اوسون
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
اوسون ūsūn، منطقهای در میانهی شیب تند دامنهی جنوبی
توچال.
دره اوسون یکی از انشعابات اصلی درهی بزرگ پسقلعه است که در سمت چپ آن واقع شده و بین یالهای دیوارهی اوسون و اسپیدکمر قرار دارد.
این دره به طول حدود ۲,۰۰۰ متر و با اختلاف ارتفاع ۶۰۰ متر، دارای شکل مارپیچی است و آب رودخانهی سوتک به آن میریزد.
ویژگیهای مهم دره شامل رودخانهی پرآب، چشمههای فراوان و پوشش گیاهی مناسب است که باغهای روستاییان را در این ناحیه شکل داده است.
دره اوسون مسیر متداول کوهنوردانی است که به قله توچال صعود میکنند و پیمایش آن آسان و لذتبخش است.
زمان پیمایش در این دره حدود یک ساعت و نیم است و میتوان به قلههای مختلف دسترسی پیدا کرد.
[ویرایش]
این منطقه با ارتفاع متوسط ۳۰۰‘۲ تا ۸۰۰‘۲ متر از سطح دریا بر سر راه دربند به قلهی توچال و ارتفاعات و قلههای سمت شرق و غرب آن ــ که از مقاصد و اهداف کوهنوردان به شمار میرود ــ واقع است.
[ویرایش]
نام مناطق، درهها و کوههای اطراف اوسون از جنوب به سمت غرب، شمال و شرق و در جهت حرکت عقربههای ساعت به ترتیب عبارتاند از:
پسقلعه، دوراهی اوسون، آبشار
سوتک در جنوب، درهی
گداهک،
اوراز، ایستگاه شمارهی ۵ تلهکابین، گردنهی
اسپیدکمر، جانپناه اسپیدکمر، درهی
اُرس، درهی
فراخلا و پناهگاه
شیرپلا،
جانپناه شروین،
غار پلنگ،
آبشار دوقلو، قرارگاه امداد و نجات
داوودی و
آبشار پس سنگ.
از میان درهها و کوههای یادشده راههای خروجی از منطقهی اوسون واقع شدهاند.
سراسر جبههی شمالی منطقهی اوسون را دیوار صخرهای نسبتاً بزرگی در بر گرفته که عبور از آن بسیار دشوار و برای افراد عادی غیرممکن است.
در لابهلای این دیوارهی صخرهای چند گذرگاه بسیار دشوار وجود دارد که به آنها بند اوسون گفته میشود.
[ویرایش]
از سمت شرق اوسون یکی از راههای دربند به قلهی توچال میگذرد که از دوراهی اوسون به سمت شمال شرق منحرف، و پس از عبور از آبشار پسسنگ به آبشار دوقلو و غارپلنگ و پناهگاه شیرپلا میرسد.
این راه در شیرپلا حداقل به ۳ شاخه منشعب میشود و از یالها و درههای سمت جنوب شرق قلهی توچال بالا رفته و در سمت شرق قلهی توچال به بالاترین نقطهی خطالرأس آن منتهی میشود.
راه دیگر دربند به قلهی توچال از سمت غرب منطقهی اوسون میگذرد.
این راه از دوراهی اوسون در جهت غرب، از جنوب هتل اوسون و آبشار سوتک و ناحیهی مرکزی اوسون عبور کرده و حداقل به دو راه تقسیم میشود.
این راهها منطقهی اوسون را دور زده و در سمت شمال غرب اوسون به ایستگاه ۵ تلهکابین، گردنهی اسپیدکمر و جانپناه اسپیدکمر رسیده و سپس در جهت شمال ادامهی مسیر داده، به کوههای هزارچم با ارتفاع ۵۲۰‘ ۳ متر و نهایتاً در ارتفاع ۷۴۰‘ ۳ متر به ایستگاه ۷ تلهکابین و خطالرأس کوههای توچال در سمت غرب قلهی توچال منتهی میشود.
[ویرایش]
با وضعیت عنوانشده میتوان منطقهی اوسون را محدودهی بستهای تصور کرد که به سبب وجود دیوارهی صخرهای در سمت شمال آن، بنبست بوده و تنها از جهات شرق و غرب آن میتوان عبور کرد.
در محدودهی مرکزی اوسون محوطهی نسبتاً همواری که دارای شیب ملایمی است، وجود دارد.
در این محل در دههی (۱۳۵۰ هـ.ش) تأسیسات رفاهی و پذیرایی، و هتلی احداث، و پیرامون آنها درختان زیادی کاشته شد و این محل تبدیل به منطقهی سرسبز و زیبایی گردید.
در نقاط مختلف اوسون درهها، کوهها و چشمههای متعددی وجود دارد که جذابیت بسیار زیادی دارند و مشتاقان زیادی بدانجا میروند.
شاید بتوان منطقهی اوسون را یکی از پررفتوآمدترین مسیرهای کوهستانی دامنهی جنوبی البرز مرکزی دانست.
سمت شرق، جنوب و غرب اوسون دارای درههایی پرآب است.
در منطقهی اوسون دو قرارگاه امداد و نجات برای یاریرساندن به کوهنوردان دایر است.
اوسون، بند اوسون، دیوارهی اوسون، لت اوسون، چشمه اوسون، لِوار اوسون، لشمُلک اوسون، آبشار اوسون (چشمهی لبکمر) و هتل
اوسون از مکانهای مختلف منطقهی اوسون هستند.
[ویرایش]
•
پازوکی طرودی، ناصر، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه تهران بزرگ، برگرفته از مقاله «اوسون»، ص۲۳۴.
