نظامی گنجوی، بوستان būstān-e nezāmī-ye ganjavī، از بوستانهای بزرگ شهری در منطقه ۶ شهرداری تهران، که در خیابان نظامی گنجوی، میدان ونک واقع است. این بوستان با مساحت ۱۵,۱۴۷ م² در سال (۱۳۷۵ هـ.ش) بر روی زمین مسیلی قدیمی احداث شد. شیب زیاد محوطه موجب پلکانیبودن مسیرها و آبنماهای فیروزهای رنگ آن شده است. آبیاری فضای سبز از آب قنات یوسفآباد تأمین میشود. گونههای متنوعی از درختان و درختچهها (از جمله سرو، کاج، افرا، نارون، ارغوان و یاس هندی) در این بوستان کاشته شده و ۴,۲۵۸ م² آن به چمنکاری اختصاص دارد. بوستان دارای دو آبنما، دو آلاچیق (یکی بهعنوان نمازخانه)، زمینبازی کودکان، وسایل ورزشی، مسیرهای پیادهروی سنگفرش و چند مجسمه است. از جمله مجسمه نظامی گنجوی (۱۳۸۹ هـ.ش) و مجسمهی فلزی درخت در میدان مرکزی. در حاشیهی سردر بناها، اشعار شاعران برجسته خوشنویسی شده است. در این بوستان ساختمانهای مهمی از جمله معاونت امور اجتماعی و فرهنگی منطقه ۶، مرکز مشارکتهای زیستمحیطی، نگارخانهی هفتپیکر، باشگاه شهروندان جوان، خانهی سلامت و کتابخانه (افتتاح سال ۱۳۸۶ هـ.ش) جای دارند. هر روز صبح ورزش عمومی در آن برگزار میشود. [ویرایش] ۱ - معرفی بوستان نظامی گنجویبوستان نظامی گنجوی بوستانی که در میـدان ونک، خیابان شهید عباسپور (توانیر)، خیابان نظامی گنجوی و در ناحیهی ۵ از منطقه ۶ شهرداری تهران واقع است. بوستـان نظامی با ۱۴۷‘۱۵ مـ۲ مساحت، در سال (۱۳۷۵ هـ.ش) به بهرهبرداری رسید. [ویرایش] ۲ - تاریخچه و موقعیت مکانیپیش از احداث بوستان، این مکان درهای بود که در آن مسیلی قرار داشت و فاضلاب خانههای اطراف به آن ریخته میشد. محدودههای بوستان نظامی عبارتند از: • از شمال به ساختمانهای مسکونی در خیابان پدران؛ • از جنوب به تونل رسالت؛ • از شرق به خیابان نظامی گنجوی؛ • از غرب به خیابان پنجاه و سوم سید جمالالدین اسدآبادی منتهی میشود. [ویرایش] ۳ - ویژگیهای فیزیکی و معماری• بوستان نظامی دارای دو در ورودی است؛ یکی ورودی اصلی که در ضلع شرقی و دیگری ورودیای که در ضلع غربی قرار دارد. • در تمام نقاط بوستان بهسبب شیب زیاد، پلههای بسیاری وجود دارد؛ این پلکانیبودن، گردش در آن را برای گردشگران دشوار کرده است. • دو آبنما به مساحت کلی ۳۵۰ مـ۲، در مرکز و غرب بوستان وجود دارد و از آنجا که بوستان از شیب زیادی برخوردار است، هر دو آبنما بهصورت پلکانی به طرف پایین سرازیر شدهاند. • هرکدام از این آبنماها از چند حوضچهی دایرهایشکل با کاشیکاریهای فیروزهایرنگ تشکیل شده و دارای فوارهاند. [ویرایش] ۴ - سیستم آبیاریآب آشامیدنی بوستان از آب لولهکشی شهری است، اما آبیاری فضای سبز آن از آب قنات یوسفآباد تأمین میشود و مخزنی نیز برای ذخیرهی این آب در زیرزمین احداث شده است. [ویرایش] ۵ - گونههای گیاهیگونههای گیاهی این بوستان عبارتاند از: انوع سرو، کاج نوئل، کاج تهران، افرا، بید مجنون، اقاقیا، نارون، ماگنولیا، کُتناستر (شیر خشت)، چنار، صنوبر، سپیدار، زبانگنجشک، ابریشم مصری، ارغوان، برگ بو، درختچهپر، توری، یاس هندی، بربریس، پیروکانتا، بوداغ و جـز آنها. فضای بوستان به روش زیر تقسیمبندی شده که عبارتند از: • حدود ۲۵۸‘۴ مـ۲ از بـوستان نظامی به چمنکاری؛ • ۴۴۸ مـ۲ به کاشت رُز؛ • ۸۲۴ مـ۲ به کاشت درختچههای تزیینی اختصاص