|
| ||||||||||||||||||||||||
خانلرآباد xānlar-ābād، در گذشته مزرعهی هیزمدره نام داشت. روستایی نوبنیاد در جنوب دهستان لواسان بزرگ است. این روستا در حدود ۲ کیلومتری شمالشرق مزرعهی جوزک و جنوبغربی روستای واصِفجان (تهران) قرار دارد. در ارتفاع ۲۱۱۳ متر از سطح دریا واقع شده است. بهدلیل قرارگیری در میان تپهماهورهای کمارتفاع، دسترسی به آن آسان است. مسیر اصلی ورود به روستا از راه پردیس به واصفجان منشعب میشود. خانلرآباد دارای ساختاری شهریشده با حدود ۲۵۰ واحد مسکونی است که در امتداد دامنههای اطراف توسعه یافتهاند. زمینهای این منطقه در گذشته به احمدخان امیر طهماسب تعلق داشت و بعدها توسط دو برادر ارمنی به نامهای هاروت و هوسف هونانیان خریداری و توسعه یافت. ابتدا برای کشاورزی و دامداری استفاده میشد، اما از دهه (۱۳۵۰ هـ.ش) بهتدریج قطعهبندی و برای سکونت فروخته شد. در این منطقه هیچ فضای مزروعی یا باغی باقی نمانده است. تأسیسات قدیمی دامداری از جمله یک سوله بزرگ با ابعاد تقریبی ۴۰×۱۵۰ متر، اکنون بهعنوان سالن اجتماعات استفاده میشود و دارای ارزش تاریخی است. در حال حاضر، علیرغم توسعه فیزیکی، خانلرآباد فاقد زیرساختهای عمومی مانند مدرسه، مرکز درمانی یا فرهنگی است. [ویرایش] ۱ - معرفی خانلرآبادخانلرآباد در گذشته مزرعه هیزمدره نام داشت. روستایی که در فاصلهی حدود دوکیلومتری شمال شرقی مزرعه جوزک و دوکیلومتری جنوب غربی روستای واصفجان در جنوب دهستان لواسان بزرگ واقع است. این روستا در ارتفاع ۱۱۳‘۲ متری از سطح دریا قرار دارد. [ویرایش] ۲ - مسیرهای دسترسیبه سبب وجود تپهماهورهای کمارتفاع در گرداگرد خانلرآباد، به راحتی میتوان از آبادیهای اطراف به آن وارد شد. اما راه اصلی آن منشعب از راه شهرک پردیس به واصفجان است. طول این آبادی جدیدالاحداث از غرب به شرق حدود ۴۰۰ متر، و عرض آن در جهت شمال به جنوب حدود ۲۰۰ متر است. در این آبادی ۴ خیابان اصلی وجود دارد که به موازات خطالرأس کوههای اطرافْ سینهکش تپهماهورها را طی کردهاند و از شمال به جنوب امتداد مییابند و همگی بنبستاند. [ویرایش] ۳ - آبریزهای اطراف آنآبریز تمامی تپهماهورهای اطراف خانلرآباد به سمت شرق روستا است و از همان طریق از زیر جادهی واصفجان عبور کرده و به مسیل رودخانهی واصفجان میرسد. نام تپهی (کوه) سمت شمال خانلرآباد «گُلَند»، نام تپهی (کوه) سمت غرب آن «چک سنگ کوهک» و نام تپهی سمت شرق «خاک دیمه» و نام درهی سمت جنوب شرقی آن «درّه سیارک» است. [ویرایش] ۴ - پیشینه تاریخی و مالکیت اراضیسراسر زمینهای مزرعهی هیزمدره در دورهی پهلوی دوم به یکی از اهالی واصفجان، به نام احمدخان امیر طهماسب که از رجال سیاسی آن زمان بود، تعلق داشت. این شخص اراضی خود را به مساحت ۰۰۰‘ ۳ مـ۲ به دو شخص ارمنی به نامهای هاروت و هوسف هونانیان فروخت. این دو نفر پس از خرید این اراضی اقدام به تصرف و آباد کردن دامنهی تپهماهورهای اطراف آن کردند و وسعت ملک خود را به چند برابر ــ بنابه گفتهی کهنسالان و معتمدین روستای واصفجـان، ۰۰۰‘ ۳ مـ۲ ــ افزایش دادند. این اشخاص تا دههی (۱۳۵۰ هـ.ش) در اراضی هیزمدره یا خانلرآباد کنونی اقدام به کشاورزی و دامداری میکردند. از آن پس به مرور اراضی را قطعهبندی و تفکیک کردند، سپس به افراد همدین خود فرختند و مالکان جدید نیز اقدام به ساختوساز واحدهای مسکونی در ملک خود کردند. [ویرایش] ۵ - وضعیت فعلیامروزه دیگر در خانلرآباد زمین مزروعی یا باغ وجود ندارد، بلکه حدود ۲۵۰ واحد مسکونی که برخی از آنها چند طبقهاند. تمامی سطوح سینهکش کوهها و تپهماهورهای اطراف را پوشانده است. یک شهرک مسکونی دنج و خلوت را در درون یکی از درههای کوچک اما زیبای منطقه به وجود آورده است. [ویرایش] ۶ - تاسیسات قدیمی و ارزش تاریخیدر شرق و در دهانهی تنگهای که آبریز خانلرآباد از آنجا خارج میشود، یک سوله و تأسیساتی وجود دارد که با مصالح آهن، آجر و سیمان احداث شده است و استحکام بالایی دارد. این سوله که دارای ابعاد تقریبی ۴۰×۱۵۰ متر است، در گذشته محل نگهداری دامهایی بود که در دورهی رواج دامداری در هیزمدره، مورد بهرهبرداری قرار میگرفت. از تأسیسات جانبی آن هم بهعنوان انبار علوفه، تدارکات و محل اسکان کارگران استفاده میشد. این دو بنا به عنوان نخستین تأسیسات دامداری، دارای ارزش تاریخیاند و قابلیت ثبت در فهرست آثار ملی و حفاظت دارند. در سالهای اخیر با دادن تغییراتی جزئی در ترکیب داخلی این سوله از آن بهعنوان سالن اجتماعات و محل برگزاری جشنها و گردهماییها استفاده میشود. [ویرایش] ۷ - زیر ساختهای عمومیدر شهرک نوبنیاد خانلرآباد هیچگونه امکانات و تأسیسات مورد نیازِ یک منطقهی مسکونی مانند مدرسه، مجتمع فرهنگی، ورزشی و درمانی وجود ندارد. [ویرایش] ۸ - منبع• پازوکی طرودی، ناصر، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «خانلرآباد»، ص۷۹۹. ردههای این صفحه : دانشنامه تهران بزرگ | روستاهای تهران
|
||||||||||||||||||||||||
