حسین آهی
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
آهی \āhī\،
حسین، (۱۳۳۹–۱۳۹۸ هـ.ش)، شاعر، پژوهشگر، گوینده رادیو و استاد عروض و نقد ادبی بود.
او در خانوادهای اهل ادب پرورش یافت و از نوجوانی به متون کهن و علوم ادبی پرداخت.
پژوهشهای ارزندهی او در عروض فارسی، تصحیح متون کلاسیک، گویاسازی آثار ادبی و آموزش ادبیات در داخل و خارج از کشور، نقش مهمی در ترویج زبان و ادب فارسی ایفا کرد.
از شاخصترین دستاوردهای او میتوان به شرح و ضبط صوتی آثار کلاسیک مانند دیوان حافظ، شاهنامه و مثنوی اشاره کرد.
ایشان همچنین در آموزش زبان و ادبیات فارسی در آلمان و همکاری با رادیو بسیار فعال بود.
وی در سال (۱۳۹۸ هـ.ش) درگذشت.
[ویرایش]
حسین آهی شاعر، گویندهی رادیو و پژوهشگر معاصر بود.
او در ۳ آذر سال (۱۳۳۹ هـ.ش/ ۱۶ نوامبر ۱۹۴۰ م) در تهران زاده شد.
پدرش علی آهی از شاعران آیینی و رئیس هیئت امنا و هیئتمدیرهی بنیاد دعبل خزائی بود.
ایشان در ۷ مرداد سال (۱۳۹۸ هـ.ش) بر اثر بیماری سرطان درگذشت.
حسین از خردسالی بهسبب علاقه و آشنایی خاص پدرش به ادبیات، به انجمنهای ادبی راه پیدا کرد.
[ویرایش]
بسیاری از متون کهن ادبی را نزد استادانی چون خطیبرهبر، شفیعیکدکنی و سادات ناصری، مطالعه و در سالهای بعد، مورد پژوهش قرار داد.
او تحصیلات مقدماتی و عالی را در تهران گذراند و به زبانهای عربی، انگلیسی، پهلوی و آلمانی تسلط یافت.
[ویرایش]
آهی در سال (۱۳۵۵ هـ.ش) در ۱۶سالگی با ارائهی پژوهشی در خصوص علم عروض، جایزهی سلطنتی بهترین پژوهشگر را از آن خود کرد.
نشر خزر این پژوهش را با نام بررسی جامعی در بحور شعر فارسی منتشر کرد.
مورد توجه و تحسین استادانی چون مهدی حمیدی شیرازی، امیری فیروزکوهی، حسن سادات ناصری و مهدی اخوان ثالث قرار گرفت.
[ویرایش]
آهی در همان سال، به کشورهای آسیای میانه و افغانستان سفر کرد و از نزدیک، با نحوهی گسترش و حضور زبان و ادبیات فارسی در آن کشورها آشنا شد.
آهی از سال (۱۳۶۵ تا ۱۳۷۲ هـ.ش) در کشور آلمان زندگی کرد.
به منظور آموزش زبان فارسی، در شهرهای مختلف این کشور مدرسههای فارسیزبان تأسیس کرد.
همزمان به تدریس نقد ادبی، دستور زبان تطبیقی و ادبیات فارسی در آنجا پرداخت.
[ویرایش]
از دیگر فعالیتهای پژوهشی او میتوان به تصحیح شماری از متون کهن فارسی اشاره کرد.
خاصه کلیات دیوان بیدل دهلوی، که نخستینبار با تصحیح و مقدمهی او در سال (۱۳۵۶ هـ.ش) منتشر شد.
آهی در سالهای پس از انقلاب اسلامی، پس از تشکیل گروه شعر در حوزهی اندیشه و هنر (حوزهی هنری) در جمع شاعران حضور یافت و به تدریس در حوزهی عروض و نقد شعر پرداخت.
[ویرایش]
وی بهسبب سالها فعالیت رادیویی، در کسوت گوینده، نویسنده و همچنین تسلط به تکیه و آکسانت حروف، در سالهای دههی (۱۳۸۰ هـ.ش) با همکاری گویندگانی چون اسماعیل قادرپناه و ژاله علو، توانست کل متون درجهی اول ادبی ازجمله دیوان حافظ، شاهنامهی فردوسی، مثنوی معنوی مولانا، خمسهی نظامی، و دیوان خاقانی را با شرح و نقد، بهصورت گویا منتشر کند.
[ویرایش]
شماری از آثار آهی اینهاست:
• بررسی جامعی در بحور شعر فارسی؛
• حاشیه بر ارث شرح لمعه شهیدین؛
• فهرست کامل عروضی دیوان ناصر خسرو؛
• تصحیح، نیز حواشی و تعلیقات بر المعجم شمس قیس؛
• فرهنگ اصطلاحات ادبی؛
• اصول زبان فارسی؛
• فنون شعر فارسی (بدیع و بیان)؛
• «فصول شعر و اصول شاعری»، سلسله مقالات مندرج در مجلهی سروش در ۶۵ شماره از (۱۳۶۲ هـ.ش) بب ؛
• حواشی بر دیوان فیضی آگرهای؛
• تصحیح کامل معیار الاشعار خواجه نصیرالدین طوسی؛
• فنون ادبی (عروض فارسی)، از سلسله کتابهای درسی آموزشوپرورش برای سال چهارم دبیرستان، ۱۳۶۳ (هـش)؛
• فهرست کامل عروضی دیوان قطران تبریزی؛
• خیامشناسی؛
• فرهنگنامهی آلمانی ـ فارسی؛
• هفتاد قاعده؛
• مقدمه و حواشی بر دیوان عمادالدین نسیمی؛
• فهرست عروضی دیوان حافظ؛
• تصحیح، نیز مقدمه و حواشی بر دیوان ریاضی یزدی؛
• حافظ گویا، در دو لوح فشرده؛
• شرح گویای دیوان حافظ؛
• شاهنامه گویا،
• قرائت تمام شاهنامه، در دو لوح فشرده؛
• خمسه نظامی گویا، قرائت تمام پنجگنج؛
• شرح جامع دیوان حافظ، همراه با مقابله نسخههای خطی، چاپی و آمار عروضی دیوان بههمراه شرح پنجاههزار آرایه بدیعی دیوان حافظ و شرح ضعف تألیفهای آن.
[ویرایش]
او افزونبر فعالیتهای پژوهشی به سرودن شعر در قالبهای مختلف نیز پرداخته است.
تاکنون، مجموعهشعر مستقلی منتشر نکرده است.
اشعارش بهصورت پراکنده در مطبوعات کشور، بهویژه در مجلههای گوهر، وحید و یغما به چاپ رسیده است.
[ویرایش]
[ویرایش]
•
کوچکی شلمانی، مریم، دانشنامه تهران بزرگ، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «حسین آهی»، ص۴۷۸.