داده شده است. [ویرایش] ۶ - ساختمانهای بوستاندو ساختمان به مساحت کلی ۲۹۲ مـ۲ برای مدیریت بوستان وجود دارد: یکی در ضلع شرقی، ابتدای ورودی اصلی، و دیگری در جنوب بوستان. در این بوستان، ساختمانها و مراکز مهمی وجود دارد که ازجمله میتوان به ساختمان معاونت امور اجتماعی و فرهنگی منطقه ۶ شهرداری تهران، مرکز مشارکتهای مردمی زیستمحیطی، شورایاری محلهی شیراز، دفتر همشهری محله ۶، نگارخانهی هفتپیکر، سالن برگزاری کنفرانس، باشگاه شهروندان جوان، واحد تربیتبدنی منطقه ۶ در ضلع شمالی بوستان و ساختمان خانهی سلامت شهرداری وابسته به معاونت امور اجتماعی و فرهنگی منطقه ۶ در جنوب بوستان اشاره کرد. کتابخانه بوستان نظامی نیز در (۱۳۸۶ هـ.ش) افتتاح شده است. تمامی ساختمانهای این بوستان از معماری زیبایی برخوردارند و بر حاشیهی سردر آنها اشعاری از شاعران نامدار ایران با خطی زیبا نوشته شده است. [ویرایش] ۷ - مجسمههای بوستانهمچنین تاکنون ۳ مجسمه در این بوستان نصب شده است؛ • یکی مجسمهی نظامی گنجوی در ضلع شرقی، جلو در ورودی که در (۱۳۸۹ هـ.ش) در این مکان قرارگرفته است. • دیگری که مجسمهی اصلی این بوستان به شمار میآمد، تندیس نظامی گنجوی اثر محمدعلی مددی بود که آن را در (۱۳۷۰ هـ.ش) نصب کرده بودند و در (۱۳۸۹ هـ.ش) ربوده شد. • دیگر مجسمهی فلزی درختی است که در وسط میدان اصلی، در مرکز بوستان قرار دارد. [ویرایش] ۸ - امکانات بوستاندو آلاچیق یکی در شرق و دیگری در غرب بوستان وجود دارد که آلاچیق شرقی برای استراحت شهروندان، و آلاچیق غربی نمازخانهی بوستان است. نیز دو سرویس بهداشتی، یکی زنانه و دیگری مردانه، در کنار هم در سمت چپ ساختمان سلامت ساختهاند. زمینبـازی کودکان هم بـا مساحت ۲۹۰ مـ۲ در ضلع غربی بوستان قراردارد که از وسایل بازی پیشرفته و کفسازی مناسب برخوردار است. وسایل بدنسازی در مرکز، یک میز پینگپونگ و یک میز شطرنج در شمال، و دو میز شطرنج نیز در غرب بوستان برای استفـادهی شهروندان در نظر گرفتـه شده است. همچنین ۳۷۵‘۹ مـ۲ مسیر پیادهروی در این بوستان وجود دارد و نوع سنگی که در این مسیر بهکار برده شده، مالون است. [ویرایش] ۹ - دیوارهای بوستاندورتادور بوستان در ضلعهای شرقی، جنوبی و غربی، دیوارههای کوتاه سنگی کشیده شده و در ضلع شمالی، دیوار بلند سیمانیای فضای بوستان را از ساختمانهای مسکونی جدا کرده است. [ویرایش] ۱۰ - ورزش صبحگاهی در بوستاندر این بوستان هر روز صبح ساعت ´۷:۳۰ ورزش صبحگاهی انجام میشود و بانوان محلهی توانیر نیز در آن شرکت میکنند. [۱]
اطلس بوستانهای شهر تهران، سازمان پارکها و فضای سبز شهر تهران، تهران، ۱۳۸۶ ش.
[۲]
دفتر مدیریت بوستان نظامی گنجوی، مصاحبه با مؤلف.
[۳]
شیرچی، ابراهیم، «شرحی از پروژههای انجامشده از سال ۸۰ تاکنون»، شاهین (بش ).
[۴]
«ورزش صبحگاهی بانوان در پارک نظامی گنجوی»، اهالی توانیر (مل ).
[۵]
Shahin, www. shahinhave. mihanblog. com. (acc. ۲۴ / ۳ / ۱۳۹۰).
[۶]
Ahalitavanir, www. ahalitavanir. blogfaicom (acc. ۳۱ / ۲ / ۱۳۸۶).
[ویرایش] ۱۱ - پانویس
[ویرایش] ۱۲ - منبع• راغب، میترا، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «بوستان نظامی گنجوی»، ص۱۶۰۴. ردههای این صفحه : بوستان های تهران
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||