳۸۵، تهران، ۱۳۷۰ ش.

بنا‌به گفته‌ی فرزندش، هرچند جلسات منظمی در این خانه برگزار نمی‌شد، همواره محل آمد‌وشد بزرگان ادب فارسی بوده است.
[۶] اخوان ثالث، زرتشت (فرزند مهدی اخوان ثالث)، گفت‌و‌گو با مؤلف.

[ویرایش]

۴ - وضعیت فعلی و روند بازسازی



خانه‌ی اخوان ثالث، امروزه کاملاً نوسازی شده است و اثری از معماری دهه‌ی (۱۳۴۰ هـ.ش) خاصه در فضای بیرونی آن دیده نمی‌شود.
این خانه از (۱۳۸۷ هـ.ش) به‌منظور بازسازی و تبدیل آن به خـانه ـ موزه‌ی اخوان در اختیـار شهرداری تهران قرار گرفته که تاکنون (۱۳۹۵ هـ.ش) هیچ اقدامی در آن جهت صورت نگرفته است.
[۷] مدنی، صبا، تحقیقات میدانی.

[ویرایش]

۵ - پانویس


 
۱. منزل زنده‌یاد مهدی اخوان ثالث، گزارش ثبتی، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ۱۳۸۲ ش.
۲. منزل زنده‌یاد مهدی اخوان ثالث، گزارش ثبتی، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ۱۳۸۲ ش.
۳. اخوان ثالث، زرتشت (فرزند مهدی اخوان ثالث)، گفت‌و‌گو با مؤلف.
۴. شفیعی کدکنی، محمدرضا، حالات و مقامات م. امید، ص۹۱، تهران، ۱۳۹۱ ش.
۵. کاخی، مرتضى، باغ بی‌برگی، یادنامه مهدی اخوان ثالث، ص۱۱۴و ۳۰۴و ۳۸۴-۳۸۵، تهران، ۱۳۷۰ ش.
۶. اخوان ثالث، زرتشت (فرزند مهدی اخوان ثالث)، گفت‌و‌گو با مؤلف.
۷. مدنی، صبا، تحقیقات میدانی.

[ویرایش]

۶ - منبع



مدنی، صبا، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «خانه اخوان ثالث»، ص۶۱.    






جعبه ابزار