• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 
تپه مرغی
مشخصات مکان
نامتپه مرغی
کشور ایران
استان تهران
موقعیت لواسان کوچک
وضعیتدر مهرماه ۱۳۸۲ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده
شمارهبا شماره‌ی ۳۸۸‘۱۰
مختصات جغرافیایی
عرض جغرافیایی °۳۵ و ´۵۳ عرض شمالی
طول جغرافیایی °۵۱ و ´۳۷ طول شرقی
ارتفاع ۲۸۵‘۲ متر

مرغی، تپه tappe-ye marqī، (محوطه‌ی باستانی)، تپه‌ای واقع در روستای راحت‌آباد از توابع دهستان لواسان کوچک.
تپه‌ی مرغی، یک محوطه‌ی باستانی ثبت‌شده در فهرست آثار ملی، در نزدیکی روستای راحت‌آباد قرار دارد.
این تپه که به دلیل گیاهی به نام "مرغی" نام‌گذاری شده، در دوره‌های اشکانی و ساسانی مسکونی بوده و آثار سفالی متنوعی از آن به دست آمده است.
متاسفانه، حفاری‌های غیرمجاز و تخریب بخش‌هایی از تپه، آسیب جدی به آن وارد کرده و شناسایی کامل تاریخ و ساختار آن را دشوار کرده است.
انجام کاوش‌های علمی برای شناخت بهتر این اثر باستانی ضروری است.

[ویرایش]

۱ - معرفی تپه مرغی



تپه مرغی (محوطه‌ی باستانی)، تپه‌ای واقع در روستای راحت‌آباد از توابع دهستان لواسان کوچک.
[ویرایش]

۲ - موقعیت جغرافیایی



این تپه با ارتفاع ۲۸۵‘۲ متر از سطح دریا، در °۵۱ و ´۳۷ طول شرقی، و°۳۵ و ´۵۳ عرض شمالی و در فاصلۀ ۳کیلومتری شرق روستای راحت‌آباد جای دارد.
در شرق تپه‌ی مرغی، باغ‌ها و مزارع روستای کند پایین و کند بالا قرار دارد.
شیب کلی زمین‌های اطراف تپه‌ی مرغی به سمت شرق است.
[ویرایش]

۳ - شواهد و یافته‌های باستانی



قطعات سفال‌های تاریخی و مواد فرهنگی این محوطه در وسعتی به ابعاد ۸۰ × ۱۰۰ متر پراکنده‌اند و نمی‌توان محل خاصی را به عنوان خاستگاه آنان یافت.
این تپه را اهالی منطقه و روستاییان از آن رو مرغی می‌نامند که گیاهی از گونه‌ی گندمیان با نام مرغی در آن منطقه می‌روید.
در اطراف تپه‌ی مرغی، مزارع و باغ‌هایی وجود دارد که در سطح آن‌ها می‌توان آثار حفاری فراوانی دید و در لابه‌لای خاک‌های خارج‌شده از گودال‌ها صدها قطعه سفال دیده می‌شود.
در مرکز مزارع و باغ‌های مرغی و در موقعیت جغرافیایی یادشده، ۳ درخت توت کهن‌سال وجود دارد.
اطراف این درختان نیز کاوش‌های زیادی انجام گرفته است و در زیر یکی از آن‌ها نقبی زده شده که موجب خشک شدن درخت نیز شده است.
[ویرایش]

۴ - گزارش‌های شفاهی و تخریب‌ها



یکی از کهن‌سالان این منطقه می‌گوید: «در زیر درختان توت، بنای تاریخی و بقایای معماری فراوانی وجود داشت که با سنگ و ساروج احداث شده بود.
سال‌ها قبل، عده‌ای برای یافتن گنج آن را تخریب کردند و بعدها سنگ‌های آن را برای احداث دیوار و بنا به نقاط دیگر منتقل کردند».
در سطح و اطراف تپه‌ی مرغی قطعات سفال‌هایی به رنگ‌های قرمز، نخودی و سیاه از انواع خشن و ظریف، متعلق به خمره‌های آذوقه و ظروف با مصرف کاربردی روزانه، با نقش‌های هندسی، شطرنجی، زیگزاگ و موجی دیده شده است که عمدتاً مربوط به دوران تاریخی (اشکانی و ساسانی) اند.
در طی مطالعه و پیمایش میدانی محل، حداکثر ۵ قطعه سفال منقوش و رنگی متعلق به دوره‌ی اسلامی یافت شده است که احتمال دارد از جای دیگری به این محل منتقل شده باشند.
آن‌چه قطعی به نظر می‌رسد این است که محوطه‌ی تپه‌ی مرغی از نقاط تاریخی ـ فرهنگی منطقه است و سده‌ها مسکونی بوده است.
در وضع کنونی، به علت مداخلات گسترده در تپه‌ها و زمین‌های آن و تسطیح بخش‌های زیادی از آنجا، امکان شناسایی مرکزیت تاریخی آن ممکن نیست و نیازمند انجام کاوش‌های علمی است.
[ویرایش]

۵ - در فهرست آثار ملی



تپه‌ی تاریخی مرغی در مهرماه (۱۳۸۲ هـ.ش) با شماره‌ی ۳۸۸‘۱۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و مشمول قوانین و مقررات حفاظتی است.
[ویرایش]

۶ - منبع



پازوکی طرودی، ناصر، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «تپه مرغی»، ص۱۵۱۳.    






جعبه ابزار