• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 
بوستان قیطریه
مشخصات مکان
نامبوستان قیطریه
کشور ایران
استان تهران
موقعیت قیطریه
زمان بهره‌برداری ۱۳۵۲ ش
مختصات جغرافیایی
وسعت۱۲۲ هزار مـ۲

قیطریه، بوستان būstān-e qeytariy(yy)e، بوستانی منطقه‌ای در محله‌ی قیطریه که منطقه ۱ شهرداری تهران قرار دارد.
با وسعتی حدود ۱۲۲ هزار مـ۲ است.
این بوستان در سال (۱۳۵۲ هـ.ش) بر بخشی از باغ قاجاری قیطریه ایجاد شد و در سال (۱۳۷۲ هـ.ش) بقیه‌ی باغ نیز خریداری و به آن افزوده شد.
از کل مساحت بوستان، حدود ۶,۲۳۸ مـ۲ به چمن‌کاری، ۹۷۳ مـ۲ به گیاهان پوششی، ۹,۰۷۸ مـ۲ به درختان جنگلی، ۱,۸۵۵ مـ۲ به رُز و درختچه‌های زینتی، ۲,۰۱۰ مـ۲ به گل‌کاری، ۱,۲۲۵ مـ۲ به زمین بازی کودکان، و ۱۲,۱۴۸ مـ۲ به معبر اختصاص یافته است.
امکانات آن شامل فرهنگ‌سرای ملل (امیرکبیر)، نگارخانه و کتابخانه، نمازخانه‌ای به مساحت ۵۰ مـ۲، برکه، زمین اسکیت و آب‌نمایی با حجم ۱,۱۸۲ مـ۳ است.
آبیاری بوستان از طریق سپتیک و قنات قاجاری باغ قیطریه تأمین می‌شود.
این زمین‌ها در دوره‌ی قاجار باغ حاج غلامرضا شهاب‌الملک (آصف‌الدوله) بود که به میرزا علی‌اصغر خان اتابک امین‌السلطان انتقال یافت.
پس از وی، باغ در مالکیت دخترش افتخاراعظم و سپس فرزند او بود تا این‌که در دهه‌ی (۱۳۵۰ هـ.ش) به شهرداری تهران واگذار و به بوستان تبدیل شد.
عمارت قاجاری باغ هنوز پابرجاست و امروز محل برگزاری برنامه‌های فرهنگی ـ هنری و آموزشی است.

[ویرایش]

۱ - معرفی بوستان قیطریه



بوستان قیطریه بوستانی منطقه‌ای که در محله‌ی قیطریه قرار دارد.
بوستان بـا حدود ۱۲۲ هزار مـ۲ مساحت، در خیابان قیطریه، جنب خیابان روشنفکر، در حریم ناحیه‌ی ۷، محلـه‌ی ۱۱، منطقـه ۱ شهرداری تهران قرار دارد.
[۱] اطلس بوستان‌های شهر تهران، سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهر تهران، تهران، ۱۳۸۶ ش، ص۱۳و ۱۲۷و ۱۲۸.
[۲] فهرست پارک‌های منطقه یک، سازمان پارک‌ها و فضای سبز منطقه یک شهرداری تهران.

این بوستان در (۱۳۵۲ هـ.ش) به بهره‌برداری رسید.
[۳] فهرست پارک‌های منطقه یک، سازمان پارک‌ها و فضای سبز منطقه یک شهرداری تهران.

[ویرایش]

۲ - تقسیم‌بندی فضای بوستان



فضای بوستان به روش زیر تقسیم‌بندی شده که عبارتند از:
• حدود ۲۳۸‘۶ مـ۲ از این بوستان بـه چمن‌کاری؛
• ۹۷۳ مـ۲ به کاشت گیاهان پوششی؛
• ۰۷۸‘۹ مـ۲ به کاشت درختان جنگلی؛
• ۸۵۵‘۱ مـ۲ به کاشت رُز و درختچه‌های زینتی؛
• ۰۱۰‘۲ مـ۲ به گل‌کاری؛
• ۲۲۵‘۱ مـ۲ به زمین بازی کودکان؛
• ۱۴۸‘۱۲ مـ۲ از آن به معبر اختصاص یافته است.
[۴] فهرست پارک‌های منطقه یک، سازمان پارک‌ها و فضای سبز منطقه یک شهرداری تهران.

[ویرایش]

۳ - امکانات بوستان



فرهنگ‌سرای ملل (امیرکبیر)، نگارخانه‌ی امیرکبیر، کتابخانه، نمازخانه‌ای به مساحت ۵۰ مـ۲، برکه و زمین اسکیت از دیگر امکانات این بوستان به شمار می‌آیند.
[۵] فهرست پارک‌های منطقه یک، سازمان پارک‌ها و فضای سبز منطقه یک شهرداری تهران.
[۶] اطلس بوستان‌های شهر تهران، سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهر تهران، تهران، ۱۳۸۶ش، ص۱۲۷.

حجم آب‌نمـای بـوستـان قیطریه ۱۸۲‘۱ مـ۳ است.
[۷] فهرست پارک‌های منطقه یک، سازمان پارک‌ها و فضای سبز منطقه یک شهرداری تهران.

[ویرایش]

۴ - سیستم آبیاری



بوستان قیطریه به وسیله‌ی سپتیک و قناتی که در دوره‌ی قاجار برای باغ قیطریه حفر شده است، آبیاری می‌شود.
این قنات از شمال شرقی بوستان وارد آن شده و در مرکز بوستان آفتابی می‌گردد.
[۸] سیمای قنوات منطقه یک، ستاد محیط زیست و انرژی، تهران، ۱۳۸۴ ش، ص۱۶.

[ویرایش]

۵ - پیشینه تاریخی و مالکیت باغ



زمین‌هایی که امروزه بوستان قیطریه در آن احداث شده است، در دوره‌ی قاجار باغی متعلق به حاج غلامرضا شهاب‌الملک ملقب به آصف‌الدوله حاکم خراسان بود که توسط میرزا علی‌اصغرخان اتابک امین‌السلطان خریداری شد.
[۹] معیرالممالک، دوست‌علی، رجال عصر ناصری، تهران، ۱۳۶۱ ش، ص۱۹۸-۱۹۹.
[۱۰] بلاغی، عبدالحجت، تاریخ تهران، قسمت شمالی و مضافات، شمران قدیم، قم، ۱۳۵۰ ش، ص۱۲۰.
[۱۱] نوری، نورالدین، «قیطریه، محل کار و اقامت تابستانی نخست‌وزیر»، اطلاعات ماهانه، تهران، ۱۳۳۳ ش، شم‌ ۷۶، ص۴-۵.

پس از درگذشت میرزا علی‌اصغر خان اتابک، این باغ و عمارت آن به دختر وی، افتخاراعظم و همسرش اکبر میرزا مسعود صارم‌الدوله پسر ظل‌السلطان (نوه‌ی ناصرالدین شاه)، تعلق گرفت.
[۱۲] نوری، نورالدین، «قیطریه، محل کار و اقامت تابستانی نخست‌وزیر»، اطلاعات ماهانه، تهران، ۱۳۳۳ ش، شم‌ ۷۶، ص۴.
[۱۳] معیرالممالک، دوست‌علی، وقایع الزمان (خاطرات شکاریه)، به کوشش خدیجه نظام‌مافی، تهران، ۱۳۶۱ ش، ص۴۶.

مالکیت باغ قیطریه پس از افتخاراعظم به فرزندش انتقال یافت، تا آن‌که در (۱۳۵۲ هـ.ش) پس از قرار گرفتن بخشی از آن در محدوده‌ی شهری، توسط شهرداری تهران به بوستان بدل شد.
در سال (۱۳۷۲ هـ.ش) نیز بخش‌های باقی‌مانده‌ی آن توسط شهرداری خریداری، و به بوستان مذکور افزوده شد.
[۱۴] اطلس بوستان‌های شهر تهران، سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهر تهران، تهران، ۱۳۸۶ ش، ص۱۲۷.
[۱۵] فهرست پارک‌های منطقه یک، سازمان پارک‌ها و فضای سبز منطقه یک شهرداری تهران.

با بهره‌برداری از بوستـان قیطریه ارائـۀ خدمات فرهنگی ـ هنری و آموزشی در عمارت باشکوه قاجاریه که تاکنون پا برجا است، آغاز شد.
[ویرایش]

۶ - پانویس


 
۱. اطلس بوستان‌های شهر تهران، سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهر تهران، تهران، ۱۳۸۶ ش، ص۱۳و ۱۲۷و ۱۲۸.
۲. فهرست پارک‌های منطقه یک، سازمان پارک‌ها و فضای سبز منطقه یک شهرداری تهران.
۳. فهرست پارک‌های منطقه یک، سازمان پارک‌ها و فضای سبز منطقه یک شهرداری تهران.
۴. فهرست پارک‌های منطقه یک، سازمان پارک‌ها و فضای سبز منطقه یک شهرداری تهران.
۵. فهرست پارک‌های منطقه یک، سازمان پارک‌ها و فضای سبز منطقه یک شهرداری تهران.
۶. اطلس بوستان‌های شهر تهران، سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهر تهران، تهران، ۱۳۸۶ش، ص۱۲۷.
۷. فهرست پارک‌های منطقه یک، سازمان پارک‌ها و فضای سبز منطقه یک شهرداری تهران.
۸. سیمای قنوات منطقه یک، ستاد محیط زیست و انرژی، تهران، ۱۳۸۴ ش، ص۱۶.
۹. معیرالممالک، دوست‌علی، رجال عصر ناصری، تهران، ۱۳۶۱ ش، ص۱۹۸-۱۹۹.
۱۰. بلاغی، عبدالحجت، تاریخ تهران، قسمت شمالی و مضافات، شمران قدیم، قم، ۱۳۵۰ ش، ص۱۲۰.
۱۱. نوری، نورالدین، «قیطریه، محل کار و اقامت تابستانی نخست‌وزیر»، اطلاعات ماهانه، تهران، ۱۳۳۳ ش، شم‌ ۷۶، ص۴-۵.
۱۲. نوری، نورالدین، «قیطریه، محل کار و اقامت تابستانی نخست‌وزیر»، اطلاعات ماهانه، تهران، ۱۳۳۳ ش، شم‌ ۷۶، ص۴.
۱۳. معیرالممالک، دوست‌علی، وقایع الزمان (خاطرات شکاریه)، به کوشش خدیجه نظام‌مافی، تهران، ۱۳۶۱ ش، ص۴۶.
۱۴. اطلس بوستان‌های شهر تهران، سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهر تهران، تهران، ۱۳۸۶ ش، ص۱۲۷.
۱۵. فهرست پارک‌های منطقه یک، سازمان پارک‌ها و فضای سبز منطقه یک شهرداری تهران.

[ویرایش]

۷ - منبع



جعفری، شیوا، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «بوستان قیطریه»، ص۱۲۶۳.    


رده‌های این صفحه : بوستان های تهران | منطقه 1 تهران




جعبه ابزار